مقاومت خانه‌های روستایی بیرجند در برابر زلزله

طبق آمار هر 10 سال، یک زلزله بالای پنج ریشتر و سالانه حدود 500 تا 600 زمین‌لرزه به بزرگای یک تا 3.5 ریشتر در خراسان جنوبی اتفاق می‌افتد.

آخرین زلزله مرگبار این استان در سال 1376 در اردکول و زیرکوه به بزرگای 7.2 ریشتر به ثبت رسید. در این حادثه مهیب که شنبه بیستم اردیبهشت ماه 1376 حوالی ظهر و هنگام پخش صدای اذان روی داد، 12 هزار نفر کشته شدند. حجم خسارات وارده به مسکن و احشام در آن زمان بیش از 271میلیارد ریال برآورد شد.

علاوه بر وارد آمدن خسارت به شهرها و دهستان‌های متعدد، تنها در دهستان زیرکوه 46 روستا 100 درصد و در دهستان زهان 37 روستا از 60 تا 100 درصد آسیب دید.

15 سال از آن واقعه می‌گذرد، دو روز پیش دوباره مناطق زهان و زیرکوه لرزید، با شدت 5.2 ریشتر هم لرزید، اما تن مردمان آن دیگر نلرزید. هیچ دیواری فرونریخت، خانه‌ای آوار نشد و قطره خونی از بینی کسی پایین نیامد.

امروز قهر طبیعت مقهور اراده مردمی شد که خواستند به دست خود بهانه‌ای به دست بلایای طبیعی ندهند،‌ این‌بار همت مردم و مسوولان خراسان جنوبی در قالب طرحی که با عنوان طرح نوسازی و مقاوم‌سازی بافت‌های فرسوده روستایی از سال 84 در سراسر کشور آغاز شده است، به بار نشست و مردم ثمره این طرح و همت خود را مشاهده کردند.

آن‌طور که معاون بازسازی مسکن روستایی خراسان جنوبی می‌گوید براساس بازدیدی که عصر روز حادثه از 30 روستای مناطق زلزله‌زده داشته، هیچ خسارتی به این مناطق وارد نشده است.

به گفته حسن حسینی، خانه‌های اهالی این روستاها پیش از این با وام‌های اعطایی این بنیاد، مقاوم و نوسازی شده بود.

وی درباره بازسازی واحدهای روستایی منطقه به جام‌جم می‌گوید: از سال 84 و آغاز طرح مقاوم‌سازی روستایی،3000 واحد در این مناطق بازسازی و نوسازی شد.

حسینی با بیان این‌که اکنون تمام خانه‌های زهان و حاجی‌آباد ـ مراکز اصلی وقوع زلزله ـ و روستاهای اطراف آنها بازسازی شده است، به آماری در زمینه بازسازی کل واحدهای روستایی استان اشاره می‌کند و می‌گوید: در کل، حدود 45 هزار واحد غیرمقاوم در سطح استان وجود داشت که حدود 50 درصد آن تاکنون نوسازی شده است.

وی با اشاره به جزئیات این آمار می‌افزاید: از سال 84 تاکنون به 28 هزار و 900 واحد وام اعطا شده که از این میان برای حدود 22 هزار واحد پروانه پایان کار صادر و این واحدها نوسازی شده است. تسهیلات 5000 واحد نیز در مراحل مختلف کار و به دلیل رعایت نکردن اصول فنی قطع شده و بازسازی حدود 2000 واحد نیز در حال انجام است.

معاون بازسازی مسکن روستایی خراسان جنوبی به استقبال خوب روستاییان این استان از طرح نوسازی و مقاوم‌سازی منازل اشاره می‌کند و می‌گوید: طبق طرح مقاوم‌سازی واحدهای روستایی،‌ باید دو میلیون واحد طی دو دوره پنج ساله در کل کشور نوسازی شود،‌ یعنی سالی 200 هزار واحد که از این تعداد سهمیه خراسان جنوبی سالی 2000 واحد و در کل ده سال 20 هزار واحد است. این در حالی است که تنها از سال 84 تاکنون حدود 22 هزار واحد در استان نوسازی و کل سهمیه استان جذب شده است.

حسینی تسهیلات اعطایی این بنیاد به متقاضیان را برای هر واحد 12 میلیون و 500 هزار تومان وام با بازپرداخت پانزده ساله و سود چهار درصد اعلام می‌کند و می‌افزاید: اکنون هیچ مشکلی چه از بابت مراجعه و استقبال روستاییان از این طرح و چه از نظر پرداخت وام و تسهیلات در استان وجود ندارد.

وی در عین حال تاکید می‌کند: از این پس حتی اگر زلزله‌ای هفت ریشتری همچون زلزله ویرانگر سال 76 روی دهد، هیچ خسارتی متوجه این مناطق و منازل بازسازی شده روستایی نخواهد شد.

مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری خراسان جنوبی نیز با بیان این‌که پس از زلزله سال 1376 زیرکوه با مرکزیت اردکول که موجب تخریب بیشتر منازل روستایی شد، ساخت مجدد منازل در این منطقه انجام شد، می‌گوید: به همین علت زلزله روز یکشنبه فقط شیشه برخی منازل را شکست یا موجب ترک‌خوردگی برخی از خانه‌ها شد که اصلا نگران‌کننده نیست.

سیدمحمدکاظم علوی با اشاره به مقاوم‌سازی 95 درصد منازل روستایی بخش زهان در زلزله سال 76 تصریح می‌کند: 70 درصد منازل روستایی سطح استان قابل اعتماد و از استحکام نسبی برخوردار است.

وی یادآور می‌شود: اما برخی خانه‌های روستایی در نهبندان از جمله دهک تاکنون بازسازی و نوسازی نشده است که باید هرچه زودتر این مهم انجام شود.

علوی با اشاره به تسهیلات ارائه شده از سوی بنیاد مسکن استان برای مقاوم‌سازی منازل روستایی، از مردم می‌خواهد هرچه سریع‌تر برای دریافت این وام و نوسازی منازل خود اقدام کنند.

وی با بیان این‌که سود تسهیلات بانکی برای مقاوم‌سازی در سال جاری 21 درصد شده است، می‌گوید: این در حالی است که برخی بانک‌ها این تسهیلات را همچون گذشته با سود پنج درصد و برخی بانک‌ها با کارمزد 21 درصد به مردم ارائه می‌دهند و این مهم نیازمند عملیاتی شدن بخشنامه مصوب (یعنی همان پنج درصد) است.

فرهاد خلاقی، فرماندار زیرکوه نیز در گفت‌وگو با مهر انسداد دو جاده در بخش زهان و حوالی روستای پیشه‌رو بر اثر ریزش کوه و ترک‌خوردگی برخی منازل روستایی را تنها خسارات وارده عنوان می‌کند و یادآور می‌شود: در برخی مناطق مردم در اجرای طرح بازسازی مشارکت نکرده و آن مناطق همچنان بازسازی نشده است که این خسارات نیز مربوط به همین منازل است.