فرصت‌سازی برای قضاوت مخاطب

طرح مباحث چالشی پیرامون بحث روز سینمای ایران (متن و حاشیه‌ بازگشایی خانه سینما) البته اولین مبحث چالشی طرح شده در دوره جدید این برنامه نبود، اما از آنجا که برخی مخاطبان تخصصی این برنامه طی ماه‌های گذشته، حساب خود را از مخاطبان دیگر جدا کرده بودند و با طرح فرضی کمبود جسارت در یادداشت‌ها، اظهارنظرهای رسمی و غیررسمی و گزارش‌ها، سعی در نادیده گرفتن لجوجانه ویژگی‌های‌ مبتنی بر اخلاق رسانه در این برنامه داشتند، با مانور هفت بر چالش‌های روز سینمای ایران، سه برنامه اخیر هفت توانست تا حدود زیادی به پیش‌قضاوت‌ها و القائات مغرضانه پاسخ دهد، به‌طوری که همان جریان‌ها، این بار نتوانستند چشم بر واقعیت ببندند و به اشکال مختلف بر رویکرد صحیح برنامه هفت صحه گذاشتند. اعترافی که شاید بتوان از آن به‌عنوان بهترین هدیه در این جشن سالگرد یاد کرد.

به نظر می‌رسد برنامه هفت کنونی با این که در جستجوی مسیر تکامل و دستیابی به شاخصه‌های یک برنامه سینمایی ـ تلویزیونی به معنای واقعی است، توانسته راهی بپیماید که بسیاری از برنامه‌های مشابه در پیمودن آن، به این اندازه توفیق نداشته‌اند.

این‌که یک برنامه فرهنگی، جای القای گل‌درشت تفکر و تلاش برای القای آن، صرفا زمینه را برای ارتقای فکری مخاطب به وجود آورد و بیشترین سهم تصمیم‌گیری را به مخاطب واگذارد، شاید برای یک برنامه‌ساز، انتخاب راه سخت‌تر باشد، اما قطعا بهترین انتخاب پیش‌رو برای او قلمداد می‌شود.

چنین برنامه‌ای حتی وقتی قرار است به ایجاد چالش (در قالب تخصصی و نه کاذب و دست‌ساز) برسد، جای آن‌که قضاوت خود را به مخاطب انتقال دهد، فرصت را برای قضاوت به مخاطب واگذارد و از این روش اقناعی می‌توان به عنوان مهم‌ترین راهکار برای فرهنگسازی در یک برنامه تلویزیونی یاد کرد. چیزی که در بخش‌های مختلف هفت فعلی (از نقد فیلم‌هایش گرفته تا میزگردها، مناظره‌ها و حتی آیتم‌های تخصصی‌اش همچون آیتم پلان صنوف) به چشم می‌آید و دیگر نمی‌توان بسادگی از آن گذشت.

شاید کسی تصور نمی‌کرد اجرای مناظره‌های چالشی خانه سینما در این برنامه که به راه رفتن روی لبه تیز تیغ شبیه بود، اینچنین حرفه‌ای از آب درآید. شاید خوش‌بین‌ترین افراد نمی‌توانستند پیش‌بینی کنند تصاویر تجمعات سینمایی‌ها مقابل خانه‌ سینما در این برنامه روی آنتن برود، بی‌آن‌که آب از آب تکان بخورد و به خوراک رسانه‌ای مخالفان بدل شود و شاید آنها که به اشکال مختلف سعی در القای این موضوع داشتند که مشکلاتی عدیده و حل نشدنی بین فیلمسازی چون اصغر فرهادی و تلویزیون وجود دارد، از پخش گفت‌وگوی این فیلمساز با هفت در سه برنامه گذشته جا خوردند؛ اما این هفت نشان داد ظرفیت لازم را برای ارتقای فرهنگ رسانه‌ای دارد بی‌آن‌که خود به فکر گل‌آلود کردن آب و ماهی گرفتن از آن داشته باشد.

شاید وقت آن رسیده باشد که بسیاری از رسانه‌های رسمی مکتوب و مجازی نیز که به سینمای ایران می‌پردازند، مدل هفت فعلی را الگوی کار رسانه‌ای خود قرار دهند و با دوری از القای دیدگاه‌های مغرضانه و غیراقناعی، بیش از پیش به درک و هوشمندی مخاطبان خود احترام بگذارند.

علی افشار