جذب مخاطبان جدید با تولید برنامه‌های مفرح

خوشبختانه رویکرد جدید شبکه قرآن و معارف سیما با اقبال و توجه مدیران رسانه و مخاطبان شبکه مواجه شده است. بر این اساس، تحولات بسیاری انجام گرفته و تغییراتی نیز در دست اقدام است. این تغییرات با هدف ارتقای سطح کیفی برنامه‌سازی است که با عنایت رئیس و معاون سیما روز به روز بیشتر می‌شود. تغییرات در فرم، محتوا و قالب ایجاد شده است. ارتباط تنگاتنگ با حوزه‌های علمیه و دفاتر مراجع بزرگوار و تعامل مستمر با کارشناسان خبره دینی و بهره‌گیری از نظرات و آراء ایشان از مهم‌ترین فعالیت‌هایی است که با راه‌اندازی دفتر شبکه در شهر مقدس قم گسترش یافته است. همچنین تعامل با نهادهای قرآنی سراسر کشور نظیر شورای عالی قرآن، مرکز توسعه و ترویج فعالیت‌های قرآنی و برگزاری جلسات با حافظان و قاریان بین‌المللی از دیگر اقدامات جدید شبکه قرآن برای ارتقای سطح برنامه‌هاست. بتازگی با ابلاغ ساختار جدید شبکه که با نظر مساعد رئیس سازمان همراه بود، گروه‌های جدید برنامه‌سازی همچون گروه مستند و اجتماعی، گروه معارف و سیره اهل بیت ـ گروه تفسیر ـ گروه حج و زیارت و گروه نغمات دینی و گروه محافل و مسابقات در کنار گروه‌های کودک و نوجوان، فیلم و سریال و تلاوت در حال طراحی برنامه‌های جدیدی برای شبکه هستند. همچنین تلاش کردیم مهندسی جدول پخش برنامه‌های شبکه به گونه‌ای باشد که براساس ذائقه و نیاز مخاطب انجام بگیرد و برنامه‌ای روی آنتن برود که مخاطب هم فرصت تماشای برنامه را داشته باشد. در حوزه آثار نمایشی هم اقدامات جدی انجام گرفته که ان‌شاءالله بزودی شاهد پخش فیلم‌ها و سریال‌های بسیار خوبی از این شبکه خواهیم بود.

طی ماه‌های گذشته حجم تماس‌های مخاطبان با روابط‌عمومی شبکه چند برابر افزایش یافته و این نشان از تغییر برنامه‌ها و توجه مخاطبان به برنامه‌های شبکه است. ضمن این‌که میزان رضایتمندی مخاطبان طبق آخرین نظرسنجی‌ها در بهار 91، 80 درصد است که امیدواریم با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته این درصد رضایتمندی افزایش پیدا کند.

شبکه قرآن و معارف سیما متعلق به گروه خاصی نیست. این شبکه به جمعیت 75 میلیونی ایران و همه علاقه‌مندان به قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت در سراسر دنیا تعلق دارد. تلاش همه‌جانبه ما تولید برنامه با حفظ جنبه‌های تخصصی آن برای همه اقشار است. گفتنی است، استراتژی شبکه تغییری نکرده اما رویکردهای آن با توجه به سیاست‌های کلان سازمان دچار تحولاتی شده است و تلاش داریم تا با تولید برنامه‌های مفرح، جوان‌پسند و جذاب گروه‌های دیگر را نیز به خیل مخاطبان شبکه بیفزاییم.

برنامه‌های شبکه قرآن با پشتوانه تحقیقاتی و پژوهشی ساخته می‌شود. ما معتقدیم برای تولید برنامه موثر باید پژوهش انجام بگیرد تا نیازهای مخاطبان در اختیار برنامه سازان قرار بگیرد و برنامه‌ای که روی آنتن می‌رود، نیازی از مخاطب را برطرف کند. اگر برنامه‌ای ضعیف باشد، مطمئنا جلوی تولید و پخش آن را خواهیم گرفت. برنامه‌هایی که از نظر کیفی سطح پایینی داشته باشند، در شبکه قرآن و معارف سیماجایگاهی نخواهند داشت.

متاسفانه هنوز نتوانسته‌ایم تمامی نقاط جغرافیایی کشور را پوشش بدهیم و در حال حاضر حدود 50 درصد از نقاط کشور می‌توانند این شبکه را دریافت کنند. البته همین جا از مسوولان بویژه از مجلس شورای اسلامی و دولت درخواست می‌کنم برای حمایت جدی از این شبکه، بودجه لازم را اختصاص بدهند تا ما بتوانیم هم مشکلات فنی را مرتفع سازیم و هم در بالا بردن سطح کمی و کیفی برنامه‌ها توفیقات بیشتری نصیبمان شود.

به نظر بنده، این شورا موفق عمل کرده است. موضوعات مجموعه‌های معارفی و مناسبتی و حتی بعضا برنامه‌های شبکه در این شورا مورد بررسی قرار می‌گیرد. به گونه‌ای که مفاهیم بصورت عمیق مطرح شود و سطحی نباشد. اعضای این جلسات از کارشناسان متبحر حوزه و دانشگاه، و جامعه قرآنی و حوزه‌های معارفی کشور انتخاب شده‌اند. البته این کارشناسان تنها در حوزه خود احاطه ندارند، بلکه در کنار رشته خود، کارشناس رسانه هم هستند و رسانه جزو دغدغه آنهاست و همین موضوع سبب شده تا بتوانند کمک‌های خوبی به ما بکنند.

به منظور انس با قرآن درصد قابل توجهی از برنامه‌های شبکه به طور مستقیم به تلاوت اختصاص دارد که البته در بخش تفسیر از تفاسیر، قرآن کریم حضرات آیات جوادی آملی، مصباح یزدی، ضیاءآبادی، مهدوی کنی، ری‌شهری و غیره نیز پخش می‌شود.

در دوره مدیریت جدید شبکه به اتفاق همکارانم تلاش کردیم برنامه‌های تکراری را حذف کنیم و حتی‌الامکان پخش برنامه‌ای در شبکه تکرار نشود. مطلع هستید که حذف برنامه‌های تکراری از جدول پخش، نیاز به پیش تولید و زمان زیادی دارد اما خوشبختانه با همتی که برنامه‌سازان و مدیران شبکه انجام دادند، موفق شدیم حجم قابل توجهی از برنامه‌های تکراری را حذف کنیم.

رسالت شبکه قرآن و معارف سیما ترویج معارف و تقویت بنیان‌های معرفتی در مخاطبان است بر این اساس می‌توان گفت تمام برنامه‌سازی‌ها در این شبکه با محوریت انسان و زندگی و توجه ویژه به تاکیدات رهبر معظم انقلاب حفظه‌الله تعالی در حوزه دین اخلاق امید و آگاهی تهیه و تولید می‌شود. البته در تولید برنامه‌های جدید، شبکه به سمتی می‌رود که موضوعات در حوزه‌های قرآنی، معارفی، اجتماعی، فرهنگی، هنری و... در آنها وجود دارد.

سابقا این‌گونه بود که برنامه‌های کودک و نوجوان با برخی برنامه‌های شاخص شبکه دو همزمان پخش می‌شد. اما با طراحی جدید جدول پخش برنامه‌ها، این همپوشانی برطرف شده است.

البته ما در برنامه کودک می‌توانیم در بعضی موارد موسیقی فاخر و مناسب و ملایم هم پخش کنیم. اما همین عدم استفاده از موسیقی فرصت بسیار خوبی است که بتوانیم توانایی‌های گروه‌های تولیدی را نمایش دهیم. ضمن این‌که موسیقی به طور مداوم و همیشه کمک شایانی به جذابیت برنامه نمی‌کند. کار برای کودک و نوجوان ظرفیت بالا و ویژگی‌هایی دارد که می‌توان بدون استفاده از موسیقی هم آن را تولید و پخش کرد.

ما نهادهای زیادی داریم که در حوزه دین و معارف و فرهنگ فعالیت می‌کنند، اما تاکنون ممکن است کمتر فعالیت‌های آنها مورد بررسی قرار گرفته باشد؛ در حالی که بسیاری از مردم پرسش‌هایی را از نحوه عملکرد آن دستگاه‌ها دارند و بارها این پرسش‌ها را با روابط عمومی شبکه قرآن و رسانه ملی در میان گذاشته‌اند؛ به همین دلیل ان‌شاء‌الله برنامه جدیدی با عنوان نیم‌نگاه بعد از ماه مبارک رمضان از شبکه قرآن پخش خواهد شد تا علاوه بر بررسی چگونگی فعالیت نهادهای دینی و معارفی به پرسش‌های مخاطبان پاسخ دهد. در این برنامه که با حضور مسئولان و متولیان قرآنی و فرهنگی و معارفی کشور به طور زنده روی آنتن خواهد رفت، مطالبات رهبر معظم انقلاب در حوزه‌های یاد شده مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

البته چند ماهی است پایگاه اطلاع‌رسانی شبکه دستخوش تحولاتی شده و میزان بازدیدکننده آن به نحو چشمگیری افزایش یافته است. این پایگاه (سایت)‌ با هدف معرفی رسالت شبکه قرآن و معارف سیما در فضای مجازی روی شبکه اینترنت قرار گرفته و از بخش‌های اصلی چون کتابخانه، چند رسانه‌ای، لطایف و حکایت‌های قرآنی، پخش‌های زنده، سیره اهل بیت(ع) و قرآن، پرسش و پاسخ دینی، معارف در کلام، کودک و نوجوان، دعاهای قرآنی، اخبار، گفت‌وگو، هنرهای اسلامی و... تشکیل شده است. در این سایت، اخبار قرآنی و معارفی و برنامه‌های شبکه اطلاع‌رسانی می‌شود. در این پایگاه سعی شده است تا اغلب نیازهای معارفی و قرآنی مخاطبان در نظر گرفته شود تا با رجوع به آن بتوانند نیازهای خود را برطرف سازند. از دیگر بخش‌های این سایت، قسمت گفت‌وگو است که در آن با علما، قاریان، ذاکران، هنرمندان، مجریان و گزارشگران مصاحبه انجام گرفته و منعکس می‌شود. در بخش چندرسانه‌ای که از بخش‌های مورد توجه ماست، سعی شده تا در آن قابلیت‌های صوت، تصویر و عکس در نظر گرفته شود. از جمله زیرمجموعه‌های این بخش می‌توان به صوتِ اذان‌های پراقبال پخش شده از صدا و سیما که توسط قاریان و موذنان مشهور کشور خوانده شده، همچنین تلاوت‌های جذاب مجلسی، ترتیل‌های قاریان خارجی و داخلی، تواشیح و... اشاره کرد.

بانک اطلاعات کارشناسان مذهبی در شورای معارف وجود دارد و در اختیار برنامه‌سازان قرار گرفته است که هر کدام از برنامه‌سازان می‌توانند براساس نیاز خود به کارشناس مربوط مراجعه کنند.

جلسات نقد و ارزیابی تقریبا به صورت منظم و مستمر در شورای معارف سیما انجام می‌شود. در نظرسنجی‌ها از دیدگاه‌های کارشناسان رسانه ملی بهره می‌بریم و با توجه به ابعاد مختلف به برنامه‌ها می‌پردازیم تا به نقاط قوت و ضعف آنها پی ببریم.

ساخت کارهای نمایشی به صورت حرفه‌ای براساس سیاست سازمان به عهده گروه‌های فیلم و سریال شبکه است. البته اگر طرح‌های خوب و برجسته در قالب نمایش از گروه‌های معارف دریافت شود حتما مورد توجه قرار خواهد گرفت.

از آنجا که مجموعه رسانه ملی به عنوان رسانه دینی بر مبنای آموزه‌های قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت (سلام‌الله علیهم اجمعین) فعالیت می‌‌کند در همه برنامه‌های سیما و رویکردهای دینی و مذهبی مشاهده می‌شود، اما برنامه‌هایی نیز به صورت ویژه و اخص پخش می‌شود تا سطح آگاهی دینی و معرفتی مخاطبان را افزایش دهد. در همین جا باید به این نکته اشاره کنم که ما در شبکه از بهترین و به‌روزترین تکنیک‌های برنامه‌سازی برای جذابیت بیشتر برنامه‌های دینی استفاده می‌کنیم.

یکی از اقدامات موثری که انجام شده تولید برنامه با حضور کارشناسان رسمی و شخصیت‌های مورد اقبال و موثر در جامعه است که خوشبختانه با استقبال خوبی هم مواجه شده است. برنامه ویژه «و اینک بهار» با محوریت عید نوروز و با حضور علما و بزرگانی نظیر آقایان قرائتی، رفیعی، حجت‌الاسلام فرحزاد و سیداحمد خاتمی در ایام نوروز پخش شد و در ماه مبارک رمضان نیز برنامه‌ای با عنوان «ارمغان» به روی آنتن رفت که صحبت‌های کارشناسان مذهبی را پخش می‌کرد.

در این برنامه‌ها از علمای بزرگواری نظیر سیداحمد علم‌الهدی، سیدحسین بوشهری، حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی ، حجت‌الاسلام والمسلمین کازرونی و ... استفاده کردیم. بزودی برنامه جدیدی با عنوان «رسم زندگی» از شبکه‌های مختلف سیما پخش خواهد شد که به نیازهای احکام دینی مخاطبان پاسخ خواهد داد. این برنامه در حال حاضر مراحل تحقیق و پژوهش را پشت سر گذاشته و در مرحله ضبط و تصویربرداری است.

پخش سخنرانی و مداحی مراسم‌ مذهبی براساس کیفیت آن انتخاب می‌شود. مطمئنا اگر مراسمی از سطح کیفی خوبی برخوردار باشد، ضبط و پخش خواهد شد. افتخار می‌کنیم که در بهترین و طلایی‌ترین ساعات پخش برنامه‌ها در شبکه‌های سیما از حضور ارزشمند مراجع ـ علما و اندیشمندان استفاده می‌کنیم.