کوتاهی ناشران یا مشکلات اداره کتاب

چندی پیش که با او سخن می‌گفتم از به درازا انجامیدن مجوز انتشار کتاب‌هایش در وزارت ارشاد گلایه می‌کرد و از ما خواست تا به عنوان یک رسانه فراگیر مشکل کتاب‌های او را با مسوولان اداره کتاب ارشاد در میان بگذاریم.

حاصل انعکاس این خبر و گفت‌وگوی ما با مدیران اداره کتاب به این نتیجه رسید که متوجه شدیم مشکل از ناشر کتابش بوده است که پیگیر صدور مجوز نشده است.

این اتفاق را می‌خواهم به آخرین اظهارنظر بهمن دری، معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد پیوند بزنم که ضمن اعلام این خبر که در ساختار اداره کتاب بزودی تغییراتی رخ خواهد داد، در مورد کتاب یکی دیگر از نویسندگان سرشناس کشور هم این نکته را یادآور شد که مشکل از «ناشر» اوست و با تغییر ناشر، کتاب مجوز خواهد گرفت.

در این که روند صدور مجوز و کارشناسی (ممیزی) کتاب شاید در مواردی به درازا انجامد (درست یا نادرست) هیچ‌ تردیدی وجود ندارد و این داستان هم نقل امروز و دیروز نیست بلکه حکایت حداقل چند دهه است؛ چه در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و چه دوران قبل از آن، همواره برای صدور مجوز کتاب مساله «زمان» مطرح بوده است.

اما مولفان و نویسندگان اغلب می‌پندارند که مشکل از اداره کتاب ارشاد است، در صورتی که در موارد بسیار زیادی ناشر در پیگیری مجوز کتاب کوتاهی می‌کند که این ماجرا هم ریشه در مشکلات اقتصادی و توان مالی ناشر دارد و هم کمی تنبلی و غفلت از پیگیری است.

به عنوان مثال وقتی کتابی در چند مورد جزئی اصلاحیه می‌خورد، گاهی رفت و آمد کتاب برای اعمال اصلاحات توسط ناشر چند ماه به طول می‌انجامد یا بسیاری از ناشران که به صورت مکتوب به آنها موارد اصلاحی اعلام می‌شود، بعد از چند ماه حتی سراغی از کتاب نمی‌گیرند و هنگامی که مولف از ناشر پیگیر چاپ اثرش می‌شود با این پاسخ مواجه می‌شود که «کتاب همچنان در ارشاد است» و نویسنده و شاعر از همه جا بی‌خبر هم مصاحبه‌ های تندی می‌کند یا در بهترین حالت مانند نویسنده دوست داشتنی آقای‌ بیگدلی با یک رسانه درد و دل می‌کند و می‌خواهد که خیلی صمیمی و به دور از حاشیه انتشار کتابش را ما پیگیری کنیم.