دیوار فاصله میان داوران و باشگاه‌ها

قصه‌ای که به ظاهر پایانی برای آن نیست و این روزها دوباره با هجمه‌ای از انتقادها از سوی مربیان شنیدنی شده و البته مثل همیشه مسئولان فدراسیون فوتبال و دپارتمان داوری را به واکنش واداشته است؛ واکنش‌هایی که نتیجه اصلی آن باز هم یکطرفه است و بیشتر از آن که آبی بر آتش معترضان باشد و قدمی برای نزدیک‌شدن به باشگاه‌ها، رنگ و بوی برخورد دارد که پیش‌بینی می‌شود گره‌ای از این کلاف سردرگم باز‌نخواهد کرد.

با نزدیک‌شدن به هفته‌های پایانی دوازدهمین دوره لیگ برتر و حساس‌شدن بازی‌ها و امتیازهای آن اعتراض به نحوه قضاوت داوران بیشتر از قبل شده است. دور جدید این انتقادها پس از شهرآورد 76 و با اعتراض مدیرعامل پرسپولیس به نحوه قضاوت محسن قهرمانی آغاز شد و از آن به بعد با اعتراض مدیران و مربیان سایر تیم‌ها که جدی‌ترین آن اعتراض علی دایی به داوری ترکی در دیدار برابر استقلال بوده است به اوج رسید تا مسئولان فدراسیون فوتبال و دپارتمان داوری برای حل مشکل و در واقع مقابله با این انتقادها، به تکاپو بیفتند.

اتفاق نظر لیگ برتری‌ها درباره کیفیت پایین داوری

در طول هفته‌های اخیر بسیاری از مدیران و مربیان باشگاه‌های لیگ برتری معتقد بودند داوری‌های مسابقه‌ها از کیفیت بالایی برخوردار نیست و اشتباه‌های مکرر در قضاوت‌ها باعث شده ‌شرایط برابر رقابت برای گرفتن امتیاز زیر سوال برود. این اعتراض‌ها فقط منحصر به تیم‌های قعرنشین نبوده و تیم‌های بالای جدول و حتی میانه آن نیز انتقادهایی در این باره داشتند که بعضی آن را با آرامش مطرح و خواستار رسیدگی به آن شدند و گروهی دیگر از ادبیاتی تند استفاده کرده و بر ضرورت اصلاح وضع داوری تاکید داشتند. از نزدیک‌ترین انتقادهای موجود می‌توان به مواردی اشاره کرد که مرور آن به روشن‌ترشدن موضوع کمک می‌کند.

اعتراض مسئولان باشگاه گهر پس از بازی با پرسپولیس یکی از آنهاست. علی قرایی، قائم مقام این باشگاه می‌گوید: ظاهرا هر کس که داد و بیداد کند و اعتراض خود را درباره داوری به گوش مسئولان برساند به حرف‌هایش توجه می‌کنند. در بازی با پرسپولیس همه دیدند که داور چطور بازی از دستش در رفت و چه کارت‌های زرد بیهوده‌ای به بازیکنان ما داد، ما همیشه به داوری احترام گذاشتیم، اما باید این انتقاد را مطرح کنیم اگر می‌خواهند گهر در لیگ برتر نماند، اعلام کنند تا تکلیف خودمان را بدانیم.

یا محمد احمدزاده، سرمربی ‌ملوان که می‌گوید: اشتباهات داوران عمدی نیست، اما به دلیل آن که توانایی‌هایشان پایین است قضاوت درستی ندارند. بهتر است داوران توان روحی‌شان را بالا ببرند که من چنین چیزی را ندیدم، خود ما این فصل کم از این بابت ضربه نخوردیم. توصیه من این است که داوران دقت کنند با اشتباهاتشان با زندگی ورزشی دیگران بازی نکنند، چون این اتفاق این روزها زیاد رخ داده و می‌دهد.

علی دایی، رویانیان، گل‌محمدی، قلعه‌نویی سرمربی تیم صدرنشین لیگ، پرویز مظلومی و سایر مربیان در این هفته‌ها حداقل یک بار به موضوع داوری و اشتباهات آن معترض شدند که این مساله نشان‌دهنده اتفاق نظر آنها درباره افت کیفی قضاوت‌ها و ضرورت دقت نظر بیشتر مسئولان فدراسیون فوتبال و کمیته داوران است، اما در برخورد با این انتظارها عکس‌العمل مسئولان چه بود؟

جلسه توجیهی، بیانیه و دیگر هیچ

در مواجهه با این انتقادها مسئولان دپارتمان داوری نشستی را با حضور مهدی تاج، سرپرست سازمان لیگ ترتیب دادند که البته در رسانه‌ها از آن به عنوان کلاس توجیهی یاد کردند. جلسه‌ای که قرار بود برای رفع مشکلات موجود بین داوران و مسئولان باشگاه‌ها برگزار شود، اما بیشتر به اعتراض داوران از مربیانی اختصاص داشت که این اواخر داوران را متهم کردند. علیرضا فغانی و محسن قهرمانی از جمله داوران معترض بودند تا جایی که فغانی اعلام کرد اگر وضع به این منوال ادامه داشته باشد دیگر قضاوت نخواهد کرد، در نهایت تاج از داوران خواست بیانیه‌ای را برای دفاع از خود منتشر کنند؛ بیانیه‌ای که چندی بعد روی سایت خروجی فدراسیون فوتبال قرار گرفت و مبنای آن حمایت از داوران بود. تذکر به خاطیان که این جنجال‌سازی‌ها به ضرر فوتبال است، دعوت از داوران برای داشتن تمرکز بیشتر و درخواست از کمیته انضباطی برای برخورد قاطع‌تر با معترضان و در نظر گرفتن تنبیهات شدیدتر برای آنها، همه چیزی بود که در این بیانیه آمده بود، اما این راه‌ها پیش از این بارها رفته شده و نه‌تنها جوابی نداشته بلکه اوضاع را آشفته‌تر کرده است.

تلاش فدراسیون برای کاهش انتقادها

حسین عسگری، رئیس دپارتمان داوری فوتبال کشورمان در این باره به «جام‌جم» می‌گوید: فضایی که علیه داوری درست شده به هیچ‌وجه منصفانه نیست. این خواست هیچ کدام از مسئولان فدراسیون نیست و همه ما درصدد هستیم تا هر طور شده از هجمه انتقادها کم کنیم. حتی قرار شده علاوه بر اعمال تنبیهات شدید از سوی کمیته انضباطی برای خاطیان جریمه‌ها متفاوت باشد و خیلی هم زود قبل از رسیدن بازی بعدی تیم‌ها اعلام و اعمال شود.

وی در پاسخ به پرسشی درباره این‌که آیا با این راهکار مشکل حل می‌شود و بر کیفیت رقابت‌های لیگ از نظر داوری افزوده می‌شود یا بر عکس به جبهه‌گیری باشگاه‌ها علیه داوران منجر می‌شود، خاطرنشان می‌کند: مدیران و مسئولان خودشان باعث شدند چنین تصمیمی گرفته شود. در ضمن حق طبیعی آنهاست که از اعتبار باشگاه‌هایشان دفاع کنند اما از راه درست، هر کس اعتراضی دارد به فدراسیون بیاید و بدون جنجال و رسانه‌ای کردن موضوع را مطرح کند تا رسیدگی کنیم.

راهکار فدراسیون باید دوجانبه باشد

اما مسعود مرادی با این‌که اعتراض و پرخاشگری علیه داوران را تائید نمی‌کند در گفت‌وگو با خبرنگار جام‌جم به موضوع دیگری اشاره دارد و می‌افزاید: افزایش تنبیهات به این شیوه فقط باعث جبهه‌گیری می‌شود، این مشکل یک موضوع دو طرفه است که برای حل آن باید اعتمادسازی کرد. یعنی اگر در جهت بهبود اوضاع داوری قدمی برداشته شود جامعه داوران و اهالی فوتبال بهتر می‌توانند بر مشکلات غلبه کنند. اشتباه در داوری در همه جای دنیا و در بزرگترین لیگ‌ها هست، اما این راه برای بهبود جوی که درست شده، خوب نیست.

وی ادامه می‌دهد: به نظر من در حال حاضر باید چند نشست مشترک بین مربیان و داوران برگزار کرد تا سوءتفاهم‌ها برطرف شود و داوران با تمرکز بیشتر و مربیان با اعتماد بیشتر به داوران کارشان را دنبال کنند. اعتمادسازی کاری است که فدراسیون فوتبال باید انجام دهد تا فاصله ایجاد شده از بین برود.

داوران نقد منصفانه را بپذیرند

پرویز سیار هم حق را به جامعه داوری می‌دهد و به جام‌جم می‌گوید: همان‌طور که داوران در مسائل فنی دخالت نمی‌کنند و تخصصی ندارند مربیان هم باید به حرفه داور احترام بگذارند و در کارش دخالت نکنند، اما به آن معنا نیست که نقدی هم نباشد، داوران نقد منصفانه را هم بپذیرند و بجای مقابله با آن درصدد برطرف‌کردن نقاط ضعف باشند. برخی نقدها تهمت یا تخریب است که مورد تائید هیچ‌کس نیست و مطرح‌کردن آن در رسانه‌ها هم باعث به هم خوردن تمرکز داور و بیشترشدن ضریب اشتباهات می‌شود.

با نارضایتی مردم چه باید کرد؟

اما این داستان ادامه دارد، تجربه نشان می‌دهد جریمه چیزی از آمار اعتراض‌ها کم نمی‌کند، این بار یک تفاوت عمده هم در اعتراض به داوری‌ها هست و آن نارضایتی مردم و تماشاگران فوتبال از نحوه قضاوت‌هاست. آیا آنها را هم جریمه می‌کنیم یا فکری اساسی برای حل مشکل انجام می‌دهیم. اعتراض مربیانی مثل دایی و کناره‌گیری داورانی مثل ترکی در مواجهه با این اعتراض‌ها به سود فوتبال ما نیست، باید به قول مسعود مرادی فاصله‌ها را از بین برد.

سارا احمدیان / جام‌جم