لوکیشن؛شناسنامه فیلم و سریال

او گاهی ناچار است وسط بزرگراه پرترددی، صحنه تصادفی دل‌آزار را توصیف کند و خلاصه همه چیز از ذهن خلاق نویسنده تراوش می‌کند، اما اگر عینیت و نمود بیرونی نیابد فیلم، فیلم نمی‌شود.

یکی از وظایف اصلی گروه پیش‌تولید که معمولا کارگردان، دستیار کارگردان، تهیه‌کننده و مدیر تولید را شامل می‌شود، پیدا کردن مکان‌ها و فضاهایی متناسب با فیلمنامه است؛ مکان‌هایی که در فیلمسازی از آنها به عنوان لوکیشن یا محل تصویربرداری یاد می‌کنند.

حالا تصور کنید هر کدام از صحنه‌هایی که توصیف شد چگونه ممکن است واقعیت بیرونی پیدا کند؟

بازسازی صحنه تصادفی دلخراش در وسط بزرگراهی پرتردد حتما عوامل تولید را با چالش‌هایی روبه‌رو می‌کند؛ اول این‌که در چه ساعاتی فیلمبرداری شود که تردد کمتر باشد. معمولا صبح زود یا نیمه شب تردد کمتر است، اما موقعیت زمانی سکانس هم مهم است.

گروه تولید ممکن است ناچار شود برای ساعاتی بزرگراه را ببندد و این خود به هماهنگی با نهادهای مسئول نیاز دارد و بررسی این‌که اصلا شدنی است یا نه. خلاصه این‌که ممکن است در نهایت گروه تولید فیلم به ایده‌آل خود دست یابد و از این چالش‌ها عبور کند و صحنه تصادف را در بزرگراه پرترددی فیلمبرداری کند، اما اگر عوامل بیرونی همسو با ایده‌آل‌های گروه تولید نباشد آنها ناگزیرند برخلاف نظر نویسنده، محل تصویربرداری را تغییر دهند، مثلا به خیابان کم‌ترددی در حاشیه شهر بروند.

حال ممکن است این تغییر مسیر در روند داستان، تغییر چشمگیری ایجاد نکند یا مسیر داستان دچار تغییرات فاحشی شود. در مورد دیگر صحنه‌هایی که توصیف شد و هزاران صحنه دیگر هم وضع به همین منوال است. گاهی گروه تولید بنا به ضرورت‌هایی که وجود دارد صحنه‌ها و مکان‌های تصویربرداری را می‌سازد.

این موضوع معمولا در سریال‌ها و فیلم‌های تاریخی اتفاق می‌افتد، اما خیلی وقت‌ها در مورد فیلم‌ها و سریال‌های امروز هم به ساخت و ساز محل تصویربرداری نیاز است.

محل تصویربرداری از آنجا که بستر داستان است، اهمیت زیادی می‌یابد، چه وقتی گروه تولید دست به ساخت و ساز محلی برای تصویربرداری می‌زند و چه‌زمانی که آنها باید محل مناسبی را برای این کار انتخاب کنند. درست است انتخاب محل تصویربرداری با عوامل مختلفی از جمله هزینه‌ها، سختی کار در معابر شلوغ، طراحی صحنه و لباس، عوامل بیرونی و... ارتباط مستقیم دارد و گروه‌های تولید معمولا مکان‌هایی را انتخاب می‌کنند که سهولت کار را بیشتر کند، اما انتخاب نامناسب محل تصویربرداری مثل این است که قصه‌ای از هزار و یک شب را در خانه لوکس پرزرق و برقی به تصویر دربیاوریم. محل تصویربرداری، شناسنامه فیلم و سریال است و خیلی وقت‌ها به یادگاری از آن اثر می‌ماند؛ مثل شهرک غزالی که با وجود فیلم‌ها و سریال‌های زیادی که در آن ساخته شد همه آن را یادگاری از ســریال «هزار دستان» می‌دانند.

اهمیت محل تصویربرداری و نقش و جایگاه آن در اثرگذاری یک فیلم و سریال، موضوع پرونده این هفته ماست که البته با محوریت محل تصویربرداری برای سریال‌های تاریخی، این موضوع را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

فاطمه رحیمی