اسامی رشته‌های دانشگاهی اولویت‌دار

در همین زمینه، وزارت علوم نیز روز گذشته، رشته‌های مختلف دانشگاهی در بخش‌های فناوری، علوم پایه و کاربردی، علوم انسانی و معارف اسلامی، سلامت و هنر را در سه اولویت مختلف طبقه‌بندی کرد.

اولویت ‌رشته‌ها به ترتیب در سه سطح «الف، ب و ج» ‌تقسیم‌بندی شده است که مطابق با این سبک دسته‌بندی، اولویت الف به عنوان اولویت نخست و اولویت ب و ج در اولویت‌های بعدی رشته‌های دانشگاهی در ایران قرار دارد.

ابوالفضل حسنی، مدیرکل دفتر گسترش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز درباره اهداف این تقسیم بندی به ایسنا گفته است: منظور از این نوع دسته‌بندی، تفاوت شکل و میزان تخصیص منابع اعم از مالی و انسانی و توجه ویژه مدیران و مسوولان است، به این معنا که حصول اطمینان از رشد و شکوفایی در برخی از اولویت‌ها نیازمند توجه، هدایت و پشتیبانی در سطوح کلان مدیریتی کشور است و در برخی دیگر رشد و توسعه با پشتیبانی مدیریت‌های میانی و تخصیص غیرمتمرکز منابع حاصل خواهد شد.

اولویت‌بندی رشته‌های دانشگاهی منتشر شده از سوی وزارت علوم شامل سه گونه تقسیم‌بندی است که اولویت اول رشته‌های دانشگاهی شامل رشته‌هایی مثل فناوری‌ هوافضا، فناوری هسته‌ای، فناوری‌های نانو و میکرو، انرژی‌های نو و تجدیدپذیر، رمزنگاری و کدگذاری، علوم تربیتی و مدیریت مبتنی بر مبانی اسلامی، سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، حکمت و فلسفه هنر و هنرهای اسلامی ایرانی می‌شود.

رشته‌هایی همچون لیزر، فوتونیک، زیست حسگرها، ژئوفیزیک، ایمنی زیستی، بیوانفورماتیک، اخلاق اسلامی و مطالعات بین رشته‌ای آن، الهیات، عرفان اسلامی، داروهای جدید و نوترکیب، مدیریت اطلاعات و دانش سلامت، طب سنتی، مطالعات انتقادی هنر مدرن و مطالعات تطبیقی حوزه‌های هنرنیز در اولویت «ب» این تقسیم‌بندی جای می‌گیرد.

همچنین رشته‌های اپتوالکترونیک، کاتالیست‌ها، مهندسی پزشکی، جبر و ریاضیات غیرخطی، ریاضیات گسسته و ترکیباتی علوم میان رشته‌ای بین علوم پایه با علوم بالینی و مقابله با انواع اعتیاد نیز در درجه‌بندی «ج» این رده‌بندی قرار دارد.

گرچه وزارت علوم مدعی است که اولویت‌بندی رشته‌های دانشگاهی به منظور شکوفایی برخی رشته‌های آموزش عالی صورت گرفته است، اما سوال اینجاست که این تقسیم‌بندی‌ها براساس چه معیارهایی انجام شده و اصلا آیا در فرآیند اولویت بندی رشته‌های دانشگاهی، عدالت آموزشی بین رشته‌های مختلف رعایت شده است؟

محسن افشارچی رییس دانشگاه زنجان با اشاره به این‌که معمولا در این اولویت‌بندی‌ها عدالت آموزشی رعایت نمی‌شود، به «جام‌جم» می‌گوید: اگر مبنای اولویت‌بندی رشته‌های دانشگاهی براساس منطق و اصول باشد، این اولویت‌بندی‌ها مفید است، اما در شرایط فعلی این تقسیم‌بندی‌ها بیشتر تحت تاثیر لابی روسای دانشگاه‌های مطرح است و به همین دلیل هم بحث اولویت‌بندی رشته‌ها، محوری سلیقه‌ای به خود خواهد گرفت.

وی درباره نحوه تخصیص عادلانه منابع مالی برای رشته‌های مختلف دانشگاهی عنوان می‌کند: بهترین شیوه برای تخصیص منابع مالی به رشته‌های مختلف این است که وزارت علوم، بودجه‌های هر رشته دانشگاهی را مثل سابق پرداخت کند، اما در مقابل برای رشته‌های خاص و اولویت دار، بودجه‌های مازادی در نظر بگیرد.

افشارچی تاکید می‌کند: اگر نظام بودجه‌بندی سابق رشته‌های دانشگاهی به هم بخورد، خطر حذف عدالت آموزشی در بین رشته‌های دانشگاهی و اعمال سلیقه‌ای نظام بودجه‌بندی رشته‌ها بیشتر خواهد شد.

با وجود این‌که هنوز تا اعمال تغییرات رسمی در میزان منابع مالی و انسانی رشته‌های مختلف دانشگاهی زمان باقی مانده است، این پرسش مطرح می‌شود که تکلیف امکانات آموزشی و اشتغال آن دسته از دانشجویانی که قبل از انتشار چنین دسته‌بندی‌هایی در رشته‌هایی با اولویت کمتر درس خوانده‌اند، چیست؟