تعهد اجتماعی؛ زیباترین نقش عزت

یکی از دردسرها و آسیب‌های شهرت همین در معرض توجه بودن دائم و همیشگی است که عامل موثری برای گوشه‌گیری و انزوای چهره‌های معروف است. همان چیزی که باعث می‌شود بیشتر این افراد در ساعت‌ها و لحظات خاصی بین مردم ظاهر شوند و حتی درصورت حضور در محافل عمومی از ترس شناخته نشدن به عینک‌های تیره و آفتابی پناه ببرند.

اما برخی از نامداران عرصه‌های فرهنگی و هنری و ورزشی یا شاخه‌های دیگر بخوبی به نقش الگووار خود در جامعه واقف و آگاه هستند و سعی می‌کنند با کنترل رفتار و گفتار خود محبوبیتشان را حفظ و حتی ارتقا دهند. چون می‌دانند که فقط یک حرکت خطا و اشتباه عمدی یا سهوی نقش بسزایی در ادامه روند حرفه‌ای شان خواهد داشت. بنابراین به دلایل گاه واقعا خداپسندانه و خیرخواهانه و گاه به علل منفعت‌طلبانه تلاش می‌کنند در مقاطعی خاص رفتاری از خود نشان دهند که بازتاب وسیعی در سطح اجتماع داشته باشد و به اصطلاح آنها را در بورس مناسبات حرفه‌ای نگه دارد.

این نوشته چندان به وجوه خودنمایانه و نمایشگرانه کاری ندارد و بیشتر به جنبه‌های مثبت قضیه نظر دارد. نمونه‌های بسیاری از کارهای خیرخواهانه ستارگان دنیای ورزش و سینما را می‌شود مثال زد و امروزه هم با گسترش رسانه‌ها و فضای مجازی خبرهای تازه و بیشتری در این زمینه منتشر می‌شود.

رفتار جوانمردانه پوریای ولی هنوز هم زبانزد مردم کوچه و بازار است و این پهلوان جایگاه پرارج و قرب شایسته‌ای در میان ایرانیان دارد. ورزش‌های کشتی و زورخانه‌ای ایران به دلیل حاکمیت فضای معنوی و مددجویی از نام حضرت علی (ع) بیش از سایر رشته‌ها قابلیت پهلوان پروری داشت و بسیاری از کشتی گیران جدا از توجه به وجه قهرمانانه و فنی ورزش همواره در زندگی شخصی نیز زبانزد اخلاق و مرام انسانی بودند و سعی می‌کردند دچار لغزش و اشتباه نشوند. همین مساله باعث می‌شد تا مردم همیشه انتظارات دیگری هم از آنها داشته باشند و فقط به عنوان یک ورزشکار صرف به آنها نگاه نکنند. از سوی دیگر خود این ورزشکاران و پهلوانان نیز از این وضع و محبوبیت مردمی رضایت خاطر داشتند و براساس آموزه‌های دینی و تربیتی خود می‌کوشیدند همیشه و درهمه جا همراه و همگام مردم باشند. جهان پهلوان تختی ستاره محبوب و نامدار کشتی ایران فقط در میدان ورزشی مورد توجه نبود، بلکه همگان از او به عنوان انسانی والامقام و بزرگوار نام می‌بردند. غلامرضا تختی پس از زلزله ویران کننده بوئین زهرا در شهریور 1341 که موجب مرگ 20 هزار نفر شد، برای جمع آوری کمک شخصا به در خانه‌های مردم رفت و از آنها برای آسیب دیدگان زلزله پول جمع کرد.

این خو و خصلت مثبت فقط هم به دنیای ورزش مربوط نمی‌شد، بلکه تقریبا و از دهه 40 فرهنگ مرام و معرفت وارد سینمای ایران نیز شد و به واسطه تعدد فیلم‌هایی که با موضوعات اینچنینی در مختصات فیلمفارسی ساخته شد، تیپ و شمایل فردینی شکل گرفت که حتی به یک ضرب المثل تبدیل شد و خارج از دنیای سینما نیز به حیات خود ادامه داد و از آن مهم تر وارد فرهنگ ایرانی شد.

هنرمندان متعهد و دغدغه مند ایرانی جدا از رعایت اصول حرفه‌ای و ساخت و تولید فیلم‌هایی که موضوعات روز جامعه و مشکلات مردم را منتقل می‌کرد، در زندگی واقعی نیز همواره کوشیده‌اند در مقاطع مختلف و حساس نظیر جنگ، زلزله و مصائب و بحران‌های دیگر طبیعی و غیرطبیعی همراه و همگام مردم باشند و حضورشان فقط محدود به قاب تلویزیون و پرده سینما نباشد. سال گذشته و بعد از زلزله آذربایجان شرقی بود که تعدادی از چهره‌های مشهور سینما با استقرار در مقابل پردیس سینمایی آزادی کمک‌های مردمی را برای کمک به زلزله‌زده‌ها جمع‌آوری کردند. پرویز پرستویی، رضا کیانیان، رخشان بنی‌اعتماد، فاطمه معتمدآریا، حامد بهداد، مهتاب کرامتی، حمید فرخ‌نژاد، شهاب حسینی، کمال تبریزی، امیر جعفری، حسن پورشیرازی، حبیب رضایی، ترانه علیدوستی، مانی حقیقی، لاله اسکندری، آزیتا حاجیان، همایون ارشادی، یدالله صمدی، ریما رامین فر، همایون اسعدیان،رویا تیموریان، نگار جواهریان و ویشکا آسایش از جمله چهره‌هایی بودند که از وجه محبوب و ستاره وار خود برای امری خیر و خداپسندانه استفاده کردند.

و اما انتظامی ... عزت‌الله انتظامی بازیگر محبوب و دوست داشتنی ایران از جمله هنرمندانی است که جدا از توجه به وجه کیفی نقش‌آفرینی و حضور قدرتمندانه اش در عرصه بازیگری، هیچ گاه به جریانات اجتماعی و مسائل و مشکلات مردم بی اعتنا و بی‌توجه نبوده است. او اعتقاد دارد هنرمند همیشه باید خدمتگزار مردم باشد و می‌گوید هرچه هنرمند خودش را در برابر مردم کوچک کند در دل آنها جا خواهد داشت و نزد مخاطبان عزیزتر و محبوب‌تر می‌شود. این بازیگر پیشکسوت معتقد است چهره‌های مشهور باید از نام و جایگاه خود برای کارهای خیر و خداپسندانه استفاده کنند. و این‌که هر هنرمندی در هر مقام و موقعیتی می‌تواند برای رفع مشکلات مردم قدم بردارد و همین کارهاست که هنرمند را ماندگار می‌کند.

انتظامی نه فقط در حرف بلکه در عمل نیز همواره پایبند به اصول اخلاقی و انسانی بوده و با کارها و اقدامات ارزشمندش طی سالیان نشان داده که بزرگی و ماندگاری و محبوبیت فقط منحصر به شعار نیست. او زمانی به همراهی پرویز پرستویی و کیومرث پوراحمد در اقدامی خیرخواهانه کمک‌های مردمی را برای پرداخت دیه جمع‌آوری کرد و زمانی هم عزم خود را برای کمک به زلزله زده‌ها جزم کرد و می‌خواست به بازار بزرگ تهران برود که البته به دلایلی دیگر این امکان فراهم نشد، اما او به شکلی دیگر یاریگر آسیب‌دیدگان شد.

حسین پاکدل در جشن تولد این بازیگر در سال 90 و در توصیف او گفته بود استاد انتظامی در این سن و سال کمک حال افراد و نهادهای فرهنگی است و روزی نیست که در جایی برای کمک رسانی و یاری کردن حضور نداشته باشد. او همیشه سعی می‌کند از اعتبار و شهرتش برای کمک به سینما و تئاتر کشور استفاده کند و هروقت هرجا کمکی خواسته می‌شود عزت پیشقدم است. او حساب پس‌اندازی است که همیشه باز است.

رخشان بنی‌اعتماد که در فیلم روسری آبی با عزت‌الله انتظامی همکاری کرده در همان مراسم که با رونمایی از تمبر یادبود آقای بازیگر نیز همراه بود، او را عزت تئاتر، سینما و فرهنگ ایران خواند و گفت عزت و بزرگی او نه به دلیل فیلم‌ها و آثاری است که بازی کرده، بلکه به دلیل کارها و اقدامات مثبت و سازنده او طی سال‌هاست. خانه سالمندان هنرمند که بتازگی با پیگیری‌ها و دوندگی‌های فراوان انتظامی سرانجام به ثمر رسید و افتتاح شد، تا اینجا آخرین نمونه از فعالیت‌های خیرخواهانه و خداپسندانه این هنرمند محبوب و مردمی و انسان شریف است. نیت و تلاش او با همراهی ایرج راد و مسئولان سازمان بهزیستی و جهاد دانشگاهی هفته گذشته به بار نشست و باعث شد فضای هرچند کوچکی برای هنرمندان تنها و سالمند شکل بگیرد و تا اندازه‌ای موجبات تسلی و دلگرمی موی‌سپیدکردگان عرصه فرهنگ و هنر را فراهم کند.

آن وجه نمایشگرایانه اقدامات اینچنینی به هیچ رو درخصوص عزت‌الله انتظامی مصداق پیدا نمی‌کند، چرا که او در جهت اقدامات مثال‌زدنی و خداپسندانه‌اش حتی حاضر شده خانه و محل زندگی‌اش را به موزه و مکانی فرهنگی تبدیل کند و گنجینه ارزشمند فرهنگی و هنری را که طی سال‌ها با زحمت جمع‌آوری کرده در معرض دید علاقه‌مندان و واسطه انجام کارهای خیر قرار دهد.

بنیاد فرهنگی هنری عزت‌الله انتظامی که با تلاش مجدانه این بازیگر بزرگ بزودی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، مهرتائید محکم و موثقی بر کارنامه درخشان مردی است که بدرستی به نقش و جایگاه والای خود و میزان تاثیرگذاری‌اش آگاه است. مردی که راز و رمز محبوبیت و ماندگاری را خوب فهمیده و درک کرده و همواره فروتنانه خود را مدیون مردم و محبت‌های آنها دانسته است. مردی که از دل همین مردم برخاست و وقتی به جایی رسید هم مردم را فراموش نکرد؛ آن هم در روزگاری که آلزایمر و فراموشی خودخواسته رسم بسیاری از هنرمندان و ستارگان و مسئولان و متولیان فرهنگی، هنری، سیاسی و اجتماعی شده است.