آیا انتخابات اخیر اردن میتواند پایانی بر این اعتراضات باشد یا آن را بیشتر گسترش خواهد داد. در این باره با دکتر حسین رویوران به گفتوگو نشستهایم.
در پی انحلال پارلمان اردن در کمتر از چهار ماه پیش، انتخابات پارلمانی این کشور دیروز برگزار شد. شرایط کنونی اردن چگونه ارزیابی میشود؟
اکنون موجی از اعتراض مردمی به رهبری اسلامگرایان و حزب جبهه عمل اسلامی در اردن وجود دارد که بیشتر مردم نیز از این امر حمایت میکنند. مهمترین خواست مردم موضوع اصلاحات سیاسی در این کشور است. در مقابل دولت تلاش میکند با برگزاری انتخابات، مشروعیت خود را در برابر شکاف بزرگی که رخ داده است، بازسازی کند.
معمولا اسلامگرایان در بیشتر شهرها اکثریت دارند و اگر انتخابات عادلانهای بود باید اکثریت مجلس در اختیار اسلامگرایان قرار میگرفت، اما این رویکرد دولت بیانگر بیصداقتی در رفتار با احزاب مخالف و مردم است.
پادشاه اردن با تغییرات پیاپی دولت و انحلال پارلمان چقدر میتواند جلوی مخالفتها را بگیرد؟
ملک عبدالله دوم اصلاحات جدی انجام نداده است و باید گفت وی اصلاحاتی خفیف و غیرجدی انجام داده است. چرا که مهمترین اصلاح مورد درخواست مردم این است که حاکمیت مردم اعمال شود. به عبارت دیگر این مردم باشند که نخستوزیر را تعیین کنند و وی هم کابینه را انتخاب کند و از مجلس رای اعتماد بگیرد و از راه مجلس عزل شود. در حالی که در اردن اینگونه نیست و با وجود اصلاحاتی که انجام شده، این پادشاه است که نخستوزیر را انتخاب میکند و کابینه مقابل پادشاه مسوولیت دارد، نه در مقابل پارلمان بنابراین هر گاه پادشاه از نخستوزیر خوشش نیاید، میتواند وی را برکنار کند. یعنی رای پادشاه بالاتر از مردم است.
آیا در آینده شکاف دولت و ملت در اردن گستردهتر خواهد شد؟
در اردن مشکلات زیادی وجود دارد و یکی از آنها بحث برخورد قومی و قبیلهای با انتخابات یا خرید و فروش رای است. در حالی که در دموکراسیها این نوع رفتار ممنوع است. در این حال اردن کشوری است با جامعه بدوی و عشایری و عشایر اردنی به طور کامل عشیرهای هستند. این امر در بین فلسطینیها کمتر دیده میشود، ولی همبستگیها عمدتا قومی و قبیلهای است. تصور من این است که برگزاری انتخابات اختلافها را با نظام تشدید خواهد کرد. همچنین موج اعتراضها در این کشور گسترش خواهد یافت. تصور من این است مجلسی که اکنون میخواهد شکل بگیرد،نتواند مدت قانونی خود را سپری کند و تحت فشار مردم ناگزیر به انحلال در آینده خواهد بود.
علی رمضانی - جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم