کارکرد تهییجی رسانه در مقاطع حساس

یکی از اهداف و رسالت‌های طراحی شده برای هر رسانه‌ای بویژه رادیو و تلویزیون که در کشورهای مختلف هم به شکل مشابهی عمل می‌کنند و مورد توجه قرار دارند، نقش و عملکرد آنها در تهییج افکار عمومی و ارائه الگوهایی معین برای دریافت بازخورد و نتیجه‌ای مشخص است.
کد خبر: ۵۷۴۸۸۳

این کارکرد رسانه‌ها البته با توجه به مالکیت عمومی و خصوصی آنها می‌تواند شدت و ضعف داشته باشد. در ایران به دلیل مالکیت دولتی و وابستگی رادیو و تلویزیون به بودجه دولت این نقش پررنگ‌تر و تاثیرگذارتر است.

در شرایط مالکیت دولتی رسانه، پخش و تولید محتواهای آموزشی همچون آگهی‌های خدمات عمومی و برنامه‌هایی با محوریت موضوعات علمی جنبه غالب پیدا می‌کند.

اما در طرف دیگر این طیف، یعنی مالکیت خصوصی، رسانه‌ها به سوی تبلیغات و بخش تجاری جهت داده می‌شوند و تبلیغات جزو لاینفکی از آنها به شمار می‌رود؛ چرا که اساس تامین بودجه و به عبارتی، ادامه حیات این رسانه‌ها به کسب سود ماحصل از فروش مخاطب به محصولات و خدمات تجاری شرکت نهادها و سازمان‌ها بستگی دارد.

البته باید متذکر شد هیچ رسانه‌ای را نمی‌توان منحصرا در یکی از دو شاخه مالکیت خصوصی و مالکیت دولتی جای داد و شاید مالکیت عمومی عنوان بهتری برای رسانه‌هایی باشد که ترکیبی از تامین نیاز توسط بودجه‌های دولتی و وابستگی به تبلیغات تجاری را یدک می‌کشند.

علاوه بر این موارد، فعالیت هر رسانه (در اینجا رادیو و تلویزیون) و اهداف گردانندگان آن برای رسیدن به نتیجه‌ای مشخص، قابل توجیه است که این انگیزه‌ها ممکن است هیچ گاه جنبه عمومی پیدا نکند و مطرح نشود.

رسانه هایی چون رادیو و تلویزیون به دلیل دسترسی به گستره وسیعی از مخاطبان از اقشار و گروه‌های مختلف سنی، فکری و فرهنگی می‌توانند در بازه‌های زمانی مورد تاکید، نقشی برجسته در یکدست‌سازی یا دست‌کم کاهش چند دستگی فکری میان آنها داشته باشند. رادیو و تلویزیون در واقع ابزارهایی برای کم کردن فاصله طبقاتی موجود در جوامع هستند و در تهییج افکار عمومی له و علیه یک موضوع خاص سهم بسزایی دارند. این تاثیر اگرچه معمولا به صورت ناخواسته اتفاق می‌افتد، اما غالبا تاثیری ماناتر دارد، زیرا معمولا روند تاثیرگذاری مرحله‌ای، تدریجی و ضمنی انجام می‌شود.

رادیو و تلویزیون به عنوان دو رسانه مستقل می‌توانند در موارد حساس، نقش کامل‌کننده برای یکدیگر داشته باشند. پرهیز از همپوشانی و همزمانی محتوا، تکرار موضوعات، طرح مضامین در یک رسانه و شرح و بسط آن در رسانه دوم، استفاده از کارشناسانی یکسان در هر دو رسانه و مواردی از این قبیل همگی اقداماتی هستند که این نقش تکمیلی را آشکار می‌کنند.

اگر بخواهیم به یکی از آثار رسانه‌ها در جامعه اشاره کنیم، بی‌شک انتخابات اخیر ریاست جمهوری و شوراهای شهر و استان‌ها مهم‌ترین رویداد اخیر خواهد بود؛ انتخاباتی که رادیو و تلویزیون بخش عمده‌ای از محتوای خود را در روز به آن اختصاص دادند و با پوشش کامل اخبار مربوط به آن و در نظر گرفتن سهم مساوی برای هر نامزد ریاست جمهوری در جلب مشارکت عمومی تاثیر مهمی داشتند.

پخش مستقیم مناظره‌های گروهی نامزدها و تقسیم‌بندی موضوعی این مناظرات از مهم‌ترین قالب‌هایی بود که مورد استقبال مردم قرار گرفت و باعث شد دیدگاه‌ها و نگرش‌های کاندیداهای ریاست جمهوری درباره مسائل مختلف شفاف‌سازی شود.

این عملکرد تا لحظات پایانی برگزاری انتخابات هم ادامه یافت و ارائه گزارش‌های مستمر از مراکز اخذ رای، گفت‌وگو با رای‌دهندگان و چهره‌های سیاسی، علمی، ورزشی، هنری و... هم در راستای حضور حداکثری مردم بود.

رادیو و تلویزیون در این دوره همچنین منبعی غنی برای تغذیه رسانه‌های نوشتاری یا مجازی بودند و این رسانه‌ها در بسیاری از موارد به بررسی محتوای رادیو و تلویزیون می‌پرداختند.

نقش رسانه ملی حتی پس از انتخابات و مشخص شدن نتایج آن پایان نپذیرفت و در ادامه با پخش بخش‌هایی از وعده‌های رئیس‌جمهور منتخب و بازتاب خواسته‌ها و مطالبات مردمی، صنفی و گروه‌های مختلف بار دیگر بر نقش هشداردهنده خود تاکید کرد.

رکسانا قهقرایی

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها