رویکرد جدید اوباما در مذاکرات هسته‌ای با ایران

به گزارش آسوشیتد‌پرس رویکرد جدیدی که دولت اوباما درحال بررسی آن است، این است که در صورت موافقت تهران با متوقف کردن بخش‌هایی از فعالیت‌های هسته‌ای خود، غرب نیز حاضر خواهد شد با سرعتی بیشتر از آنچه در پیشنهادهای پیشین مطرح شده بود، تحریم‌ها را کاهش دهد.

این گزینه یکی از چند گزینه‌ای است که پیش از آغاز دور بعد مذاکرات با ایران در دست بررسی است و به گفته این مقامات آمریکایی، در این گزینه از ایران خواسته می‌شود تا غنی‌سازی اورانیوم با خلوص بالا را متوقف کند، ذخیره فعلی اورانیوم خود را به خارج از کشور بفرستد و فعالیت‌ها در تأسیسات فردو را به‌حال تعلیق درآورد که در صورت همکاری تهران با این موارد، آمریکا و اروپا نیز تعهد خواهند کرد از شدت تحریم‌های خود علیه صادرات نفت ایران و دیگر حوزه‌ها بکاهند.

براساس ادعای مقامات آمریکایی چارچوب آن به گونه‌ای تنظیم شده که این طور القا نکند که هیچ یک از طرفین در برابر دیگری کوتاه آمده است.

آسوشیتدپرس افزوده است که هدف آمریکا از طرح این پیشنهاد، تلاش برای جلوگیری از ناکامی مذاکرات هسته‌ای با ایران و شکست این تلاش‌ها مانند قبل است.

چنین پیشنهادی در حالی مطرح می‌شود که دور جدید مذاکرات میان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران قرار است در بیست و سوم آذر در تهران برگزار شود و از طرف دیگر نیز مذاکره‌کنندگان ارشد کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین به‌علاوه آلمان نیز برای برگزاری نشستی در بیست و یکم نوامبر (اول آذر)‌ امسال در بروکسل به توافق رسیده‌اند.

همزمان بررسی چنین طرحی در حالی صورت گرفت که نمایندگان کنگره آمریکا اعلام کردند در حال تنظیم بسته تحریمی جدیدی علیه ایران هستند که در صورت تصویب، دایره تجارت غیرنفتی ایران را با محدودیت شدیدی روبه‌رو می‌کند.

از سوی دیگر باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا فرمان وضعیت اضطراری در برابر ایران را که نخستین بار در نوامبر ۱۹۷۹ صادر شد، برای یک سال دیگر تمدید کرده و وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۷ فرد و نهاد دولتی در ایران را مجددا مورد تحریم خود قرار داده است.

به نظر می‌رسد اوباما در دور جدید ریاست جمهوری خود تصمیم گرفته است، استفاده از اهرم فشار را در برنامه خود بیشتر کند و جلوه‌هایی از چندجانبه‌گرایی را در برخورد با ایران پیگیری کند.

در این میان کارشناسان بر این باورند که اوباما نمی‌تواند برای حل مساله هسته‌ای با ایران فقط رویکرد فشار را مد نظر قرار داده و برای پیگیری استراتژی مذاکره لازم است پیشنهادهای قابل توجهی به ایران ارائه کند.

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل با اشاره به این‌که گزینه جدید باراک اوباما در باره ایران یکی از جوسازی‌های خبری دولت آمریکاست به جام‌جم گفت: آنچه در این باره باید به آن توجه داشت، عمل ایالات متحده آمریکاست. باید دید آیا دولت آمریکا در عمل هم حاضر است این تحریم‌ها را لغو کند یا خیر.

وی با بیان این‌که زمانی که آمریکا چنین اقدامی را انجام دهد می‌توان در این باره قضاوت کرد افزود: آمریکا از چند سال پیش سیاست فشار و مذاکره را در پیش گرفته بود و تا زمانی که در این استراتژی غلط تجدیدنظر نکند به جایی نمی‌رسد.

بهشتی‌پور با اشاره به این‌که در این طرح از ایران خواسته شده غنی‌سازی اورانیوم با خلوص بالا را متوقف کند تصریح کرد: ایران قبلا آمادگی خود را در این باره اعلام کرده بود، اما این امر به شرطی بود که طرف آمریکایی ما به ازای این اقدام ایران اقدام درخور توجهی انجام دهد و دقیقاً روشن کند که چه‌اقدامی را در دست اجرا دارد. وی صداقت آمریکا را در لغو و کاهش تحریم‌ها زیر سوال دانست و افزود: در حال حاضر ارائه این طرح از سوی اوباما ادامه استراتژی فشار و مذاکره است و بر این امر اصرار دارد که همزمان با افزایش فشارها، اقدامات دیگری را نیز در دستور کار داشته باشیم. آنها می‌خواهند ایران تحت فشار تحریم مجبور به مذاکره با آنها شود که چنین اقدامی با طرح چنین برنامه‌ای از سوی اوباما در تعارض است.

وی افزود: به نظر مسئولان کشورمان این تحریم‌ها ظالمانه است و بر ایران تاثیر داشته، اما با این حال این تحریم‌ها نمی‌تواند موجب شود که ایران از فعالیت‌های هسته‌ای صلح آمیز خود صرف‌نظر کند.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل هم در باره گزینه جدید دولت اوباما در قبال برنامه هسته‌ای ایران به جام‌جم گفت: روی کار آمدن مجدد اوباما در آمریکا نباید موجب خوش‌بینی در موضوع هسته‌ای ایران بشود. آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند تا از تحریم‌ها به عنوان بخشی از اهرم فشار استفاده کرده و ایران را وادار کنند که دست از برنامه‌های هسته‌ای صلح‌آمیز خود بردارد.

فلاحت‌پیشه با تاکید بر این‌که اگر ایران عقب‌نشینی‌های راهبردی را انجام دهد، اما ما به ازای آن وعده‌های سیاسی و تاکتیکی دریافت کند که هر لحظه قابل تغییر است؛ این امر یک راهکار فریب‌انگیز خواهد بود. وی تصریح کرد: باید یک طرف ماجرا اساسنامه ان‌پی‌تی باشد که براساس آن جمهوری اسلامی حق دارد از برنامه هسته‌ای صلح آمیز برخوردار باشد. همچنین درصد غنی‌سازی نیز موضوعی است که می‌توان به‌آن پرداخت.

نماینده پیشین مجلس با اشاره به تصمیم نمایندگان کنگره آمریکا برای تصویب تحریم‌های تازه علیه ایران و تمدید وضعیت اضطراری از سوی اوباما درباره ایران گفت: اساس این رویکرد آمریکا راهبردی تحت عنوان استفاده از تحریم‌ها برای فشار و تغییر رفتار ایران است و این موضوع هنوز در دستور کار آمریکا قرار دارد. فلاحت‌پیشه به دولت آمریکا توصیه کرد که راهبردی شبیه راهبردهای گذشته را دنبال نکند و راهبردی را ارائه دهد که به لحاظ عملیاتی امکان معامله برای دو طرف ایران و آمریکا را داشته باشد.