270 بنای تاریخی همچنان در انتظار واگذاری

این خبر در حالی اعلام می‌شود که قرار بود صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور واگذاری تدریجی 270 بنای تاریخی کشور را ازطریق مزایده به بخش خصوصی و نهادهای دولتی از مردادماه آغاز کند. این تصمیم در پی مهلت سه ماهه‌ای اتخاذ شده بود که معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور برای تعیین تکلیف واگذاری بناهای تاریخی به صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور داده بود، اما به نظر می‌رسد مشکلات پیش آمده در بحث مالکیت‌ها، روند واگذاری‌ها را به تعویق انداخته است.احمد میرزاکوچک خوشنویس، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور در گفت‌وگو با جام‌جم درباره دلیل اجرایی نشدن بحث واگذاری‌ها اظهار کرد: صندوق احیا 270 بنا را در اختیار دارد که باید آن را به بخش خصوصی واگذار کند، اما براساس مطالعاتی که صورت گرفت، متوجه شدیم برخی از این بناها از نظر حقوقی به دلیل وقفی بودن امکان واگذاری ندارد، به عبارتی ملک وقفی را نمی‌توان واگذار کرد، مگر آن‌که در اجاره صندوق احیا باشد.

او درباره این‌که چرا این کار قبلا صورت نگرفته بود، گفت: تعیین 270 بنا برای واگذاری قبل از دوره مسئولیت بنده بود، درواقع نوع مالکیت آنها احراز نشده بود و ما دنبال مشخص شدن وضع مالکیت این بنا‌ها بودیم که برایمان محرز شد برخی از اینها وقفی، برخی دولتی و برخی خصوصی هستند و این چالس هنوز هم وجود دارد.

وی در پاسخ به این پرسش که واگذاری چه روندی دارد، گفت: ساختمان‌هایی که برای ما مالکیت دولتی آن محرز شود و کمیسیون نفایس، نفیس ملی نبودن آنها را احراز کند، ما می‌توانیم برای واگذاری وارد عمل شویم.

خوشنویس با اشاره به این‌که نمی‌توان 270 بنا را به یکباره واگذار کرد، گفت: مسیر راه ابریشم قبلا امکان‌سنجی اقتصادی شده است، غیر از بناهایی که قبلا واگذار شده بود، در اولین مرحله واگذاری 17 بنا را در راه ابریشم پیش‌بینی کردیم. برخی از این بناها مجوز کمیته نفایس ملی را داشتند، مبنی بر این‌که نفیس ملی نبودند و برخی از بناها نیز مجوز را نداشتند که آنها را ارجاع دادیم به کمیته نفایس که این کمیته اسناد و مدارکی را در این زمینه از ما خواستند که به آنها ارائه دادیم.

وی افزود: اگر روی مسیر ابریشم تاکید داریم، به این دلیل است که می‌دانیم پروژه‌هایش برای بهره‌بردار اقتصادی خواهد بود و روی این قضیه سرمایه‌گذاری می‌کند.

تا سال 90، 15 بنای تاریخی از سوی صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور واگذار شده است که می‌توان به عمارت مسعودیه در تهران، عمارت کاروانسرای شاه عباسی در کرج و عمارت سعدالسلطنه در قزوین به عنوان مهم‌ترین بناهای واگذار شده، اشاره کرد. قرار بود مردادماه امسال نیز برای واگذاری 270 بنای تاریخی بتدریج فراخوان داده شود و در قالب این ابنیه‌ها 17 بنا به صورت خاص واگذار شود که شامل کاروانسرهای واقع شده در جاده ابریشم از محور مشهد تا ماکو است که می‌توان به کاروانسرای ظفرانیه، آهوان، ده‌نمک، ‌ایوانکی و چلبی اوغلو اشاره کرد.

به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، بهره‌برداری از این ابنیه‌ها می‌تواند از متروکه شدن بنا جلوگیری کرده و باعث حفظ بنا شود و اگر منافع اقتصادی در پی داشته باشد، می‌تواند انگیزه‌های لازم را در بخش خصوصی برای اجاره این بناها ایجاد کند، اما انتقادی که از سوی این بخش وجود دارد، عدم مشارکت کافی دولت در احیا و مرمت این ابنیه‌ها‌ست که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

سیما رادمنش/ گروه فرهنگ و هنر