نگاهی به فعالیت انجمن‌های غیردولتی معلولان

معمولا در شهرهای بزرگ‌تر، تعداد این انجمن‌ها بیشتر است و بیشترین تعداد تشکل‌های غیردولتی معلولان نیز در شهر تهران به چشم می‌خورد. بانی تاسیس این انجمن‌ها نیز معمولا از سه گروه معلولان، خیران و فعالان حقوق معلولان تشکیل می‌شود. در بسیاری از شهرها شاهد یم گروهی از معلولان با مشارکت جمعی، انجمنی را به ثبت رسانده‌اند و در برخی شهرها نیز گروه‌های فعال حقوق معلولان، بدون آن که خودشان معلولیت جسمی داشته باشند، به تاسیس انجمنی در حوزه معلولان اقدام کرده‌اند.

گروه بعدی، افرادی هستند که تحت عنوان خیر​در راستای حمایت از حقوق معلولان اقدام می‌کنند و فرق اساسی آنها با فعالان حقوق معلولان این است که معمولا فعالیت انجمن‌های خیریه به‌طور تخصصی به موضوع معلولان ختم نمی‌شود و بسیاری از گروه‌های آسیب‌پذیر را شامل می‌شود.

چرا تشکل‌های معلولان​ پربازده نیست؟

در حالی که طی سال‌های اخیر، تعداد تشکل‌های حوزه حقوق معلولان از بعد کمی رشد داشته است، اما از نظر کیفیت بخشی به زندگی معلولان، بسیاری از این انجمن‌ها نتوانسته‌اند تاثیر بسزایی از خود بر جای بگذارند.

با وجود صدها تشکل معلولان در شهرهای مختلف، هنوز هم بسیاری از نیازهای توانبخشی و رفاهی معلولان از طریق سازمان‌های دولتی حل می‌شود و البته بسیاری از مشکلات آنها نیز حل نشده باقی می‌ماند.

در این بین، حتی برخی انجمن‌های خیریه با استفاده ابزاری از کلمه معلول، درصدد درآمدزایی بیشتر هستند و تنها تشکل‌های محدودی در حوزه معلولان توانسته‌اند در راستای رفع مشکلات بیش از هفت میلیون معلول ایرانی، گام موثری بردارند.با توجه به این‌که هم‌اکنون از نظر آماری، تعداد تشکل‌های معلولان قابل توجه است، اما اگر حتی نیمی از این تشکل‌ها فعال بودند، تا حالا باید بسیاری از مشکلات جامعه معلولان بدون دخالت نهادهای دولتی​ حل می‌شد.

موازی​کاری بسیاری از این تشکل‌ها، بی‌میل بودن به همکاری و تجمیع با یکدیگر و فقدان حمایت‌های دولتی فراگیر از تشکل‌های مردمی حوزه معلولان​ موجب شده است که خیلی از این تشکل‌ها فقط روی کاغذ ثبت شده باشند، اما در مقام عمل​گرهی از مشکلات معلولان باز نکنند.