طرح ایران برای هسته‌ای‌کردن سوخت کشتی‌ها

حسین گروسی، عضو کمیسیون صنایع مجلس در گفت‌و‌گو با جام‌جم می‌گوید، علت اصلی تهیه چنین طرحی توسط اعضای کمیسیون، ارتقای سطح فناوری‌های کشور همگام با بحث حمایت از تولید ملی است.

از این رو با توجه به رویکرد جهان به سمت انرژی‌های جدید و فناوری‌های نوین، کمیسیون مذکور به دنبال آن است که طرحی جامع را ارائه کند تا این اهداف تامین شود و در همین راستا به طرح الزام دولت به تغییر تکنولوژی موتورها و پیشرانه‌های کشتی و نفتکش‌ها و تامین سوخت هسته‌ای آنها رسیده‌ است.

اما این تنها هدف این طرح نیست بلکه مقابله با تحریم‌های نفتی که فروش سوخت‌ به کشتی‌های ایرانی را ممنوع کرده،‌ علت دیگر تهیه چنین طرحی است.

سوختی که هم‌اکنون در نفتکش‌های ایرانی استفاده می‌شود، سوخت ویژه‌ای است و با توجه به این‌که ظرفیت سوخت نفتکش‌ها طی مسیر محدود است، شاهدیم کشورهایی که به تحریم‌های ایران پیوسته‌اند، به نفتکش‌های ایرانی سوخت نمی‌فروشند و این مشکلاتی را برای کشتی‌های کشورمان که گاهی مجبورند ماه‌ها در اقیانوس تردد کنند، ایجاد کرده است.

بیش از 90 درصد تجارت ایران از طریق دریا صورت می‌گیرد و تقریباً همه نفت کشور توسط ناوگان کشتی‌های نفتکش منتقل می‌شود.

از این رو بعد از تشدید تحریم‌های ایران توسط غرب که در ماه‌های اخیر سرعت بیشتری یافته است،‌ تامین سوخت کشتی‌های ایرانی با مشکل مواجه شده است. لذا طراحان این طرح به این نتیجه رسیده‌اند که با تغییر سوخت این کشتی‌ها مشکل تردد آنها در دریاها و اقیانوس‌ها رفع خواهد شد.

سوخت‌های هسته‌ای برخلاف سوخت‌های فسیلی این قابلیت را دارد که تا سال‌ها، نیروی حرکت کشتی‌ را برای مسافت‌های طولانی تامین کند، بدون آن‌که نیاز به سوختگیری مجدد داشته باشند.

گروسی در همین باره چنین توضیح داد: «بحث انتقال نفت از خلیج فارس برای ما بسیار مهم است بخصوص آن‌که سالانه 18 میلیون بشکه نفت از خلیج فارس خارج می‌شود؛ لذا با توجه به تحریم‌هایی که صورت گرفته، در این حوزه مشکلاتی وجود دارد ولی با استفاده از سوخت هسته‌ای می‌توان بر مشکلاتی که در بخش کشتیرانی به وجود می‌آید، فائق شد».

انتشار خبر تهیه چنین طرحی با بازتاب بسیار زیادی در جهان مواجه شد، چرا که فعالیت‌های هسته‌ای ایران به یکی از چالش‌های اصلی ایران و غرب تبدیل شده است و تحریم‌هایی که آمریکا و متحدان اروپایی‌اش علیه تهران اعمال می‌کنند، به همین خاطر است.

آنچه نظر غربی‌ها را به این خبر جلب کرد نه تاکید کمیسیون مجلس شورای اسلامی به نوآوری در ناوگان کشتیرانی ایران، بلکه ضرورت تامین سوخت هسته‌ای برای کشتی‌هایی است که در صورت تصویب این طرح، نوسازی می‌شود.

میزان غنای سوخت هسته‌ای مورد نیاز برای پیشرانه‌های هسته‌ای دریایی و بسته به نوع ناوگان و رآکتوری که در آن به کار رفته است، متفاوت خواهد بود.

البته هر کشوری که زیر نظر آژانس بین‌المللی به فعالیت هسته‌ای می‌پردازد و عضو ان‌پی‌تی است، می‌تواند اورانیوم را غنی ‌کند و این حق قانونی و حقوقی آن کشور است، اما از آنجایی که ایران با بهانه‌تراشی‌های غرب به عدم شفاف بودن برخی فعالیت‌های هسته‌اش متهم شده است، بحث غنی‌سازی اورانیوم در ایران به یکی از چالش‌های اصلی میان تهران و غرب تبدیل شده است.

البته ایران که همواره با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کرده است، حاضر به کوتاه آمدن از حقوق مسلم خود در زمینه هسته‌ای نشده و توانایی‌اش را در غنی‌سازی اورانیوم تا 20 درصد نشان داد که البته با تشدید تحریم‌ها مواجه شد.

تاکید ایران بر غنی‌سازی 20 درصد از آن جهت صورت گرفت که غرب حاضر نشد برای رآکتور تحقیقاتی تهران که رآکتوری صرفا تحقیقاتی و فعال در حوزه انواع رادیوایزوتوپ‌های پزشکی است، سوخت لازم یعنی اورانیوم 20 درصد را تامین کند و در عین حال اجازه نداد تا ایران این سوخت را از بازارهای جهانی تهیه کند، لذا تصمیم گرفته شد با تکیه بر توانمندی‌های داخلی، اورانیوم مورد نیاز این رآکتور در داخل کشور تولید شود.

اینک چنانچه طرح الزام دولت به تغییر تکنولوژی موتورها و پیشرانه‌های کشتی‌ها و نفتکش‌های ایرانی و استفاده از سوخت هسته‌ای به جای سوخت فسیلی به صحن علنی مجلس برود و به تصویب برسد، سوال اساسی این خواهد بود که تهیه سوخت هسته‌ای مورد نیاز کشتی‌ها به چه شکل خواهد بود.

البته در این طرح صرفا دولت ملزم به تامین سوخت شده و این یعنی دولت هم‌ می‌تواند سوخت مورد نیاز را از بازارهای جهانی تهیه کند و هم خود آن را تولید کند، اما از آنجایی که در حال حاضر به علت اقدامات مقابله‌جویانه غرب، حتی تهیه اورانیوم 20 درصد از بازارهای جهانی ممکن نیست، مطمئنا خرید اورانیوم غنی‌شده برای کشتی‌هانیز امکان‌پذیر نخواهد بود؛ بنابراین تنها گزینه‌ای که باقی می‌ماند غنی‌سازی اورانیوم تا این میزان توسط دانشمندان هسته‌ای کشورمان است.

اما جدای از این‌که تهران در دور جدید مذاکرات هسته‌ای با غرب اعلام کرده به‌منظور اثبات حسن‌نیت خود حاضر است در مورد متوقف کردن فعالیت مربوط به غنی‌سازی 20 درصدی وارد بحث شود، نکته مهم‌تر تامین اورانیوم خام برای غنی‌سازی است که در این زمینه هم باید برنامه‌ریزی شود.

در همین راستا، گروسی در پاسخ به این سوال که در این طرح چه تمهیداتی برای تهیه اورانیوم اندیشیده شده است،‌ به جام‌جم ‌گفت: «به هر حال ایران وقتی تصمیم بگیرد به سمت داشتن سوخت هسته‌ای برای کشتی‌هایش برود،‌ قطعا پیش‌بینی‌هایی در این باره خواهد کرد و مطمئنا منابع موجود را نیز بررسی می‌کند.»

البته چنان‌که گروسی تاکید می‌کند این طرح هنوز تکمیل نشده و در مرحله طراحی قرار دارد، از این رو تمامی این جوانب مورد بحث قرار خواهد گرفت.

مهرداد بذرپاش دیگر عضو کمیسیون صنایع نیز گفت طرح مذکور هفته آینده در جلسه علنی پیگیری خواهد شد و امیدوار است که فوریت آن نیز به تصویب نمایندگان برسد.

باید دید نظر نمایندگان درباره این طرح چه خواهد بود که اعضای کمیسیون به رای آوردن آن خوشبین هستند و معتقدند با استقبال نمایندگان مواجه می‌شود، چرا که انرژی هسته‌ای یکی از انرژی‌های نوین است و ایران نیز باید در پی این نوع انرژی‌ها باشد.