بوق‌هایی که خبر از خشم درون می‌دهد

دو بار بوق برای سلام‌ و عرض ارادت به همسایه روبه‌رویی، یک بوق کشدار برای اعتراض به راننده‌ای که از قضا بدون توجه به پشت سرش آرام و با حوصله دنبال جای پارک می‌گردد و هر از گاهی هم روی ترمز می‌زند.

سر چهارراه چند بوق ممتد برای این که راننده‌های جلویی را مجبور کند تا در چند ثانیه باقیمانده از چراغ سبز پایشان را بیشتر روی پدال گاز فشار دهند تا او هم در این ثانیه‌های پایانی شانس عبور از چراغ را از دست ندهد.

هنگام عصر چند بوق پشت سرهم برای این که به اعضای خانواده که قصد رفتن به مهمانی را دارند بفهماند دیر شده.

هنگام بازگشت چند بوق ریتمیک برای همراهی با کاروان عروسی که کمی جلوتر در حال حرکت است، البته حول و حوش نیمه‌شب که هیجانش هم بیشتر است و....

پیاده‌روی روی اعصاب شهروندان

اول صبح تا نیمه‌شب، یک روز کاری یا سر ظهر یک روز تعطیل. فرقی نمی‌کند، راننده‌هایی که در تمام اوقات شبانه‌روز و برای رساندن منظورشان به دیگران بوق می‌زنند معتقدند که حتما از این کارشان هدفی دارند وگرنه هیچ بوقی بی‌دلیل به صدا درنمی‌آید!

بسیاری از راننده‌ها بوق را نوعی علامت دادن می‌دانند، آن هم در شرایطی که نمی‌توانند با روش‌های متداول منظورشان را به طرف مقابل برسانند، اما همین بوق زدن‌های نابجا و بی‌رویه آرامش را از فضاهای شهری که کلکسیونی از انواع و اقسام آلودگی‌های صوتی است گرفته و به جای آن تنش و اعصاب‌خردی را به شهروندان هدیه داده است.

در این میان پلیس می‌گوید بوق زدن هم برای خودش آدابی دارد. معاون آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور پایتخت تاکید می‌کند بوق نصب شده روی خودروها یک وسیله اخطاری شنیداری است که فقط در دو صورت کاربرد قانونی دارد: اول این که راننده بخواهد هنگام خطر حضور خود را به دیگران اعلام کند؛ دوم این که طرف مقابل را از وجود خطری آگاه کند.

قانون اجازه بوق زدن‌های ممتد و مکرر را به رانندگان نمی‌دهد. سرهنگ عین‌الله جهانی در این باره به جام‌جم می‌گوید: براساس قانون، بوق زدن‌هایی که برای مقاصدی جز اهداف ترافیکی و به صورت غیرضروری مانند سلام و خداحافظی، صدا کردن، جلب توجه و... به کار برود، ممنوع است.

به گفته سرهنگ جهانی، بوق زدن‌های غیرضروری در محل‌های ممنوع 30 هزار تومان جریمه دارد و پلیس با مشاهده رانندگان متخلف قطعا آنها را اعمال قانون خواهد کرد.

این بوق‌های عجیب و غریب

بوق شیپوری روی پراید بسته و راه افتاده توی خیابان به مسافرکشی، از بس ذوق دارد با بهانه و بی‌بهانه می‌خواهد همه را از آن صدای نخراشیده مستفیض کند. برخی با شنیدن این صدا ناخودآگاه دستشان را روی گوششان می‌گذارند، برخی یکباره به عقب می‌پرند، برخی به نشانه اعتراض سری تکان می‌دهند و آنها که اعصابشان آرام است از شنیدن این صدا به خنده می‌افتند.

دردسر بوق‌هایی که به هر بهانه‌ای در کوچه و خیابان‌های این شهر به صدا درمی‌آید با نصب بوق‌هایی با صداهای عجیب و غریب روی خودروها دوچندان هم می‌شود؛ از بوق‌های شیپوری که فقط مخصوص نصب روی کامیون‌ها و برای استفاده در سطح جاده‌هاست گرفته تا بوق‌هایی با صداهای سوت بلبلی.

برخی راننده‌ها هم که حسابی شاهکارند، وقتی بوق ماشین‌شان به صدا درمی‌آید انگار وسط باغ وحش هستی؛ آن وقت است که باید خودت را آماده کنی تا صدای انواع حیوانات، از خروس گرفته تا گاو را بشنوی.

معاون آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور پایتخت تاکید می‌کند: این رانندگان باید بدانند استفاده از بوق‌های نامتعارف مانند بوق‌های شیپوری، سوت بلبلی یا بوق‌هایی با صدای حیوانات 40 هزار تومان جریمه دارد.

بوق‌های اعتراضی پشت چراغ قرمز

مدتی است خودروها پشت چراغ قرمز مانده‌اند، زمان چراغ روی پنج ثانیه متوقف شده است، این وضع حسابی رانندگان را کلافه کرده، در مسیر روبه‌روی چهارراه خودروهای دیگر همچنان در حال عبورند، حالا رانندگانی که پشت چراغ مانده‌اند به نشانه اعتراض شروع می‌کنند به بوق زدن‌های کشدار، تعداد رانندگان معترض زیاد می‌شود و صدای بوق‌های کشدار هم بیشتر، اما افسر راهنمایی و رانندگی مستقر در چهارراه همچنان کار خودش را می‌کند.

این صحنه را خیلی از ما تجربه کرده‌ایم، صدای بوق اعتراض‌آمیز رانندگانی که به دلیل طولانی شدن چراغ قرمز به این وضع اعتراض می‌کنند تا شاید با این کار چراغ زودتر سبز شود، اما پلیس این کار رانندگان را غیرمنطقی می‌داند.

سرهنگ جهانی در توضیح این وضع می‌گوید: چراغ‌های راهنمایی سطح شهر به دو شیوه دستی و هوشمند کنترل می‌شود. در مورد چراغ‌های زمانداری که به صورت هوشمند و از مرکز کنترل ترافیک هدایت و کنترل می‌شود، در این شرایط بهتر است رانندگان صبور باشند، چون طولانی شدن مدت چراغ قرمز در یک مسیر قطعا بی‌دلیل نیست و با توجه به شرایط ترافیکی محدوده قرمز یا سبز بودن چراغ‌ها اتفاق می‌افتد، پس حتی اگر رانندگان مدام هم بوق بزنند کاری از پیش نمی‌رود، چون این صدا به گوش مرکز کنترل نمی‌رسد.

درباره چراغ‌هایی که به وسیله افسر راهنمایی و رانندگی مستقر در محدوده کنترل می‌شود این وضع هم با توجه به شرایط ترافیکی مسیر اتفاق می‌افتد و گاهی لازم است مامور مستقر در چهارراه برای روان شدن بار ترافیک مسیر روبه‌رو، در مسیر مخالف زمان چراغ قرمز یا سبز را طولانی‌تر یا حتی کوتاه‌تر کند.

بوق می‌زنم؛ پس هستم

بررسی‌ها نشان می‌دهد صداهای ناهنجار نه تنها دستگاه شنوایی را آزار می‌دهد و بتدریج سبب ضعف شنوایی می‌شود، بلکه موجب ایجاد اضطراب، تنش و استرس در افراد نیز شده و در نهایت سلامت روانی جامعه را هم در معرض تهدید قرار می‌دهد.

دکتر شهریار شهیدی، روان‌شناس و دانشیار دانشگاه شهید بهشتی، در تحلیل آنچه از رفتار رانندگانی که به طور مکرر با بهانه و بی‌بهانه از بوق زدن برای بیان منظورشان استفاده می‌کنند، معتقد است: بوق‌های غیرضروری و نابجا ممکن است از یک خشم درونی سرچشمه گرفته باشد؛ خشمی‌که ناشی از ناامیدی، ناکامی ‌و مشکلات شغلی و اجتماعی است.

شهیدی همچنین درباره استفاده برخی رانندگان از بوق‌هایی با صداهای عجیب و گاه ناهنجار نیز می‌گوید: هدف اصلی از بوق زدن جلب توجه و مطرح شدن است، حالا اگر قرار باشد از بوق‌های خاص برای این کار استفاده شود یعنی این که افراد دوست دارند همه را شگفت‌‌زده کنند و متفاوت باشند، حتی اگر این تفاوت، تفاوت مثبتی نباشد.

چند ثانیه فکر کنید

این بار که خواستید دستتان را روی بوق بگذارید برای چند ثانیه‌ای فکر کنید ببینید زدن این بوق تا چه اندازه ضروری است، فقط کافی است به این بیندیشید که این بوق ممکن است حال بیماری را دگرگون کند، زن بارداری را به وحشت بیندازد، خواب شیرین کودکی را آشفته کند، آرامش سالمندی را به‌هم بریزد و... .

اگر به همه اینها فکر کنید آن وقت شاید دیگر به هر بهانه‌ای بوق خودرویتان را به صدا درنیاورید!

بوق زدن ممنوع!

ده دقیقه‌ای است که منتظر است و از این وضع حسابی کلافه شده، بوق‌های پی‌درپی هم نتوانسته به اهالی خانه بفهماند که زودتر بیایند پایین؛ پس حالا وقت یک حرکت ضربتی است، دستش را می‌گذارد روی بوق و آن را برنمی‌دارد تا اعتراضش را به گوش اهالی خانه برساند، غافل از این که با این کارش چه به حال و روز بیمارانی می‌آورد که از بد روزگار در آسایشگاه روانی که در همان کوچه قرار دارد، بستری شده‌اند.

همه رانندگانی که برای گرفتن گواهینامه خط به خط کتابچه آیین‌نامه رانندگی را از بر کرده‌اند خوب می‌دانند که بوق زدن هم برای خودش آدابی دارد و هر جایی که دلشان خواست نمی‌توانند دستشان را بگذارند روی بوق، اما متاسفانه برخی رانندگان فکر می‌کنند این قانون هم جزو آن دسته از قوانین رانندگی است که فقط دانستن آن ضروری است و نیازی نیست هنگام رانندگی خودشان را ملزم به رعایت آن کنند.

قوانین راهنمایی و رانندگی، بوق زدن‌های غیرضروری در اطراف محدوده مراکز درمانی، بیمارستان‌ها، مناطق مسکونی و جاده‌های کوهستانی بخصوص در ایام سرد سال (که بوق زدن‌های غیرضروری موجب انعکاس صدا و احتمال ریزش بهمن می‌شود) را برای رانندگان ممنوع کرده است.

همچنین قانون به صراحت استفاده از بوق‌هایی با صداهای ناهنجار مانند بوق‌های شیپوری و سوت بلبلی که به صورت غیرضروری و ممتد یا برای دادن پیام‌هایی مانند جلب توجه، اعلام حضور، صدا کردن مسافر، سلام و خداحافظی، باز کردن در منزل و... زده شود را ممنوع اعلام کرده است.

پوران محمدی / گروه جامعه