برنامه‌های تازه ایران برای «نم»

تصور می‌کنم مجموعه‌ای از دستاوردها پس از این اجلاس مطرح است که اولین آن دستاورد دیپلماتیک است. برگزاری اجلاسی با این سطح و گستردگی و ورود نزدیک به چند هزارنفر به ایران به‌عنوان هیات‌های رسمی، مدیریت قوی و توانمندی بالایی را می‌طلبد.

یادمان باشد که با وجود کارشکنی‌ها و تحریکات آمریکا، اسرائیل و برخی کشورهای غربی حتی یک کشور از کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها، اجلاس تهران را تحریم نکرد که این موضوع نیز خود نشان‌دهنده موفقیت دیپلماتیک و سیاسی ایران است. موضوع دیگر این که ایران کشوری است که در معرض تهدید نظامی آمریکا، اسرائیل و غرب قرار دارد و نظام‌های غربی با تحریم‌ها و بایکوت ایران تلاش داشتند تا ایران را در یک انزوای کامل قرار دهند. برگزاری این اجلاس با این حجم نشان داد که برخلاف تصورات غرب، ایران نه‌تنها منزوی نیست بلکه بسیاری از برنامه‌ریزی‌هایی را که غرب در این رابطه انجام داده نیز بر هم زده است.

جنبش دارای ساختاری است که از آن تحت عنوان تروئیکا یاد می‌شود. یک تروئیکای کوچک وجود دارد که شامل رئیس فعلی، قبلی و بعدی است و یک تروئیکای بزرگ که شامل سران کشورهایی است که اجلاس سران در آن برگزار شده و16 عضو دارد و ایران شانزدهمین عضو آن محسوب می‌شود. اجلاس سران هر سه سال یک‌بار و اجلاس وزیران خارجه هر یک سال و نیم یک‌بار برگزار می‌شود و اگر ایران بتواند تروئیکا را فعال کند، مکانیزمی را در جهت فعال‌سازی و اتخاذ تصمیمات صریح، همگام با تحولات جهانی در این جنبش ایجاد کرده است.

کشورهای عضو جنبش عدم تعهد همواره در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران حمایت کرده بودند و در حال حاضر همچنان حمایت می‌کنند و به نظر می‌رسد این حمایت نسبت به گذشته افزایش پیدا کند. با این وجود مشکل اصلی ایران در شورای حکام است که از 38 نفر عضو شورای حکام، مجموعه نم 11 عضو دارد و این به معنای آن است که در اکثریت نیست. آنچه ایران در حال حاضر در جنبش غیرمتعهدها مطرح کرده اصلاح همین ساختارهاست. اگر این اصلاحات پیگیری شود، ایران می‌تواند در بحث پرونده هسته‌ای به وضع متفاوتی نسبت به امروز برسد.