مهمانی خاموش سینماگران خارجی در ایران

محمدحسین جعفریان، مستندساز و منتقد با اشاره به سفر هنرمندان خارجی به کشورمان به جام‌جم گفت: من فکر می‌کنم سفر طرف‌های فرهنگی از خارج کشور همیشه با کاستی روبه‌رو است و عمدتا برای برگزاری مراسم، جشنواره یا همایش‌ها دعوت می‌شوند که معمولا بدون هیچ ثمری صورت می‌گیرد.

او افزود: این مهمانان در یک فرصت کوتاه با عجله می‌آیند، چند سخنرانی می‌شنوند، یا گاهی هم چند کلمه حرف می‌زنند، شیراز و اصفهان را هم می‌گردند و برمی‌گردند به شهر و دیار خودشان.

جعفریان با بیان این‌که بودجه دعوت مهمانان خارجی در حوزه‌های مختلف فرهنگی می‌تواند با برنامه‌ریزی دقیق‌تری انجام شود، افزود: ما مراسم و جشنواره‌های متعددی در طول سال برگزار می‌کنیم که هر کدام هم مهمانان خارجی متعددی دارد و برگزارکنندگان بر سر دعوت این مهمانان با هم رقابت می‌کنند. مسئولان فرهنگی و هنری می‌توانند در شرایطی که از کمبود بودجه گلایه دارند، هزینه‌ها را یک‌کاسه کنند و یک برنامه درخور توجه ترتیب دهند.

او ادامه داد: معمولا این دعوت‌ها برای بالا بردن کارنامه کاری مدیران است تا پز بدهند که مهمان خارجی داشته‌اند وگرنه این همه سال که مهمان خارجی داشته‌ایم، ثمری ندیده‌ایم. جدا از این‌که چقدر تولیدات مشترک سینمایی داشته‌ایم یا نه، حتی یک گزارش بین‌المللی از حضور سینماگران خارجی به کشور در مطبوعات منتشر نشده است.

جعفریان با اشاره به شان و مقام مهمانان دعوت شده به ایران گفت: برخی از مدیران برای این مهمانان از عنوان‌های کلی استفاده می‌کنند و کمتر کارنامه هنری آنها مشخص است و ما نمی‌دانیم آنها در کشورهای خودشان واقعا چه جایگاهی دارند.

او افزود: وقتی فقط برای اضافه کردن عنوان بین‌المللی به اسم جشنواره یا کارمان از مهمانان خارجی دعوت می‌کنیم، دیگر چه فرقی می‌کند این مهمان از مصر و افغانستان باشد یا جای دیگر و از چه درجه اهمیتی برخوردار است. این اتفاق فقط برای این است که روی پوستر برنامه‌هایشان عنوان بین‌المللی بزنند یا بگویند که مهمان خارجی داشته‌اند.

غلامرضا منتظمی، مشاور امور بین‌الملل سازمان سینمایی در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به حضور هیات سینماگران مصری به ایران گفت: مصر یکی از کشورهای مهم فرهنگی و هنری و مرجع جهان عرب است و در تولید فکر و اندیشه در جهان عرب بسیار موثر است.

او افزود: سازمان سینمایی پس از جریان بیداری اسلامی در جهان عرب، از همکاری و تبادل اندیشه با سینماگران مصری استقبال کرد و سال گذشته هم هیاتی از سینماگران مصری به ایران آمد.

منتظمی با اشاره به حضور 40 نفر از سینماگران مصری به ایران گفت: این هیات متشکل از تهیه‌کنندگان، کارگردانان، فیلمنامه‌نویسان و توزیع‌کنندگان مصری است که روسای صنوف مختلف سینمای این کشور محسوب می‌شوند.

مشاور امور بین‌الملل سازمان سینمایی درباره برنامه‌هایی که در سفر سینماگران مصری اجرا شده، گفت: در این سفر مهمانان از شهرک غزالی، شهرک دفاع مقدس و موزه سینما بازدید کردند. همچنین فیلم‌های «33 روز» و «ملک سلیمان» برایشان به نمایش درآمد که بسیار مورد استقبالشان قرار گرفت.

او افزود: سینماگران در حاشیه نمایش فیلم‌های مذکور با فرج الله سلحشور، عبدالله اسکندری، مجتبی فراورده، الهام حمیدی و مهدی فقیه دیدار داشتند.

منتظمی با بیان این‌که سینماگران مصری، ایران را با سریال‌های «یوسف پیامبر» و «مریم مقدس» می‌شناختند، افزود: تمام تلاش ما این است تا آنها در این فرصت با فیلم‌های شاخص سینمای ایران آشنا شوند، چون قبل از جریان بیداری اسلامی امکان این آشنایی وجود نداشت و بازار فروش و توزیع فیلم‌های ایرانی در مصر با موانع و مشکلاتی مواجه بود.

مشاور امور بین‌الملل سازمان سینمایی در پاسخ به این‌که چرا سفر سینماگران مصری، تونسی و یمنی فاقد دستاوردهای لازم بوده، گفت: سفر دوستان به ایران برای کارشناسی و به صورت مقدماتی بوده که نیازمند صرف وقت بیشتری است. از سوی دیگر اگر بخش خصوصی در این زمینه رغبت بیشتری نشان دهد، امکان ارائه کار مشترک افزایش می‌یابد.

او ادامه داد: مهم‌ترین مسئول شرکت تجاری فیلمسازی مصر اکنون به ایران آمده، ولی فیلمسازان ما از این فرصت استفاده نمی‌کنند و رغبت نشان نمی‌دهند. سازمان سینمایی به عنوان متولی سینما به اندازه خودش در این موضوع وقت و هزینه صرف کرده و مبتکر شروع ارتباط طرفین بوده است، ولی سینماگران هم باید در این راه قدم بگذارند.

منتظمی همچنین درباره احتمال اجرایی شدن طرح‌های مشترک سینمای ایران و مصر گفت: مدت زیادی از شروع روابط طرفین نمی‌گذرد، ولی باید این ارتباطات ادامه داشته باشد و موضوعات مورد نظر بررسی شود. ضمن این‌که از نظر سرمایه‌گذاری هزینه‌های تولید فیلم در مصر بالاست و با ایران متفاوت است. این هزینه‌ها باید هماهنگ شود ولی به طور قطع سازمان سینمایی پیگیر همکاری مشترک با مصر است.

جلیل عرفان‌منش، معاون امور آثار سینمایی و سمعی و بصری سازمان سینمایی هم درباره اجرایی شدن طرح تولید مشترک با مصر، به جام‌جم گفت: واقعیت این است که سفر سینماگران مصری به ایران، آغاز راهی طولانی است و تازه گام نخست را برداشته‌ایم. خوشبختانه اراده لازم در میان هنرمندان مصر و ایران وجود دارد، اما طبیعی است با توجه به این‌که روابط دیپلماتیک و بین‌المللی ایران و مصر رسما آغاز نشده است، یک مانع به لحاظ کاری به حساب بیاید.

او ادامه داد: برای عملیاتی شدن پروژه مشترک ایران و مصر، باید براساس علایق دو طرف برنامه‌ریزی لازم صورت گیرد. خصوصا تعیین اعتبارات ساخت فیلم در این حوزه را هم باید در نظر بگیریم. اما برای شروع با توجه به آماده بودن پروژه‌ها و تحقیقات، حتما چند فیلم در دستور کار قرار می‌گیرد.

عرفان منش در پاسخ به این‌که آیا تولید مشترک ایران و مصر در شرایطی که بودجه سازمان سینمایی کاهش یافته، جایگزین پروژه‌های داخلی می‌شود، گفت: در سازمان سینمایی هیچ چیز جای دیگری را نمی‌گیرد. در بخش تولیدات مشترک هم تاکنون پروژه‌هایی داشته‌ایم و موضوع جدیدی نیست.

او با اشاره به مذاکراتی که با عراق در زمینه تولید مشترک صورت گرفته بود، گفت: ما پروژه‌هایی با سایر کشورهای اسلامی از جمله عراق داریم که مقدمات آن فراهم شده است و در دستور کار قرار دارد. یکی از این پروژه‌ها فیلمی با عنوان «آخرین افسانه عشق» است که بر اساس رمان کمال سید ساخته می‌شود.

عرفان‌منش گفت: اگر شرایط مالی و حمایتی بهتر شود و مسئولان کمک کنند، ما از این دست پروژه‌های آماده کلید خوردن در کشوی میزمان بسیار داریم.