تعطیلی در‌کار نیست، ارکستر ملی همچنان می‌نوازد

به گزارش خبرنگار ما، ارکستر ملی موسیقی ایران که از سال 1377 فعالیت خود را به رهبری فرهاد فخرالدینی آغاز کرده بود، تا سال 1388 به‌طور مستمر فعالیت داشت. در این سال فخرالدینی بدون اعلام هیچ دلیلی از رهبری ارکستر ملی کناره‌گیری کرد و تنها پاسخش به این تصمیم سکوت بود؛ سکوتی که گویی در حال حاضر بخشی از هویت ارکستر ملی موسیقی کشورمان شده و آن را رها نمی‌کند.

این ارکستر حدود یک سال و نیم هیچ گونه فعالیتی نداشت تا این‌که علی ترابی سرپرست سابق دفتر موسیقی و شورای فنی ارکستر ملی اعلام کرد ارکستر ملی ایران با رهبری بردیا کیارس اجراهایی در تهران و شیراز خواهد داشت. این ارکستر در تهران موسیقی فیلم شب دهم را به خوانندگی علیرضا قربانی روی صحنه برد و همچنین بیست وپنجم و بیست‌و ششم شهریور در شیراز اجراهایی را به نفع زلزله‌زدگان آذربایجان شرقی برگزار کرد و پس از آن فعالیت دیگری نداشت. حالا هم دوباره شایعه تعطیل شدن این ارکستر قوت گرفته و به حواشی بسیاری در میان جامعه هنری کشور دامن زده است.

جمعی از نوازندگان ارکستر ملی درباره جزئیات تعطیلی این ارکستر به ایلنا گفته‌اند که ارکستر ملی بعد از اجرایی که در شهر شیراز داشته منحل شده و نوازندگان حدود دو ماه است که سر تمرین‌های این ارکستر حاضر نمی‌شوند.

به گفته این گروه، اعضای این ارکستر از مرداد ماه هیچ حقوقی دریافت نکرده‌اند، در صورتی که این موضوع فقط شامل حال نوازندگان است و آهنگسازان در همان ابتدا چک خود را دریافت و بعد شروع به کار می‌کنند.

پس از اعلام این خبر بود که ارسلان کامکار در گفت‌وگو با ایلنا گفته‌های نوازندگان را تصدیق کرد و افزود: سال‌هاست که قرار است مشکلات ارکستر ملی برطرف شود، اما از چهار سال پیش تا این اواخر بابت قرارداد بستن هم مشکل داشتیم، در حال حاضر هم مشخص نیست اصلا قراردادی در کار است یا نه.

کامکار درباره صحبت‌های مسئولان مبنی بر تاسیس موسسه ارکسترهای موسیقی ایران بیان کرد: من هم در همین حد شنیده‌ام. به نظرم همه این‌ها حرف است. چه فرقی می‌کند؟ محلی که ارکسترها تا به حال به آنجا وابسته بودند، بودجه نمی‌دادند و قرارداد نمی‌بستند حالا با تاسیس چنین تشکیلاتی بودجه می‌دهند و قرارداد می‌بندند؟

او افزود: من فکر می‌کنم تمام اینها بابت این است که تنها بگویند کاری صورت می‌گیرد. البته امیدوارم اینطور که مسئولان می‌گویند باشد، چون اصلا از این اوضاع خوشحال نیستم.

او با ابراز تاسف از تعطیلی ارکستر ملی اظهار کرد: برای فردی مثل من که 30 سال است در ارکسترسمفونیک عضو هستم، ارکستر ملی و سمفونیک مانند خانه می‌ماند و من از خراب شدن این خانه بسیار متاسف هستم.

محسن رجب‌پور، مدیر اجرایی ارکستر موسیقی ملی ایران در واکنش به اعلام این خبر از سوی نوازندگان ارکستر ملی و همچنین تائید آن از سوی ارسلان کامکار به ایسنا گفت: اگر تمرینات ارکستر ملی ایران برگزار نمی‌شود، دلیلش این است که قرار است این ارکستر به همراه ارکستر سمفونیک و گروه کر زیر چتر یک موسسه بروند.

او افزود: بنده ارکستر ملی را رها نکرده‌ام و دوست ندارم کسی درباره شرایط اقتصادی پیشداوری کند، شاید اعضا با تاخیر حقوق گرفته‌اند، اما موضوع این است که شورای فنی ارکستر تصمیم گرفته است تحولاتی را درباره نوازندگان ایجاد کند. من درباره این شایعات و حرف‌هایی که زده می‌شود بیکار ننشسته‌ام، در پی رفع این مشکلات هستم.

رجب‌پور اظهار کرد: اواخر شهریور امسال بود که طرحی از سوی معاونت هنری مطرح شد. براساس این طرح ارکستر‌ها باید زیر نظر یک موسسه اداره می‌شدند و بنابراین این موضوع باعث شد تمرینات ارکستر به تعویق بیفتد.

محمد میرزمانی، مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم در گفت‌‌وگو با جام‌جم توضیحاتی را درباره طرح اداره ارکسترهای موسیقی زیر نظر یک موسسه ارائه داد. او درباره این موضوع گفت: هر فعالیتی فراز و نشیب‌های زیادی دارد و نباید در این فراز و نشیب‌ها اعلام شود که یک برنامه تعطیل شده است. درباره ارکستر موسیقی هم باید بگویم برنامه‌ها با یک وقفه روبه‌رو شده که آن هم دلایل خاص خود را دارد. او با تاکید بر این‌که ارکستر بزودی فعالیت خود را از سر خواهد گرفت، ادامه داد: بگذارید ابتدا یک مورد را توضیح دهم تا دلیل این وقفه و تصمیم معاونت هنری برای اداره ارکسترهای موسیقی زیر نظر یک موسسه مشخص شود. متاسفانه در کتابچه بودجه کشور برای اداره ارکسترها هیچ بودجه‌ای در نظر گرفته نشده و سرفصلی با عنوان بودجه ارکسترها نداریم.

مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: بخش دولتی همیشه در قالب کمک‌های بلاعوض بودجه این ارکسترها را تامین کرده است و همیشه برای تامین بودجه‌های این فعالیت هنری با مشکل مواجه بوده‌ایم. همه این سال‌ها هم مشکلاتی از جمله تاخیر در پرداخت حقوق نوازندگان و... داشته‌ایم.

میرزمانی در ادامه اظهار کرد: برای حل این مشکلات به این نتیجه رسیدیم یک موسسه که زیر نظر بخش دولتی باشد را راه‌اندازی کنیم تا به کارهای هنری کمک کرده و ارکسترها را هم سازماندهی کند.

او در پاسخ به این پرسش که آیا بهترین راه حل بازنگری کتابچه بودجه کشور و در نظر گرفتن سرفصلی جداگانه برای ارکسترها نیست، گفت: درخواست کرده‌ام که امکان استخدام 80 نوازنده و 40 خواننده برای ارکسترها ایجاد شود و از مدیران ارشد فرهنگی کشور هم تقاضا دارم در تحقق آن مساعدت کنند. اما تا تحقق این خواسته‌مان باید بتوانیم راهکاری برای نظام‌مندی و ساماندهی ارکسترها داشته باشیم.

میرزمانی همچنین در واکنش به سخنان یک نوازنده در رسانه‌ها مبنی بر این‌که هنوز نمی‌دانند ارکسترها دولتی است یا خصوصی اظهار کرد: طی این سال‌ها ارکسترها کاملا دولتی برگزار شده‌ است، اما بخشی از بودجه را از طریق انجمن موسیقی یا موسسه توسعه هنرهای معاصر به آنها داده‌ایم، دقیقا به همین دلیل که سرفصلی برایشان در بودجه کشور وجود ندارد.

مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان تاکید کرد: ارکستر ملی دوباره فعالیت خود را آغاز می‌کند و تنها با یک وقفه روبه‌رو شده تا بتوانیم برنامه‌ها را برای اداره همه این گروه‌ها زیر نظر یک موسسه فراهم کنیم.

زینب مرتضایی فرد / گروه فرهنگ و هنر