اتوبوس هایی که خواب دره می بینند

از جاده های نامساعد می گذریم ، چرا که بررسی وضعیت آنها در حوصله این گزارش نیست ، اما خواب آلوده بودن راننده ها بنا به دلایل متعدد از جمله یکی از عوامل اصلی ایجاد حوادث رانندگی است.
هفته قبل که مسافر تهران مشهد بودم اتوبوس راس ساعت 30/8 شب از پایانه جنوب خارج شد. از زمان حرکت تا سرخه که 12 شب به آنجا رسیدیم یک راننده و از آن به بعد تا خود مشهد که حدود ساعت 30/10 صبح روز بعد بود یک راننده دیگر رانندگی کرد و من در تمام طول شب مدام فکر می کردم که سرانجام خستگی و خواب آلودگی ، بر این مرد چیره خواهد شد.
سرهنگ محمدعلی پوراقدم درخصوص کنترل خواب آلودگی راننده های اتوبوس مسافربری می گوید: ساعت کار راننده ها به وسیله دفترچه ساعت کارشان کنترل می شود. وی می افزاید: این دفترچه ها در پایانه های ثبت ساعت و مقابل پاسگاه های مختلف بازرسی می شوند.
براساس این دفترچه هر راننده فقط حق دارد 8 ساعت رانندگی کند نه بیشتر. هر راننده برای مسیرهای طولانی باید 8 ساعت کار و 16 ساعت استراحت کند و از زمان آخرین ثبت ساعت دفترچه تا زمان اولین ثبت ساعت برای شروع حتما باید 16 ساعت فاصله باشد.
باید پرسید در این گونه کنترل ها که فقط مقابل پاسگاه ها انجام می شود آیا درصد انجام تخلف به صفر می رسد که اگر این گونه بود، آمار تصادفات رانندگان کاهش می یافت که عملا این گونه نشده است ؛ چرا که هیچ پلیسی نمی تواند ساعت استراحت و خواب یک راننده را کنترل کند و راننده ها به آسانی می توانند از این قانون سرپیچی و به جای 8، 10 تا 12 ساعت کار کند.
یکی دیگر از مسائلی که خواب آلوده بودن راننده ها را موجب می شود تاثیر اعتیاد بر برخی رانندگان است وجود برخی گازهای پیک نیکی در اتوبوس های مسافربری که هر کدام اتاقکی کوچک زیر اتوبوس دارد هیچ توجیهی نمی تواند داشته باشد.
سردار انصاری به تاثیر اعتیاد، خستگی و عدم تمرکز رانندگان در بروز تصادفات و حوادث ترافیکی اشاره می کند و می گوید: تست اعتیادی که از رانندگان وسایل نقلیه عمومی گرفته شد بیانگر مثبت بودن آزمایش اعتیاد 10 درصد این رانندگان است.
همچنین رئیس پلیس راه نیروی انتظامی کشور این رقم را 30درصد اعلام می کند و می افزاید: براساس داده های آماری پزشکی 30 درصد رانندگان شاغل در بخش حمل و نقل برون شهری معتاد هستند.
سردار بهرام نوروزی تاکید می کند: براساس این آمار، 10درصد رانندگان به طور قطع یکی از انواع مخدر را به طور مداوم مصرف می کنند که باید از به کارگیری رانندگان معتاد خودداری کرد.
اما در همین زمان احمد رضا عامری ، مدیر عامل اتحادیه شرکتهای تعاونی مسافربری تهران به خبرنگار ما می گوید: مسوولیت بخش ما این که است که اگر هر راننده ای دفترچه کار و گواهینامه پایه یک داشته باشد او را به کار بگیرد. این راننده باید در 24 ساعت 8 ساعت کار و 16ساعت استراحت کند و این مساله وجود دارد که راننده ها فقط در پایانه ها و پلیس راه کنترل می شوند و آنها در طول مسیر تحت کنترل هیچ دستگاهی نیستند.
پیداست که این گزارش فقط به مسائلی که راننده های اتوبوس های مسافربری به وجود می آورند نمی پردازد، چرا که بسیاری از حوادث جاده ای به علت قصور در رانندگی دیگر خودروهای سنگین به وجود می آید، ولی آنچه اتوبوس های مسافربری را با اهمیت بیشتری جلوه می دهد تعداد مسافرها و در نتیجه افزایش کشته شدگان این حوادث است.
سردار انصاری می گوید: 10 درصد تصادفات رانندگی در جاده ها به وسایل نقلیه عمومی مربوط است. از ابتدای شهریور ماه امسال از 8 هزار و 393 راننده وسیله نقلیه عمومی کامیون آزمایش اعتیاد گرفته شد که 10 درصد آنها معتاد بودند.
سردار انصاری اشاره می کند: طبق برآورد وزارت راه حدود 11 هزار کیلومتر بزرگراه و اتوبان در کشور نیاز است ، در حالی که تنها یکهزار کیلومتر آن در تهران وجود دارد و باید برای کاهش تصادفات و تلفات جاده ای در 30کیلومتری ورودی به شهرها باندهای مخصوص ایجاد شود.
همچنین سرهنگ پوراقدام می گوید: از آغاز مهر، طبق دستور، کنترل راننده ها شدیدتر و همین مساله باعث کاهش تصادفات شده است.


همیشه خواب ، حادثه نمی آفریند

احمدرضا عامری می گوید: در بسیاری از حوادث می نویسند حادثه براثر خواب آلوده بودن راننده بوده است ، اما پس از ایجاد حادثه معلوم نیست که واقعا بر اثر همین مساله بوده است یا خیر.
وی می افزاید: چند سال اخیر افزایش خودرو و جمعیت در مقایسه با جاده ای که داشته ایم اصلا قابل مقایسه نیست. اکنون خودروهای زیادی تولید شده اما به نسبت آن جاده ای ایجاد نشده است. سردار انصاری به پایین بودن سن رانندگان خودرو و صدور گواهینامه برای آنان اشاره می کند و می گوید: این مساله یکی دیگر از دلایل تصادفات است ؛ همچنین وجود نداشتن سیستم مخابراتی و ارتباطی قوی در شهرها و جاده های کشور و فقدان قوانین بازدارنده از دیگر دلایل مرگ ومیر در حوادث رانندگی است.


صحنه های رقت آمیز

چند سال قبل مسافرتی کوتاه به یکی از شهرستان های خراسان داشتم. در 20 کیلومتری شهرستان مشهد اتوبوس تقریبا متوقف شد، چرا که ترافیک جاده بنا به دلیلی آنقدر زیاد بود که هیچ خودرویی حرکت نمی کرد. سرانجام اتوبوس آرام آرام حرکت کرد.
جلوتر که رسیدیم متوجه شدیم حادثه ای رخ داده است و درست وقتی جاده باز شد و اتوبوس ما از محل مورد نظر عبور کرد اتوبوسی را دیدم که تقریبا له شده بود و خون زیادی تقریبا دیواره های اتوبوس را پر کرده بود و سرانجام تعداد زیادی زن و مرد خون آلود که کنار جاده ردیف شده بودند.


آخر خط

خواب آلوده بودن راننده ها بنا به دلایل مختلف ، سن پایین راننده ها و تجربه نداشتن آنها، جاده های ناهموار و نامساعد و... همه با هم سبب شده اند ما همچنان بالاترین میزان حوادث جاده ای را داشته باشیم و صحنه های دلخراش را که می بینیم فراموش نکنیم.
براستی اولویت اختصاص بودجه ها و امکانات برای گسترش و بازسازی جاده های کشور همه ساله از داغدار شدن خانواده های زیادی جلوگیری نمی کند؛

مریم زنگنه