هم مدافع مردم هستم و هم پزشکان

یک مصاحبه ، دو مسوول. وقتی سراغ دکتر سیدشهاب الدین صدر رفته باشی ، همین می شود. دکتر صدر ، متولد 1340 دارای دکترای پزشکی و تخصص فیزیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران است که از سال 79 ریاست سازمان نظام پزشکی تهران را برعهده دارد

کد خبر: ۵۸۷۷۲

و بیش از 2 سال است که رئیس سازمان پزشکی قانونی هم هست.
ابتدای مصاحبه ، وقتی می پرسم از کجا شروع کنم: «سوالات نظام پزشکی یا پزشکی قانونی؛» دکتر صدر با سر اشاره می کند که فرقی ندارد. مصاحبه با سوالی در پزشکی قانونی شروع می شود و آخرین سوال به نظام پزشکی برمی گردد. فرقی هم نمی کند ، دکتر صدر به همه سوالات با دقت و وسواس پاسخ می دهد.جالب اینجاست وقتی این گفتگو چاپ می شود حدود 2 هفته از انتخابات نظام پزشکی گذشته و دکتر صدر در آن انتخابات بیشترین آراء را به خود اختصاص داد.

مهمترین بحثی که در سازمان پزشکی قانونی مطرح بوده و هست ، بحث سقط درمانی است ، از جمله تعیین 51 مورد بیماری مادر و جنین که از سال گذشته در بحث سقط درمانی مطرح شد. در این باره و بخصوص درباره افزایش این موارد توضیح دهید.

فعالیت کمیته سقط جنین در 2 سال اخیر جدی شده و استادان ، علما و حقوقدانان در آن حضور دارند که موضوع به 5 گروه تقسیم شده است ، بیماری هایی که ادامه بارداری تهدید جدی برای مادر داشته باشد ، بیماری هایی که اگر جنین به آنها مبتلا باشد ، مرده زایی اتفاق می افتد ، بیماری هایی که جنین بلافاصله بعد از به دنیا آمدن فوت می کند ، بیماری هایی که اگر جنین به آنها مبتلا باشد یک تا 3 سال بعد از تولد از بین می رود و بیماری هایی که جنین در صورت ابتلا با معلولیت می تواند به زندگی ادامه دهد. در این میان ، موضوعاتی را که درباره آنها فتوای شرعی داده شده ، جدا کردیم و مهمترین آن زمانی است که جان مادر در خطر قرار می گیرد.
بنابراین از همه استادان خواستیم باتوجه به کتابهای فقهی ، همه موارد را به طور کامل مشخص کنند.
به این ترتیب 26 یا 27 مورد از آن 51 مورد مربوط به بیماری های مادر بود. در ارتباط با سقط جنین دیدگاه های متفاوتی هم به لحاظ شرعی و هم از لحاظ غیرشرعی در جهان وجود دارد. وقتی ما مساله سقط درمانی در ایران را که با نظر استادان و علما و قوانین کشور اجرا می شود ، در کنگره مصر که چندی پیش برگزار شد مطرح کردیم ، سروصدای زیادی به پا کرد ، برای این که بسیاری از علمای اهل سنت کلا با مساله سقط جنین مخالف بودند. نه تنها با سقط که با مساله پیوند اعضا نیز که از سوی ما مطرح شد ، مشکل داشتند.

بسیاری از متخصصان و کارشناسان تعیین 51 مورد سقط درمانی را کامل نمی دانند. برای سایر موارد چه فکری کرده اید؛

ما بخشنامه را نبسته ایم. بعضی دوستان فکر می کنند ما فقط همان موارد را معین کرده ایم ، در صورتی که اگر بیماری دیگری در آن گروهها باشد ، که 3 نفر متخصص آن را تایید کنند و آزمایش های مربوط را اعلام کنند ، ما هم می پذیریم. کاری که انجام گرفته ، شاید یک کار اختصاصی است ، که باب آن بسته نشده. گروههای دیگری هم داریم که پرونده های آنها را پیش می بریم. مرکز تحقیقات شورای محترم نگهبان جلساتی گذاشته بودند ، در ارتباط با موضوع سقط جنین ، که بیشتر درباره گزارش کار پزشکی قانونی بحث می شد و همکاران ما در آن توضیحاتی داده اند. مجلس هم می خواهد از این تجربه استفاده کند. اگر همکاران ما دیدگاه هایی دارند ، می توانند آنها را عنوان کنند.
موضوع سقط جنین ، موضوع بسیار پیچیده ای است. به این راحتی نیست که ما در اینجا حرفی بزنیم و بعد همه متخصصان را بیاوریم و نظرشان را بگیریم. در هر رشته تخصصی هم اختلافاتی وجود دارد. بنابراین ما هم در چارچوب نقطه نظراتی که علما داده بودند، بیماری ها را تعیین کردیم. این بحث ادامه دارد و کمیته های تخصصی کارشان را انجام می دهند ؛ حتی درباره بعضی بیماری هایی که معلولیت ایجاد می کند، از مراجع فتوا گرفته شده و در صورتی که بتوانیم در این کمیسیون های تخصصی ، جمع بندی قطعی داشته باشیم و از نظر شرعی هم مورد اختلاف نباشد ، همان مسیر را طی می کند ؛ یعنی بعد از تایید رئیس قوه قضاییه به صورت بخشنامه درمی آید. البته موضوع بسیار حساس است و همکاران ما باید مراقب همه حواشی باشند.

چندی پیش ، یکی از اعضای کمیته اخلاق پزشکی پژوهشکده ابن سینا ، آمار سقط جنین های غیرقانونی سال گذشته را 80 هزار مورد عنوان کرد. این آمار را تایید می کنید؛

درقانون جدیدتعیین تعرفه بخش خصوصی از سوی نظام پزشکی انجام می شود

ما درباره روند سقط کار می کنیم و آمار مقایسه ای را به دلیل این که اهمیت بخشنامه سقط درمانی مشخص شود ، تا مدتی دیگر اعلام می کنیم ، اما درباره این آمار باید بگویم ، سقط غیرمجاز در جایی ثبت نمی شود و چیزی که ثبت نمی شود، نمی توان درباره آن آمار ارائه کرد ، اما از تمام مراکز به صورت محرمانه در حال جمع آوری آمار هستیم ، تا تاثیر این بخشنامه معلوم شود و مردم متوجه شوند این کار مشکل شرعی ندارد.

آمار سقطهای مجاز انجام شده ، چه تعداد است؛

آمار مقایسه ای در حال تهیه است و بزودی آن را اعلام می کنیم.

درباره تخلفات پزشکی هم توضیح دهید. معمولا تخلفات پزشکی به جایی نمی رسد؛

یعنی چه که به جایی نمی رسد؛

نمونه بارز آن پرونده بیمارستان ایرانمهر است ، یعنی بحث به دادگاه و روزنامه ها کشیده می شود، ولی به نتیجه نمی رسد. تعداد این شکایات زیاد است. همین دیروز ، شخصی با روزنامه تماس گرفته بود ، که پای چپ پسرش شکسته ، اما دکتر پای راستش را گچ گرفته است.

پرونده هایی که سال گذشته در کل پزشکی قانونی کشور داشتیم ، حدود 5 هزار پرونده شکایت بوده که در مقابل حجم کار پزشکی انجام شده اصلا قابل مقایسه نیست. هر فردی در سال 4 یا 5 بار به پزشک مراجعه می کند و برای 70 میلیون نفر 350 میلیون مراجعه صورت می گیرد، این تعداد شکایت نسبت به 300 میلیون بار مراجعه رقم بالایی نیست ؛ بخصوص که در 50 درصد موارد، شکایت از اساس قابل قبول نبوده است ؛ یعنی شکایت ها بر اثر حدس و گمان صورت می گیرد و معلوم می شود هیچ قصوری در آن نبوده است. در 50درصد باقیمانده نیز ، تعدادی تبرئه شدند. یعنی قصوری در آن صورت نگرفته است. به طور کلی ، در بین 5 هزار پرونده نظام پزشکی در سال گذشته ، تنها 16 مورد بود که منجر به محرومیت پزشک از ادامه کار پزشکی شد.این محرومیت ها از 3 ماه تا حتی در ارتباط با دو نفر از پزشکان به محرومیت تا پایان عمر منجر شد.

و درباره ایرانمهر؛

برای این پرونده کمیسیونی تاریخی از استادان برجسته سراسر کشور با مسوولیت بنده تعیین شد. تمامی پرونده ای مطرح شده ، ساعتها از سوی این متخصصان مورد بررسی قرار گرفت و همه این اتفاقات به دلیل فوت دو بیمار بود. یک نفر، بیماری بود که از 6 سالگی مرض قند داشت و یک پایش قطع شده بود. پیوند کلیه برگشتی داشت و در حادثه اخیر ، مچ دستش شکسته بود و دومی هم خانمی بود 76 ساله. تمام پرونده ها به کرات موشکافی شده اند و دقیقا معلوم شد چه اتفاقی افتاده است.

چه اتفاقی افتاده بود؛

اتفاقی که افتاده بود ، به شرایط نگهداری داروی بیهوشی مصرف شده برای بیماران بر می گشت و نتیجه همان شد که دادگاه اعلام کرد. افراد و درصد کوتاهی آنها مشخص و مجازات های مربوط هم تعیین شد.

در هر حال شفاف سازی نشد؛

ما اعلام کردیم حتی مصاحبه مطبوعاتی هم داشتیم.

با قانون جدید سازمان نظام پزشکی بحث تعیین تعرفه ها از سوی این سازمان تعیین خواهد شد.در این ارتباط ، کاری انجام شده است؛

در قانون جدید ، تعیین تعرفه بخش خصوصی از سوی نظام پزشکی انجام می شود که به بعد از برگزاری انتخابات جدید نظام پزشکی موکول شده است.

بحث تعرفه و بحث سرانه درمان همیشه دچار مشکل می شوند. امسال هم همین اتفاق افتاده ، چرا؛

یکی از کارهای مهم در بخش درمان در کل کشور تعیین سرانه درمان است ، که از یک سری پارامترها تشکیل می شود و تعرفه ، یکی از آنهاست. در بودجه سال 84 که دولت به مجلس داده ، مشکل سرانه کاهش آن نسبت به سال 83 است. یکی از مسائل مهم و مطرح در اقتصاد درمان ، این است که هزینه درمان باید درست ارزیابی شود. این در همه دنیا معلوم است.
اگر تعرفه غیرواقعی باشد ، هم بخش دولتی و هم بخش خصوصی هر دو متضرر می شوند. تعرفه غیردولتی چون از اجزای سرانه است ، سرانه هم غیرواقعی می شود. در بخش دولتی ، سرانه غیرواقعی باعث تخصیص بودجه درمان غیرواقعی به وزارت بهداشت می شود به همین دلیل ، بیمارستان های دولتی دو راه بیشتر ندارند، تعطیل شوند یا از مردم پول بگیرند. درحالی که مراجعه کنندگان به بیمارستان های دولتی افراد ضعیف و کم درآمد و آسیب پذیر هستند. پس سرانه غیرواقعی اولین ضربه را به مردم می زند. مثل آیین نامه غلط خودگردانی بیمارستان ها. در بخش خصوصی ، اگر تعرفه غیرواقعی باشد ، کفاف نمی دهد. در این حالت ، یا پزشک پول اضافه ای از مردم دریافت می کند، یا این که کارهای خلاف و غیر شفاف صورت می گیرد. سیاستی که دولتهای ما در چند دوره گذشته اعمال می کنند ، به مصلحت اقتصاد کشور و سلامت کشور نیست.
در همه جای دنیا برای مقوله سلامت ارزش بسیار زیادی قائلند ، اما ما در کشور آن بودجه هایی را که به گردن دولت و نظام است ، تخصیص نمی دهیم. لذا هم مردم و هم پزشکان ناراضی اند ، یعنی هم خدمت دهنده و هم خدمت گیرنده. اما مسوولان کشور ما چون تمامی تفکرشان در بخش اقتصادی متمرکز است ، سلامت را هم به آن کشانده اند و به این دلیل ، بودجه مربوطه را همیشه کمتر از حد می گذارند. اولین جایی که لطمه می خورد، وزارت بهداشت و درمان ، بیمارستان های دولتی و دانشگاه های علوم پزشکی است. ما هم تلاشمان این است که دولت اصلاحیه سرانه بدهد و مجلس هم آن را اصلاح کند.
مقام معظم رهبری در دیدار با استادان و روسای علوم پزشکی فرمودند: نگاه مردم به درمان از نان شب برایشان واجب تر است.

آمدن نظام پزشکی چه تاثیری دارد؛

نظام پزشکی می تواند در این بحث ، کار کارشناسی و طرح موضوع کند.

تعرفه ای که قرار است ، نظام پزشکی برای بخش خصوصی تعیین کند ، چقدر است؛

هنوز اعلام نکرده اند. باید از سوی گروه منتخب که در انتخابات جدید نظام پزشکی برگزیده شده اند. تعیین شود.

فکر نمی کنید تعیین تعرفه بخش خصوصی از سوی نظام پزشکی که فقط متشکل از پزشکان است ، به ضرر مردم باشد؛

افرادی که در نظام پزشکی حضور دارند ، به مسائل و مشکلات توجه دارند و حتما با تدبیر و رعایت وضع مردم تصمیم می گیرند ، ضمن این که بیمه ها باید در این کار نقش مثبتی ایفا کنند.

شما در میان خبرنگاران به مدافع پزشکان معروفید. نظر خودتان چیست؛

وظیفه نظام پزشکی ، هم دفاع از حقوق بیماران است ، هم حقوق پزشکان و من مراقبم که از هر دو طرف دفاع کنم.
مشکلات پزشکان زیاد است و ما هم دفاع از آنها را وظیفه خود می دانیم و در کنار آن ، دفاع از حقوق بیماران هم جزو وظایف اصلی ماست.