تالاب «بیشه‌دالان» در مرز نابودی

بیشه‌دالان، نام تالابی است در شهرستان بروجرد که نام محلی آن بیشه دالون است و مساحت عمومی آن ـ قبل از خشکانده شدن ـ حدود ۹۱۳ هکتار برآورد شده‌است. تالاب بیشه‌دالان در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بروجرد و در دشت سیلاخور قرار گرفته‌است.

رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان بروجرد در این باره به مهر گفت: در طول چهار دهه گذشته وسعت تالاب بیشه‌دالان که در ابتدا 5/913 هکتار بوده به دلیل کشیدن کانال‌های آب توسط اداره جهاد کشاورزی و هدایت منابع آب تالاب به زمین‌های کشاورزی منطقه به طور چشمگیری کاهش داشته است.

امیر ساکت با تاکید بر این‌که کانال‌های احداث شده و انتقال آب تالاب مهم‌ترین دلیل خشک شدن بیشه‌دالان بوده است، افزود: البته در سال‌های اخیر کاهش بارندگی‌ها موجب فشار مضاعف بر این تالاب شده است.

وی بیان کرد: در گذشته این تالاب تحت مالکیت منابع طبیعی بوده که در نهایت با پیگیری‌های صورت گرفته حدود 80 هکتار از باقیمانده این تالاب ارزشمند به اداره محیط‌زیست واگذار شده است.

ساکت ادامه داد: با واگذاری مالکیت این بخش از تالاب به محیط‌زیست، ماموران این اداره به صورت گشت روزانه در این منطقه حضور دارند و با افراد متخلفی که اقدام به تغییر کاربری اراضی کرده و برای محیط تالاب خطر ایجاد می‌کنند برخورد صورت می‌گیرد.

وی با اشاره به ضربه‌ای که تغییر کاربری‌ها به این تالاب ارزشمند وارد کرده است، تصریح کرد: متاسفانه توسط برخی از دستگاه‌ها بخش زیادی از زمین‌های تالاب به کشاورزان واگذار شده و همین تغییر کاربری به تالاب لطمات جبران‌ناپذیری وارد کرده است.

رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان بروجرد با اشاره به اقدامات انجام شده برای احیای باقی مانده تالاب بیشه‌دالان، یادآور شد: این تالاب به دلیل دارا بودن ظرفیت بالای زیست محیطی و پناهگاهی برای برخی پرندگان مهاجر، قرار است در آینده نزدیک نسبت به ایجاد یک سایت پرنده‌شناسی در این محل اقدام شود.

وضعیت تالاب بیشه‌دالان به گونه‌ای است که کارشناسان امر معتقدند که تنها راهکار احیا و جلوگیری از آسیب‌های بیشتر به تالاب، مسدود کردن کانال‌های حفر شده و جلوگیری از انتقال آب تالاب است و تنها در این صورت است که می‌توان امیدوار بود که بیشه‌دالان به روزهای گذشته خود بازگردد.

محمدحسین بازگیر، مدیرکل محیط‌زیست استان لرستان نیز با بیان این‌که منابع طبیعی متعهد شده که حداکثر ظرف 10 روز نسبت به تحویل این تالاب اقدام کند، گفت: این مجموعه تقریبا حدود 913 هکتار بوده که با فعالیت‌های صورت گرفته از قدیم الایام تاکنون بخش عمده‌ای از آن از دست رفته است.

وی با تاکید بر این‌که تالاب بیشه‌دالان تحت حفاظت محیط‌زیست نبوده است، افزود: این تالاب جزو اراضی ملی است و متاسفانه با زهکشی‌های صورت گرفته بخش زیادی از آن خشک و با تغییر کاربری به زمین کشاورزی تبدیل شده است.

مدیرکل محیط‌زیست استان لرستان تصریح کرد: متاسفانه مردم منطقه سال‌هاست اراضی مربوط به این تالاب را تملک کرده و سند آن را نیز گرفته‌اند.

بازگیر با اشاره به پیگیری‌های صورت گرفته توسط این سازمان برای احیای باقیمانده تالاب، عنوان کرد: در این راستا سال گذشته قرار شد که 80 هکتار از این تالاب به محیط‌زیست واگذار شود تا به حالت تالاب باقی بماند و بتوان از آن برای استفاده پرندگان مهاجر، آبزی و کنار آبزی و همچنین تغذیه آب‌های زیرزمینی منطقه استفاده کرد.

وی ادامه داد: این موضوع در شورای حفاظت اراضی مصوب و این بخش از تالاب به محیط‌زیست واگذار شد، اما محدوده واگذار شده را قرار بود که منابع طبیعی مشخص کند و تحویل دهد.

مدیرکل محیط‌زیست استان لرستان افزود: در این راستا محدوده مورد نظر روی کاغذ مشخص شد، ولی هنوز این محدوده روی زمین پیاده نشده که با توجه به وعده متولیان منابع طبیعی قرار است ظرف 10 روز آینده حریم واگذاری به محیط‌زیست مشخص شود.