چه‌کسانی می‌توانند خونشان را اهدا کنند؟

گاه این ممنوعیت از اهدای خون موقتی و گاهی این ممنوعیت دائم است؛ یعنی با توجه به فاکتورهایی مثل سن، جنسیت و بیماری، پزشک تشخیص می‌دهد که آیا فردی برای اهدای خون آماده هست یا خیر؟

با وجود این که گفته می‌شود برخی بیماران یا کودکان، نباید به اهدای خون روی بیاورند، اما حتی بسیاری از این افراد هم می‌توانند ضمن رعایت برخی نکات پزشکی در این فعالیت نیکوکارانه شرکت کنند.

شرایط عمومی اهدای خون

در کشورهای مختلف، حداقل و حداکثر سن اهدای خون متفاوت بوده و ممکن است با توجه به شرایط محیطی زندگی، سن مجاز اهدای خون در دو کشور مختلف با یکدیگر فرق داشته باشد.

در کشور ما حداقل سن مجاز برای اهدای خون 17 سال و حداکثر 60 سال است. البته افرادی که تا شصت سالگی به طور متوالی به اهدای خون روی آورده‌اند، می‌توانند تا شصت و پنج سالگی نیز خونشان را اهدا کنند.

اهداکننده خون در ایران باید حداقل 50 کیلوگرم وزن داشته باشد. همچنین حداقل فاصله اهدای خون، هشت هفته است و در سال هم بیش از چهار بار نباید به اهدای خون اقدام کرد.

تعداد نبض بدن باید بین 50 تا صد عدد در دقیقه باشد و کمتر و بیشتر از این تعداد قابل قبول نیست.

فشار خون بالا و درجه حرارت بیش از 37.5 درجه سانتی‌گراد مانع از آن می‌شود که فردی بتواند خونش را اهدا کند.

معافیت موقت برای اهدای خون

برای برخی شهروندان، اهدای خون برای یک بازه زمانی ممنوعیت دارد و در صورت رفع آن مشکل، می‌توان دوباره برای اهدای خون اقدام کرد.

هر فردی که فرآورده خونی دریافت کرده باشد تا یک سال نمی‌تواند خونش را اهدا کند و همچنین مبتلایان به بیماری سل و تب مالت، حتی در صورت درمان کامل نیز تا دو سال حق اهدای خون ندارند.

خانم‌ها در دوران شیردادن به نوزاد یا در دوران قاعدگی نمی‌توانند خونشان را اهدا کنند و خانم‌هایی هم که سقط جنین کرده‌اند تا یک سال نباید برای اهدای خون اقدام کنند.

افرادی هم که عمل جراحی کوچک انجام داده‌اند تا هشت هفته و افرادی که عمل جراحی سنگین انجام داده‌اند تا شش ماه نمی توانند خون اهدا کنند.

کم‌خونی ناشی از فقر آهن خون نیز از مواردی است که موجب معافیت موقت اهدای خون می‌شود، البته فرد می‌تواند پس از رفع مشکل فقر آهن به اهدای خون اقدام کند.

مطابق قوانین سازمان انتقال خون، هر فردی که مدت زمانی بیشتر از 72 ساعت را در زندان گذرانده باشد، تا یک سال نمی‌تواند خونش را اهدا کند، زیرا به هر حال این خطر وجود دارد که در فضای زندان به یکسری بیماری‌ها مبتلا شده باشد.

معافیت دائم برای اهدای خون

فاکتور تعیین‌کننده‌ای که موجب محرومیت دائمی از اهدای خون می‌شود، ابتلا به بیماری‌هایی است که سلامت اهداکننده یا دریافت‌کننده خون را به خطر می‌اندازد.

به طور مثال، ابتلا به بیماری‌های قلبی ـ عروقی، بیماری‌های دیابتی که با مصرف انسولین همراه است، سکته مغزی، آسم، هپاتیت B، هیپاتیت C، ایدز و هموفیلی موجب می‌شود که فرد مبتلا برای همیشه از اهدای خون معاف باشد.

علاوه بر این، افرادی که رفتارهای پرخطری مثل تزریق مواد مخدر از طریق سرنگ یا فعالیت‌های جنسی پرخطر دارند، باید تا مشخص شدن وضع بیماری یا سلامت جسمی از اهدای خون ممانعت کنند.

البته گاه دیده می‌شود که برخی افراد، اهدای خون را نوعی آزمایش ایدز یا هپاتیت می‌دانند که این موضوع، علاوه بر این که وقت کارکنان سازمان انتقال خون را ضایع می‌کند، سلامت دریافت‌کننده خون را تهدید خواهد کرد.

در حالی که باید به این گروه از شهروندان اطلاع‌رسانی شود که اکنون بسیاری از پایگاه‌های بهداشتی کشور به طور رایگان، آزمایش ایدز و هپاتیت را انجام می‌دهند و نیاز نیست برای تشخیص این بیماری‌ها، به مراکز اهدای خون مراجعه کرد.