ایران؛ سکاندار حفظ میراث معنوی در‌آسیای غربی و مرکزی

به گزارش جام‌جم، مرکز مطالعات منطقه‌ای میراث ناملموس یونسکو، چهارمین دفتر منطقه‌ای این نهاد بین‌المللی در قاره آسیاست که به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران و موافقت یونسکو راه‌اندازی شد و بنا دارد کشورهای حوزه آسیای غربی و میانه را در زمینه شناسایی، حفظ و ثبت میراث ناملموس (معنوی) آموزش دهد.

محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور در آیین گشایش این مرکز با اشاره به این‌که این دفتر با توجه به سابقه تاریخی ایران باید سال‌ها پیش در ایران تاسیس می‌شد، گفت: با توجه به تمدن چندهزار ساله ایران، در حوزه‌های ملموس و ناملموس فرهنگی هزاران اثر از گذشتگان در ایران برجا مانده که در عرصه جهانی بی‌نظیر است.

وی افزود: زورگویان جهانی حتی در زمینه فرهنگی نیز به اعمال فشار می‌پردازند، اما باید از آنها پرسید که کدام یک از آنها می‌توانند در زمینه تمدن و فرهنگ با ایران و کشورهای مشابه ایران برابری کنند.

به گفته او، سازمان‌های فرهنگی نباید تحت سیطره سیاسی دولت‌های زورگو و سلطه‌طلب قرار گیرند.

وی با اشاره به ثبت تعدادی از میراث فرهنگی ایران از سوی سازمان یونسکو گفت: یونسکو باید نماینده کشورهای صاحب تمدن و صاحب فرهنگ باشد.

معاون اول رئیس‌جمهور در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به تازه تاسیس بودن کشور آمریکا اظهار کرد: آمریکایی‌ها چیزی به نام خود ندارند و تنها تمام دانشمندان جهان را گردآورده‌اند، اما کشورهایی مانند ایران، مصر، یونان، چین و فرانسه حرف‌هایی برای گفتن در عرصه فرهنگی دارند.

رحیمی افزود: آمریکایی‌ها از علم خود سوءاستفاده کرده و آن را به ابزاری برای زورگویی بر سایر ملت‌ها تبدیل کردند.

وی تصریح کرد: سازمان یونسکو که سازمانی فرهنگی مورد احترام همه ملت‌هاست، باید راه را بر زورگویان عرصه فرهنگ ببندد و در مقابل از ملت‌هایی که فرهنگ چندهزار ساله داشته و تمدن‌ساز بوده‌اند، حمایت کند.

وی با تاکید بر لزوم حمایت از میراث فرهنگی ملموس و ناملموس گفت: همه صاحبان فرهنگ باید از این آثار فرهنگی پاسداری کنند، آثار ملموس باستانی مانند ساختمان‌ها را نمی‌توان انکار کرد، اما آثار معنوی ناملموس فرهنگی را می‌توان منحرف کرد.

رحیمی با اشاره به سابقه فرهنگی و تمدنی چندهزار ساله ایران خاطرنشان کرد: ما امروز وارث یکی از تمدن‌های بزرگ بشری هستیم و اگر جزو دو کشور اول دنیا نباشیم، قطعا جزو پنج کشور برتر دنیا در عرصه فرهنگی و تمدنی هستیم.

معاون اول رئیس‌جمهور همچنین از سازمان یونسکو درخواست کرد تا ارزش‌های فرهنگی ناملموس و معنوی کشورها را مورد حمایت بیشتر قرار دهد تا هم جلوی انحراف آنها گرفته شود و هم مانع سرقت آنها توسط دیگران شود.

در این مراسم، رئیس مرکز مطالعات منطقه‌ای میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی نیز تاکید کرد: برای هرچه شکوفاتر شدن فعالیت‌های این مرکز کشورهای دیگر نیز در راستای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس باید به آن بپیوندند و با ایران همکاری کنند.

یدالله پرمون افزود: از زمان ورود اصطلاح میراث معنوی یا ناملموس به ادبیات یونسکو حدود ده سال می‌گذرد. این موضوع در سا ل 2003 با تصویب کنوانسیونی برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس رسمیت یافت.

وی با اشاره به جوانی این تشکیلات در مقایسه با تشکیلات مرکز میراث جهانی یونسکو و کمیته‌های آن که 40 سال از تاسیس آنها می‌گذرد، گفت: ایران در سال 2006 به‌عنوان چهلمین قطب این کنوانسیون فعالیت‌ خود را آغاز کرد و از آن پس به‌عنوان یک عضو فعال معرفی شد.

او درباره‌ دستاوردهایی که ایران تاکنون در حوزه‌ میراث فرهنگی ناملموس به‌دست آورده است، اظهار کرد: ثبت موفق 9 پرونده‌ میراث فرهنگی ناملموس در یک دوره‌ سه ساله‌، هدایت ثبت پرونده‌ جهانی نوروز همراه کشورهای دیگر‌، حضور فعال در کنفرانس‌ها،‌ عضویت در کمیته‌ بین‌الدول و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها به نمایندگی از کشورهای حوزه آسیا و اقیانوسیه، عضویت در ارزیابی پرونده‌های ثبتی سال 2012 و عضویت در ستاد اجلاس سال 2012 که آذرماه امسال برگزار می‌شود، برخی فعالیت‌هایی است که ایران به آنها پرداخته است.

پرمون همچنین افزود: این مرکز به موجب شرح وظایف خود، متولی خدمت‌رسانی به کشورهای حوزه‌ آسیای غربی و مرکزی برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس مشترک و همچنین تجمیع اقدامات پاسدارانه و تربیت نیروهای متخصص در کشورهای منطقه است.

سیدحسن موسوی، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران هم در این مراسم به سخنرانی پرداخت و گفت: ایجاد و تاسیس دفتر مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی، گامی در جهت تحقق اهداف فرهنگی سند چشم‌انداز 20 ساله برای قرار گرفتن در جایگاه نخست در منطقه است. وی افزود: ایران به‌لحاظ ظرفیت‌های فراوانی که در حوزه‌ میراث فرهنگی‌، طبیعی و تاریخی دارد، جزو پنج کشور برتر دنیاست؛ ولی سهمیه‌ نابرابری در ثبت آثار فرهنگی ناملموس و ملموس خود در مقایسه با کشورهایی دارد که چنین سابقه‌ای ندارند و ناگزیرند آثار فرهنگی کشورهای دیگر را بدزدند.

او با بیان این‌که من به این موضوع معترض هستم، گفت: معتقدم در سهم ایران و کشورهایی که در این حوزه، حرفی برای گفتن دارند، باید تجدیدنظر شود. پیش از این هم این موضوع را به‌طور رسمی اعلام کرده‌ام و اکنون در حضور سفرای 68 کشور و نمایندگان یونسکو بر این خواسته تاکید می‌کنم و امیدوارم به سهم عادلانه‌ای در این زمینه برسیم.

موسوی همچنین در ادامه‌ سخنان خود اظهار کرد: امیدوارم این دفتر منطقه‌ای، هرچه سریع‌تر فعالیت‌های خود را همراه دیگر کشورهای منطقه آغاز کند تا شاهد دستاوردهای روزافزون در این حوزه باشیم و سال آینده که نخستین سالگرد تأسیس این دفتر را جشن می‌گیریم، موثرترین و پرکارترین دفتر منطقه را داشته باشیم.

او افزود: ایران با داشتن حداقل 12هزار سال تاریخ و آثار مستند، تمدن‌سازترین کشور در دنیاست و توقعی که از یک کشور تمدن‌ساز در دنیا می‌رود، این است که موثرتر از دیگر کشورهای منطقه باشد.

در این مراسم 68 سفیر و نمایندگان 23 کشور منطقه آسیای غربی و مرکزی حضور داشتند.