کودکان روستایی در دست اندازهای رسیدن به مدرسه

طبق دستورالعمل سازماندهی مدارس، امسال برای تشکیل کلاس‌های درس معیار و میانگینی برای تعداد دانش‌آموزان در نظر گرفته شده است، به طوری که مدارسی که تعداد دانش‌آموزان آنها به حد نصاب 40 نفر نمی‌رسد، منحل می‌شود و دانش‌آموزان با صلاحدید مدیران مناطق، به مدارس شبانه‌روزی منتقل شده یا از طریق دیگر راهکارهای مصوب در دستورالعمل به ادامه تحصیل می‌پردازند.

اما براساس این دستورالعمل، دانش‌آموزان باید محل زندگی و تحصیل خود را ترک کرده و به تحصیل در مناطقی بسیار دورتر از محل زندگی خود مشغول شوند که این امر بویژه در مورد دختران معمولا با مخالفت والدین مواجه و درنهایت به ترک تحصیل آنها منجر می‌شود.

انحلال مدرسه راهنمایی شهید عادلی روستای زورانتل شهرستان پلدختر لرستان که میزبان 35 دانش‌آموز پنج روستای این منطقه است در آستانه سال جدید تحصیلی یکی از این مدارس است.

مسعود کرموند، عضو شورای اسلامی روستای زورانتل دراین‌باره می‌گوید: دانش‌آموزان پنج روستای دیگر که در اطراف این روستا هستند، برای تحصیل به مدرسه شهید عادلی می‌آمدند که با آغاز سال تحصیلی این مدرسه از سوی اداره آموزش و پرورش شهرستان معمولان منحل شد.

وی دلیل تعطیلی این مدرسه را تعداد کمتر از 40 دانش‌آموز آن عنوان می‌کند و می‌افزاید: اکنون اعلام شده است که دانش‌آموزان این روستا باید برای تحصیل به روستای افرینه بروند، در حالی که از زورانتل تا افرینه شش کیلومتر راه است که والدین به دلیل مشکلات مالی و سختی تردد در این مسیر، مانع تحصیل فرزندانشان در آن روستا خواهند شد.

محمدحسن احمدی، ولی یکی از دانش‌آموزان این مدرسه نیز معتقد است: اکثر دانش‌آموزان این مدرسه دختر هستند که در صورت منحل شدن آموزشگاه احتمالا از تحصیل باز خواهند ماند.مادر یکی از دانش‌آموزان زورانتل نیز با بیان این‌که زنی بی‌سرپرست هستم و فرزندم کلاس ششم است، می‌گوید: توان پرداخت کرایه روزانه 1500 تومان برای رفتن فرزندم به روستای افرینه را ندارم، به همین دلیل اگر دولت چاره‌ای نیندیشد احتمالا فرزندم از تحصیل محروم خواهد شد.

دولت شفیعی نیز با اشاره به این‌که اهالی روستا برای ساخت مدرسه زمین در اختیار دولت گذاشته‌اند، ولی متاسفانه اکنون فرزندانمان باید از ادامه تحصیل محروم بمانند، می‌گوید: رفتن به روستایی که شش کیلومتر با ما فاصله دارد، در هوای سرد زمستان و نامساعد بودن هوا، مشکلات فراوانی را برای ما و فرزندانمان ایجاد می‌کند.

انحلال مدارس زیر 40 دانش‌آموز

در همین حال مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با بیان این‌که با توجه به دستورالعمل سازماندهی مدارس امسال برای تشکیل کلاس‌های درس یک معیار و میانگین برای تعداد دانش‌آموزان در نظر گرفته شده است، می‌گوید: برای کلاس‌های مقطع راهنمایی نرم 40 دانش‌آموز در نظر گرفته شده است و در مدارسی که جمعیت دانش‌آموزی آنها زیر 40 نفر باشد، چهار راهکار در نظر گرفته شده است که براساس آن مدیران این مناطق می‌توانند دانش‌آموزان را به مدارس شبانه‌روزی منتقل کنند تا از ظرفیت مراکز آموزش از راه دور استفاده کنند و یا این‌که یکی از دو طرح روستا مرکزی یا مدرسه ضمیمه را اجرا کنند.

سیدحجت‌الله کلانتری می‌افزاید: در مورد مدرسه شهید عادلی روستای زورانتل طرح روستامرکزی اجرا شده است و دانش‌آموزان باید به مدرسه روستای افرینه بروند و هزینه‌های ایاب و ذهاب آنها هم توسط آموزش و پرورش پرداخت می‌شود.سیروس شاکرمی، مدیر آموزش و پرورش شهرستان معمولان نیز با بیان این‌که طبق دستورالعمل وزارت آموزش و پرورش مدارس راهنمایی کمتر از 40 دانش‌آموز منحل است و مدرسه راهنمایی شهید عادلی روستای زورانتل هم بنا به این دستورالعمل و مختلط بودن دانش‌آموزان دختر و پسر منحل شده است، خاطرنشان می‌کند: سرویس برای رفت و آمد دانش‌آموزان نیز در نظر گرفته شده که باید 60 درصد هزینه ایاب و ذهاب را خود دانش‌آموز پرداخت کند و بقیه آن را آموزش و پرورش تقبل خواهد کرد.

این وضع همزمان با شروع فصل تحصیلی در دیگر استان‌های کشور نیز قابل مشاهده است؛ به‌طوری که هم‌اکنون 31 دانش‌آموز دختر اول دبیرستانی روستای کهن‌بالا در بخش تلنگ قصرقند استان سیستان و بلوچستان نیز در آستانه ترک تحصیل اجباری قرار دارند.

به گفته بخشدار تلنگ، وضع بسیار بد راه دسترسی 35 کیلومتری روستای کهن‌بالا تا مرکز بخش و نیز ناتوانی پرداخت هزینه جابه‌جایی و همین طور نبود فضای شبانه‌روزی در بخش، با وجود میل باطنی والدین و دانش‌آموزان مشتاق تحصیل در دوره دبیرستان، موجب شده تا دانش‌آموزان این روستا با شش روستای اقماری آن، در آستانه ترک تحصیل اجباری قرار گیرند.

محمد شاهوزایی می‌افزاید: متاسفانه روستای وشین‌چات نیز با داشتن بیش از 70 دانش‌آموز مقطع ابتدایی، دبستان ندارد و با توجه به بارندگی‌های اخیر و وضع بد راه‌ها عملا امکان تردد و جابه‌جایی دانش‌آموزان به روستاهای مجاور برای تحصیل وجود ندارد.

به گفته وی، نگرانی دیگر مسئولان این بخش، ترک تحصیل 45 دانش‌آموز دوره راهنمایی است که به دلیل ناتوانی خانواده‌ها و نبود مدرسه راهنمایی شبانه‌روزی، امکان ادامه تحصیل آنها وجود ندارد. این در حالی است که مشکلات جدی کمبود فضای کلاس درس در بسیاری از مناطق‌ همچنان پابرجاست؛ به طوری که دبستان لالو بازار با 200 دانش‌آموز دختر و پسر فقط دو کلاس درس دارد و بقیه دانش‌آموزان مجبورند از فضای زیر سایه درختی به عنوان کلاس درس استفاده کنند.

استعدادهایی که خاموش می‌شود

در همین حال از برخی مناطق خراسان شمالی بویژه بخش راز و جرگلان نیز خبر می‌رسد که به دلیل کمبود فضای آموزشی در مقاطع راهنمایی به بالا، برخی دانش‌آموزان این خطه بویژه دختران امسال نیز چون سال‌های گذشته از ادامه تحصیل باز خواهند ماند.

یک معلم با بیان این که هر سال تعداد زیادی از دانش‌آموزان دختر منطقه راز و جرگلان به علت مختلط بودن کلاس درس ترک تحصیل می‌کنند، تاکید می‌کند: بسیاری از استعدادها در این منطقه به علت کمبودهای مختلف آموزشی خاموش می‌شود، در حالی که می‌توان با فراهم کردن محیط آموزشی و ورزشی مناسب در روستاهای دورافتاده، سرنوشت خوبی را برای آنها رقم زد.

همچنین براساس برخی آمارهای غیررسمی، حدود 12 هزار دانش‌آموز گلستانی تاکنون از تحصیل بازمانده‌اند که بیشتر این دانش‌آموزان در مناطق روستایی و محروم به سر می‌برند و نبود مدرسه در نزدیکی محل زندگی، یکی از دلایل ترک تحصیل آنها عنوان می‌شود.

ترک تحصیل دختران در روستاهای بخش لوداب شهرستان بویراحمد نیز همچنان ادامه دارد و اکنون به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم برای اجرای طرح جداسازی دانش‌آموزان دبیرستانی در این بخش، برخی از دانش‌آموزان دختر به ترک تحصیل اقدام کرده‌اند.