جنایت به دست ​« ازما بهتران»

دختر جوانی که قربانی یکی از این مجرمان شده و پرونده‌اش در شعبه 79 دادگاه کیفری استان تهران در جریان است، در شکایتش گفته است: «متهم مدعی بود در هند دوره‌هایی دیده است. من هم برای حل مشکلات روحی‌ام نزد وی می‌رفتم تا این‌که مرا فریب داد و به بهانه درمان به من تعرض کرد.»

سوء‌استفاده جنسی از زنان و دختران جوان یکی از نیات شومی است که این گروه از مجرمان دنبال می‌کنند. برخی از آنان نیز به اموال طعمه‌های خود چشم دوخته‌اند.

«حمید» یکی از این مجرمان است که توسط پلیس استان اصفهان دستگیر شد. زمانی که ماموران برای بازداشت وی به خانه‌اش رفتند، یک جلد کتاب رمالی، ادوات رمالی و آلات استعمال مواد مخدر کشف کردند و متهم در اعترافاتش گفت با ادعای حل مشکلات و درمان بیماری‌ها از مردم پول می‌گرفت و برای آنها کلماتی نامفهوم را روی کاغذ می‌نوشت و دستشان می‌داد.مردی از اهالی استان خراسان رضوی که فریب یک شیاد را خورده است، توضیح می‌دهد: «چشمان دختر من مشکل دارد و بینایی‌اش مرتب کم می‌شود. پزشکان هم گفته‌اند ممکن است نابینا شود. ما هر راهی را که به فکرمان می‌رسید، امتحان کردیم، اما فایده‌ای نداشت و هیچ پزشکی نتوانست کمکمان کند تا این‌که به طور اتفاقی با مردی آشنا شدم که می‌گفت با نوشتن دعا و رمالی می‌تواند هر بیماری را درمان کند. آن مرد و همسرش با هم کار می‌کردند و مشتریان زیادی داشت. به سختی وقت گرفتیم و پیش این زن و شوهرم رفتیم، آنها چند بار برای ما طلسم‌های مختلفی نوشتند و در مجموع 5/1‌میلیون تومان پول گرفتند، اما هیچ تغییری در وضع دخترم به وجود نیامد و بالاخره مطمئن شدم آن مرد و همسرش شیاد هستند، برای همین تصمیم گرفتم شکایت کنم.»

درمان بیماری‌های صعب‌العلاج تنها وعده‌ای نیست که این سودجویان می‌دهند؛ آنها مدعی هستند هیچ گرهی نیست که با دستانشان باز نشود و آنان رمز هر اتفاقی را می‌دانند و از تمام اسرار باخبر هستند. این افراد برای این‌که بتوانند طعمه‌های خود را براحتی فریب بدهند ظاهرسازی‌هایی هم انجام می‌دهند. تلاش آنها برای در آمدن به ظاهر افراد مذهبی، استفاده از ابزار عجیب و غریب، طراحی محل کارشان به شکلی رعب‌انگیز، استفاده از الفاظ و کلماتی که هرچند هیچ معنایی ندارد، اما پرطمطراق به گوش می‌رسید و... تنها بخشی از ترفندهای رمالان قلابی مشکلات مردم است.

متهمی به نام «محمود» که توسط کارآگاهان پلیس آگاهی استان خراسان رضوی بازداشت شده است، می‌گوید: «چند سال است به این کار مشغول بودم و تعداد مشتریانم از2000 نفر بیشتر شده بود. من از هر نفر بین سه تا پنج‌‌ هزار تومان برای ویزیت اولیه می‌گرفتم و بعد با توجه به مشکلی که داشتند، پول اصلی را از آنها کلاهبرداری می‌کردم. من مدعی بودم به خاطر اعتقادات قوی مذهبی می‌توانم هر مشکلی را حل کنم. معمولا زنان جوان پیش من می‌آمدند و مشکل عمده آنها هم اختلافات خانوادگی بود.»

نازایی و حل اختلافات خانوادگی در واقع بیشترین علل مراجعه افراد نزد این‌گونه شیادان است. در مورد نخست، گاه ادعای انرژی‌درمانی جای رمالی را می‌گیرد و در مورد دوم نیز دعانویسان و فالگیران در نقش مشاوران و متخصصان ظاهر می‌شوند، حال آن‌که نسخه‌های آنها هیچ تاثیری ندارد.

زنی به نام نرگس که در دادسرای عمومی تهران علیه مردی رمال شکایت کرده است، می‌گوید: «از مدتی قبل با شوهرم دچار مشکل شدم و احساس کردم او دیگر علاقه‌ای به من ندارد. در حالی‌که نمی‌دانستم مشکل را چطور باید حل کنم، از طریق یکی از دوستانم با مرد رمالی آشنا شدم و از او داروی مهر و محبت گرفتم. مرد رمال به من گفت دارو را در غذای همسرم بریزم، اما وقتی بسته را باز کردم، متوجه شدم داخل آن به جای دعای مهر و محبت، حشیش و قره قروت است.»

مردی جوان به نام «حسن ـ ک» نیز که طعمه رمالی دیگر شده است، توضیح می‌دهد: «سه سال از ازدواج من و همسرم گذشته بود و ما بچه‌دار نمی‌شدیم. چند بار​ پیش پزشکان مختلف رفتیم و داشتیم کارهای مربوط به آزمایش و درمان را انجام می‌دادیم که فهمیدم زنم سراغ زنی رمال رفته است.او از طریق یکی از دوستانش با این رمال آشنا شده بود و فکر می‌کرد این زن واقعا نیروی خارق‌العاده‌ای دارد و می‌تواند مشکل ما را حل کند. آن زن از همسرم مبلغ کلانی پول گرفته و یکسری توصیه‌های بی‌معنی به او کرده و این‌طور نشان داده بود که با ارتباطاتی که با عالم غیب دارد، می‌تواند براحتی گره زندگی ما را باز کند. من وقتی از موضوع مطلع شدم که به رفتارهای عجیب و غریب همسرم شک کردم و او بالاخره اصل ماجرا را گفت. می‌دانستم تمام این مسائل دروغ و شیادی است، برای همین تصمیم گرفتم شکایت کنم.»

گاهی اوقات رمالان برای این‌که طعمه خود را تحت تاثیر قرار بدهند، گرفتاری‌ها و موانع پیش آمده سر راه زندگی آنان را به مزاحمت‌هایی نسبت می‌دهند که اجنه، ارواح، همزاد و... برای آنان ایجاد کرده‌اند. زنی اصفهانی که طعمه یکی از همین رمالان شده در شکایتش گفته است: «همیشه در زندگی‌ام بدشانسی می‌آوردم و هیچ کاری آن طور که انتظار و توقع داشتم پیش نمی‌رفت. این موضوع خیلی آزارم می‌داد تا این‌که به طور اتفاقی با مردی رمال آشنا شدم و مشکلم را با وی در میان گذاشتم. او گفت من همزادی دارم که همه بدبختی‌هایم زیر سر اوست. مرد رمال برای از بین بردن مزاحمت‌های همزاد از من مبلغ زیادی پول گرفت، اما بعد از مدتی فهمیدم همه این حرف‌ها کلاهبرداری است و آن فرد فقط می‌خواهد پول بیشتری از من بگیرد.»

مردی به نام «سیامک» که چندی پیش در دادسرای عمومی تهران تشکیل پرونده داد، می‌گوید: «من فروشگاه پوشاک دارم و مدتی بود کارهایم گره‌خورده و در وضع مالی بدی قرار گرفته بود. هرچه فکر می‌کردم نمی‌فهمیدم چه باید بکنم و چطور خودم را از این گرفتاری‌ها نجات بدهم تا این‌که یکی از کسبه محل گفت مردی را می‌شناسد که با اجنه در ارتباط است. من حرفش را باور نکردم، چون اصلا به آدم‌هایی که چنین ادعاهایی می‌کنند اعتماد نداشتم، اما آن همسایه آنقدر اصرار کرد تا یک بار به خانه مرد رمال رفتم. او کارهایی کرد و حرف‌هایی زد که بشدت تحت تاثیر قرار گرفتم. آن مرد گفت طلسم شده‌ام و باید طلسم را بشکند. او گفت یکی از کسبه محل یا یکی از اقوامم که نمی‌خواهد پیشرفت مرا ببیند، چنین ظلمی را در حقم کرده است. مرد رمال از من کلی کلاهبرداری کرد و آخر هم به جایی نرسیدم.»

رمالان برای شکار طعمه به روش‌های مختلف متوسل می‌شوند. معمولا آنان تعدادی از همدستان خود را مامور می‌کنند تا در میان دوستان و آشنایان برایشان تبلیغ کنند. برخی از آنان نیز از روش‌های امروزی‌تر مثل ارسال پیامک استفاده می‌کنند.

دختر جوانی که فریب یکی از این رمالان را خورده است، می‌گوید: «در یکی از خیابان‌های شلوغ شهر با زنی آشنا شدم که ادعا می‌کرد نسخه سعادت می‌نویسد و هر مشکلی را حل می‌کند. من آن روزها با همسرم به شدت اختلاف داشتم، اما حرف‌های او را باور نکردم، البته او با اصرار شماره تلفن همراهش را به من داد و گفت هر وقت احتیاج داشتم کافی است پیامکی برایش بفرستم. حرف‌های آن زن در ذهنم ماند تا این‌که بالاخره برایش پیامک ارسال کردم و او بعد از گرفتن نشانی‌ به خانه‌ام آمد. آن زن در مجموع حدود شش میلیون تومان از من گرفت، اما هیچ کاری برایم انجام نداد.»تمام این شیادان از سادگی و زودباوری طعمه‌های خود نهایت بهره را می‌برند؛ به همین دلیل است که پلیس مکرر هشدار می‌دهد مردم فریب این ادعاهای واهی را نخورند.

زهرا الیاسی

برداشت اول

نقطه ضعف فریب‌خوردگان

سعید هرمزی ـ روان‌شناس

چرا برخی مردم هنوز به رمالان و فالگیران اعتقاد دارند؟ پاسخ این پرسش در باروهای غلط و اعتقادات خرافی ریشه دارد. خرافات از دیرباز همراه آدمی بوده و هرگز او را ترک نکرده و ترک نخواهد کرد. در این میان، برخی خرافه‌ها جذابیت ویژه‌ای هم دارد؛ مثلا این باور که فرد بدون انجام هیچ کوشش و تلاشی می‌تواند به ثروت دست یابد یا این که با نوشتن یک طلسم، سعادتمند می‌شود​، شعارهای جذابی است که رمالان می‌دهند و با استفاده از آنها مردم را اغفال می‌کنند. افرادی که سراغ این مجرمان می‌روند، همگی اشخاصی هستند که در گرفتاری بزرگی غرق شده‌اند و توانایی برون‌رفت از بحران را ندارند. در واقع آموزش‌هایی که در گذشته و در طول زندگی دریافت کرده‌اند برای حل مساله کافی نیست به همین دلیل در شرایط استیصال سعی می‌کنند گرفتاری خود را به طرق غیرمتعارف حل کنند.

فردی که از شخصیت قوی برخوردار نیست، خود را توانا نمی‌داند، از ضعف اعتماد به نفس رنج می‌برد و اعتقادات عمیق دینی در او نهادینه نشده است، مسئولیت ناکامی‌هایش را به عهده نمی‌گیرد، در نتیجه به فکر چاره‌جویی درست و در مرحله بعد یافتن راهکار نمی‌افتد و می‌کوشد با مقصر انگاشتن دیگران صورت مساله را پاک کند. رمالان نیز دقیقا مطابق خواسته این افراد عمل می‌کنند و مثلا بدخواهی اعضای خانواده، لجبازی اجنه و... را دلیل شکست‌های فرد عنوان می‌کنند. همین مساله سبب می‌شود فرد احساس رضایت کند چراکه به این باور او که خودش مقصر مشکلاتش نیست، مهر تائید زده می‌شود. در واقع رمالان از نقطه‌ضعف طعمه‌های خود بیشترین سوءاستفاده را می​برند.

برداشت دوم

ضرورت افزایش آگاهی‌های عمومی

داریوش محمودی ـ آسیب‌شناس اجتماعی

جادوگران و ساحران در گذشته‌های دور در جوامع انسانی نقش پررنگی را بازی می‌کردند و قدرت زیادی داشتند. بتدریج این قدرت و نقش کمرنگ شد و اکنون رمالان جایگزین آنها شده‌اند، اما بازار آنها نیز با گذشت زمان از رونق افتاده و به نظر می‌رسد کم‌رونق‌تر نیز بشود. در واقع هر قدر سطح آگاهی و دانش عموم مردم بالا برود، میزان مراجعه به این افراد کاهش پیدا می‌کند. امروزه به واسطه توسعه ارتباطات این اتفاق رخ داده و به جرات می‌توان گفت اکثریت مردم نسبت به فریبکاری‌های رمالان و پیشگویان آگاه شده‌اند البته هنوز کار به پایان نرسیده است و همچنان باید اطلاع‌رسانی‌ها انجام بشود. تبلیغ باورهای دینی یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌تواند برای از سکه انداختن بازار رمالان صورت بگیرد.

بسیاری از این شیادان سعی می‌کنند در پوشش افراد مذهبی و با ادعای داشتن ارتباطات خاص طعمه‌هایشان را فریب بدهند حال آن که مردم باید بدانند فردی که باورهای مذهبی در وی عمیق و ریشه‌دار است به هر رتبه و درجه از معنویت که برسد هرگز از آن به عنوان وسیله‌ای برای کسب درآمد استفاده نمی‌کند، بنابراین هر گونه ادعایی از این قبیل دروغ و غلط است. شگرد دیگر رمالان این است که از راه‌های مختلف مثلا از لابه‌لای گفته‌های خود مراجعه‌کننده یا از طریق معرف وی یا صحبت‌هایی که قبل از به اصطلاح ویزیت با دیگر حاضران انجام داده است به برخی اسرار او پی می‌برند و همان‌ها را با بیان و زبانی دیگر به طرف می‌گویند تا نشان بدهند توانایی پی بردن به اسرار را دارند.

به هر حال، رسانه‌ها باید بکوشند درباره این دسته افراد که واقعا مجرم و تبهکار هستند، آگاهی‌بخشی کنند.

مشاور

روان‌درمانی بیماران

شبنم خدابخش ـ روان‌شناس

نخست آن ‌که برخی مشتریان رمالان افرادی هستند که به بیماری‌های غیرقابل درمان مبتلا شده‌اند. این افراد چون از روش‌های علمی و پزشکی نتیجه‌ای نمی‌گیرند و می‌دانند دانش بشر برای درمان بیماری آنها به حد کافی نرسیده است در تلاش برای حفظ زندگی ممکن است گاه به رفتارها و کارهای غلط دست بزنند و از آن جمله این که برای درمان، سراغ کلاهبردارانی بروند که ادعای انرژی‌درمانی، رمالی و امثال آن را دارند. در بسیاری از کشورها، چنین بیمارانی همزمان با معالجه‌های جسمانی تحت روان‌درمانی- چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی- نیز قرار می‌گیرند. مثلا نمونه‌هایی زیادی را می‌توان دید که افراد مبتلا به سرطان در قالب گروه‌درمانی سعی می‌کنند بر فشارهای روحی و روانی‌شان غلبه کنند. هر قدر این کار به صورت وسیع‌تر و جدی‌تر انجام بشود آن‌گاه افراد کمتر سراغ رمالان می‌روند.

دوم این که افراد به هر دلیلی که نزد رمالان بروند برای دورانی کوتاه و موقت به اطمینان خاطر و آسایش روانی می‌رسند؛ چراکه باور می‌کنند بزودی تمام مشکلات رفع و درهای خوشبختی به رویشان باز خواهد شد، اما به محض این‌که مطلع شدند فریب خورده‌اند، ضربه روحی سنگینی را متحمل می‌شوند و شرایط برایشان به گونه‌ای پیش می‌رود که بشدت تحت فشارهای عصبی و اضطراب قرار می‌گیرند؛ بنابراین بزه‌دیدگان نیز به مشاوره و روان‌درمانی، هرچند برای مدت کوتاه، نیاز دارند.

تبصره

بالا بردن هزینه جرم

فرهاد عمادی ـ حقوقدان

رمالی ازجمله اعمالی است که در دسته کلاهبرداری جای می‌گیرد. هر کس فردی را با وعده واهی به موضوعی امیدوار کند یا از امری واهی بترساند و از این طریق از او پول یا امکانات خاصی دریافت کند مرتکب کلاهبرداری شده است و مطابق قانون مجازات خواهد شد، اما مشکل اصلی اینجاست که بسیاری از افرادی که سراغ رمالان می‌روند، حاضر به طرح شکایت نیستند. آنها حتی بعد از رسیدن به این باور که فریب خورده‌اند یا به علت این که مبلغ از دست داده را ناچیز می‌پندارند یا به این دلیل که تصور می‌کنند موضوع قابل پیگیری قضایی نیست از طرح شکایت خودداری می‌کنند و همین مساله باعث می‌شود رمالان همچنان به کارهای خود ادامه بدهند. از سوی دیگر، صرف این که فردی را به جرم رمالی برای کوتاه‌مدت به زندان بیندازیم، چاره کار نیست؛ چون فرد در مدتی که آزاد است مبلغ کلانی به دست می‌آورد و از امکاناتی برخوردار می‌شود و بابت آن مدتی را در حبس می‌گذراند در واقع هزینه جرم برای او پایین است؛ بنابراین باید کاری کرد که هزینه جرم نیز برای این شیادان بالا برود. علاوه بر این موارد، چون افرادی که دست به این گونه اعمال می‌زنند، راه کسب درآمد بدون زحمت را یاد گرفته‌اند، معمولا بعد از آزادی دوباره تکرار جرم دارند؛ بنابراین در کنار بالا بردن هزینه جرم باید بستری را فراهم کرد که آنها بتوانند در مشاغل مفید اشتغال یابند و مهارتی را نیز بیاموزند. برخی فالگیران و رمالان نیز بیشتر در قالب تکدیگری و نه به صورت حرفه‌ای به این اعمال می‌پردازند که درخصوص تکدیگری نیز قوانین لازم را داریم.

در هر صورت اطلاع‌رسانی دستگاه قضایی بسیار مهم است؛ اگر مردم بفهمند فردی به جرم رمالی دستگیر شده، به زندان افتاده و مجازات شده است آن‌گاه مشتریان بالقوه چنین مجرمانی به اصل ماجرا پی می‌برند و از سوی دیگر مرتکبان این جرم به هراس می‌افتند.