پیشنهاد 8 آیین عاشورایی برای ثبت در فهرست میراث معنوی

محسن علمدار در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به برگزاری همایش میراث معنوی در بیست و یکم و بیست و دوم آذرماه در مازندران، درباره‌ پرونده‌های استان تهران توضیح داد: پرونده ‌«جومه‌پوش علم محله درویش شهرستان دماوند» یکی از پرونده‌های تهیه ‌شده است. این آیین هر سال هفتم ماه محرم در محله‌ درویش دماوند بعد از نماز ظهر و عصر برگزار می‌شود. در این زمان، سادات محله علم را با آب و گلاب می‌شویند و سپس ریش‌سفیدان پارچه‌های سبزرنگی را روی علم می‌کشند.

علمدار آیین «تعزیه‌خوانی قبیله‌ بنی‌اسد در پیشوای ورامین» را یکی دیگر از پرونده‌های استان تهران دانست و گفت: این تعزیه در شهرهای مختلف در دوازدهم ماه محرم برگزار می‌شود. مردم پیشوا در این روز با پوشیدن لباس‌های محلی اجسادی را به‌صورت نمادین روی تابوت‌ها می‌گذارند و آنها را تشییع می‌کنند.

وی آیین «حمل علم روستای سربندان دماوند» در هفتم ماه محرم را پرونده‌ای دیگر برای ارائه در ششمین همایش ثبت میراث معنوی معرفی کرد و گفت: متولی این مراسم خانواده «مرحوم سیدحسن رضوی» است. اعضای این خانواده در شب هفتم ماه محرم با پارچه‌ها و شال‌هایی که مردم نذر کرده‌اند، علم را می‌پوشانند و در روز هفتم همراه با برگزاری مراسم عزاداری، علم را به مسجد روستا می‌برند. براساس تحقیقات میدانی، این مراسم بیش از یک قرن است که در محله سربندان دماوند برگزار می‌شود.

او آیین «عزاداری تکیه بزرگ تجریش» را یکی دیگر از آیین‌های عاشورایی استان تهران دانست که در این همایش با هدف ثبت معرفی می‌شود‌ و ادامه داد: در دو دهه اول محرم براساس رسوم برجامانده از گذشته، کسبه بازار تجریش این محدوده را به حالت قدیم درمی‌آورند و در آنجا مراسم عزاداری و تعزیه برگزار می‌کنند. پیشینه این عزاداری به اوایل دوره قاجار می‌رسد و اکنون در ایام محرم بعد از سیاه‌پوش‌کردن تکیه، وسایل خاص عزاداری را روی دیوارها نصب می‌کنند.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان تهران آیین «عزاداری تکیه نیاوران» را دیگر آیین عاشورایی استان تهران دانست و گفت: این تکیه سال 1237 هجری شمسی به‌دستور ناصرالدین‌شاه قاجار ساخته شد و از همان سال مراسم عزاداری، تعزیه و روضه‌خوانی از دهه اول تا دهه سوم ماه محرم در آن برگزار می‌شود.

وی آیین «عزاداری تکیه سادات اخوی» را دیگر آیین عزاداری استان تهران دانست که پرونده آن با هدف ثبت به ششمین همایش ثبت میراث معنوی کشور ارائه می‌شود و افزود: این آیین که قدمتی بیش از 150 سال دارد، تنها پرونده‌ای است که توسط «کمیته ملی حفاظت از خانه‌های تاریخی استان تهران» تهیه می‌شود.

محسن علمدار، آیین «علم‌بندی روستای کلین شهرری» با قدمت 200 سال را دیگر آیین عاشورایی استان تهران دانست و بیان کرد: در روز اول ماه محرم این علم که در خانه سادات روستا نگهداری می‌شود، با شال‌های نذری مردم بسته می‌شود و هفتم ماه محرم بعد از نماز ظهر و عصر علم به سمت مقبره شیخ کلینی با همراهی دسته‌های عزاداری حرکت داده می‌شود.

وی آیین «تعزیه‌ راه‌اندازی کاروان اسرا در شهرستان ورامین» را آخرین پرونده معرفی‌شده از سوی استان تهران دانست و گفت: مردم شهرستان ورامین هر سال دوازدهم ماه محرم در میدان اصلی شهر گرد هم می‌آیند و این تعزیه را اجرا می‌کنند.