‌وظیفه‌ای نانوشته برای موکلان ملت

 این اما از نظر نص صریح قانون اساسی وظیفه نماینده نیست. طبق قانون اساسی، وظیفه مجلس و البته نمایندگان آن در هر دوره به 2 بخش قانونگذاری و نظارت تقسیم می‌شود و هر نماینده از هر کجای این سرزمین پهناور که انتخاب شده باشد، نماینده آحاد ملت ایران به حساب می‌آید اما موکلان تصور می‌کنند پیکی از جانب خود به قوه بزرگ و تاثیرگذاری فرستاده‌اند که منویات آنها و استانشان را دنبال کند و همیشه نیز در دسترس باشد. مقوله ملاقات‌های مردمی‌ قصه مفصل و البته تحلیل‌های قابل تاملی دارد که شاید مجالی دیگر بطلبد، اما در این مجال کوتاه، گپ و گفتی با تعدادی از نمایندگان راه‌یافته به مجلس نهم در خصوص این ملاقات‌های مردمی‌ داشتیم که اغلب معتقدند ملاقات‌های مردمی‌ از جمله وظایف اصلی نمایندگی نیست، اما به انجام وظایف نمایندگی کمک می‌کند.

موسی غضنفرآبادی، نماینده مردم بم در مجلس درخصوص سهم مردم در برنامه‌های نمایندگان و این که ملاقات‌های مردمی‌ چه میزان وقت خانه ملتی‌ها را به خود اختصاص می‌دهد، می‌گوید: در حال حاضر رویه برخی نمایندگان به این صورت است که تقریبا به طور انفرادی با مشکلات مردم دست به گریبان هستند و این علاوه بر حل مشکلات مردم به صورت قانونگذاری است. نمایندگان در حوزه انتخابیه خود مراجعات مختلفی از سوی مردم دارند و نماینده درحد خود پیگیراین موضوعات است.

نماینده بم البته به این نکته نیز اشاره می‌کند که الزام قانونی دراین خصوص وجود ندارد، ولی این موضوع به یک رویه تبدیل شده است. این نماینده مجلس می‌افزاید: برای نمایندگان سایر نهادها و ادارات نیزاین مساله جا افتاده نامه‌ای را که نماینده‌ای ارسال می‌کند، در حد اختیارات قانونی خود پیگیری کرده و پاسخ دهند.

سراغ یکی از نمایندگان استان تهران و شهرستان ورامین می‌رویم. سیدحسین نقوی‌حسینی، سابقه حضور در مجلس هشتم را نیز دارد. حسینی در پاسخ به پرسش ما ابتدا سراغ وظایف اصلی نمایندگی می‌رود و می‌گوید: «نمایندگان مجلس دارای 2 وظیفه اصلی قانونگذاری و نظارت بر حسن اجرای قانون هستند، اما در هر دو وظیفه، یک نماینده در مقابل مشکلات مردم و الزامات رسیدگی به آنها نیز مسوول است.

این نماینده مجلس معتقد است ملاقات‌های مردمی ‌و حضور نماینده در میان مردم حوزه انتخابیه یک وظیفه عرفی منتخب ملت است که به واسطه پیگیری مشکلات و مطالبات درهر حوزه انتخابیه توسط نمایندگان به وجود می‌آید و نماینده در این میان باید بین مردم حضور یابد و با مردم ملاقات‌های مستمر داشته باشد و دیدگاه‌ها و نظرات آنها را بشنود و از طریق دستگاه‌های اجرایی این مسائل را پیگیری کند.»

جعفر قادری نیز که تجربه دومین دوره نمایندگی مجلس را در کارنامه خود دارد در مورد بحث ما معتقد است باید چند محور را درحوزه رسیدگی به امور مردم در نظر داشت.

نماینده مردم شیراز در مجلس می‌گوید: اول سهولت دسترسی مردم به نمایندگان، دوم رو راست بودن با مردم و در حقیقت سر ندواندن آنهاست، تا اگر کاری قابل انجام نیست، مردم تکلیف کار خود را بدانند. سومین موضوع، بحث تعامل و ارتباط خوب با مردم و گشاده‌رویی با آنهاست.

اسماعیل کوثری، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی نیز می‌گوید: وظیفه نماینده، قانونگذاری خوب و توجه به قانونگذاری خوب است، این به آن معناست که نماینده باید تمام تلاش خود را برای تصویب یک قانون جامع و کامل برای کل ملت و تاریخ صرف کند و دومین وظیفه نماینده، نظارت بر حسن اجرای قانون است.کوثری معتقد است در خصوص الزامات نمایندگی نسبت به مردم در قانون اساسی موردی ذکر نشده، ولی موارد و مشکلاتی که مردم برای آن مراجعه می‌کنند، اگر در حد توصیه برای کسانی که مراجعه کرده‌اند، باشد، باید به این مساله رسیدگی کنند، اما الزامی ‌نیست زیرا مسوولیت اجرایی کشور را مسوولان دولتی از بالاترین رده که رئیس‌جمهور است تا پایین‌ترین رده که کارمندان دولت هستند، به عهده دارند.

نماینده مردم تهران‌ می‌افزاید: نمایندگان در خصوص اقدامات اجرایی، اختیاری ندارند، اما این کارها از سوی نمایندگان شهرستان‌ها و استان‌ها باعث تداخل کار شده و اگر بیشتر در کارهای اجرایی تداخل کنند، سبب ایجاد بدبینی‌هایی می‌شوند. البته نماینده خواسته‌هایی دارد که بحق است، ولی اگر بخواهد تصمیم‌گیرنده باشد، در اصل آن مسوول اجرایی دیگر کاره‌ای نیست.

محمدحسین فرهنگی که از اعضای هیات‌رئیسه مجلس هشتم بود و در حال حاضر نیز در مجلس نهم حضور دارد، با بیان این‌که تلاش می‌کند حداقل هفته‌ای یکبار ملاقات مردمی ‌داشته باشد، می‌گوید: نمایندگان در اصل دارای وظایف کلان و ملی هستند و برخلاف شوراها که وظایف آنها منطقه‌ای است، نمایندگان به این دلیل که منتخب ملت بوده و نماینده همه آحاد ملتند، نمی‌توانند درباره مسائلی که مردم انتظار دارند، بی‌تفاوت باشند. مسوولیت نمایندگی سنگینی است و نمایندگان موفق، نمایندگانی هستند که بین وظایف نوشته شده و نانوشته تلفیقی ایجاد کند و فضا را برای انتخاب‌شدن خود در دوره بعد فراهم کنند.