این همایش پنجشنبه گذشته با حضور جمعی از کارشناسان و مقامات برجسته اقتصادی کشور با هدف بررسی راههای جدید مقابله با تحریمها و تحقق اقتصاد مقاومتی در کشور برگزار شد.
این همایش در شرایطی برگزار شد که چهار روز دیگر مذاکرات ایران و گروه 1+5 در بغداد برگزار میشود و زمزمههایی درباره لغو تحریمهای اقتصادی غرب علیه ایران به گوش میرسد.
با این حال کارشناسان حاضر در این همایش با بررسی ریشههای تهاجم اقتصادی غرب علیه ایران، خواهان نوعی نگاه جدید به ریشههای این تهاجم شدند.
به زعم آنان، تحریمها و تهاجم اقتصادی غرب علیه ایران صرفا ریشه خارجی ندارد، بلکه بخش بزرگی از عوامل ایجادکننده آن را باید در داخل کشور جستجو کرد.
«تفکر غلط» برخی کارشناسان و سیاستگذاران اقتصادی کشور، تلقی نادرست از راهحل بحرانهای اقتصادی با توسل به نسخههای غرب، برداشت نادرست از نقش اقتصاد اسلامی در حل مشکلات اقتصادی جامعه و عدم تدوین الگوی اقتصاد بومی از جمله ریشههایی بود که این کارشناسان به آن اشاره داشتند.
به زعم آنان، روش برخورد کشور با تحریمها یا همان تهاجم اقتصادی غرب علیه ایران باید تغییر کند و اصلیترین راه این تغییر، اصلاح «فرهنگ اقتصادی کشور» با تکیه بر اصلاح تفکر مدیران، کارشناسان و سیاستگذاران اقتصاد ایران است.
این کارشناسان تاکید کردند که نامگذاریهای پیدرپی سالهای اخیر توسط مقام معظم رهبری در واقع تلاشی برای تغییر فرهنگ و باورهای غلط حاکم بر ذهن سیاستگذاران اقتصاد ایران بوده است.
«اصلاح الگوی مصرف» و اکنون سال «حمایت از تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی» نشانههای بارزی از این تلاش است.
همایش یک روزه «اقتصاد مقاومتی» به دنبال اعلام این نکته است که راه مقابله و مقاومت در برابر تحریمها باید مورد بازنگری قرار گرفته و در این راه شاید توجه به اصلاح شرایط داخلی بیش از توجه به شرایط خارجی لازم باشد.
اقتصاد مقاومتی، فعال و پویا
مسعود درخشان، اقتصاددان برجسته در تحلیل ابعاد اقتصاد مقاومتی، با اشاره به دلباختگی برخی مسوولان اقتصادی کشور به اقتصاد غرب و ظواهر آن گفت: مهمترین مشکل اقتصاد مقاومتی غلبه بر تفکر غلط در سیاستگذاران اقتصاد کشور است.
به گزارش فارس، وی در اولین همایش ملی اقتصاد مقاومتی در دانشگاه علم و صنعت اظهار کرد: منظور از اقتصاد مقاومتی واقعی یک اقتصاد مقاومتی فعال و پویاست، نه یک اقتصاد منفعل و بسته، چنان که مقاومت برای دفع موانع پیشرفت و کوشش در مسیر حرکت و پیشرفت تعریف میشود.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد در این چارچوب سخن گفتن از این که اهداف نظام اقتصادی در نظام اسلامی آن است که بخش خصوصی با دنبال کردن حداکثر سود باعث ایجاد تعادل در اقتصاد خواهد شد درست نیست و با این مفاهیم سازگاری ندارد.
وی افزود: این که دولت بخواهد بگوید جای خود را به بخش خصوصی دهد و بخش خصوصی نیز بدون راهنمایی تنها به دنبال حداکثر و انباشته کردن سود باشد در واقع همان نظام شرکتی آمریکاست.
مسوولان، مقصران نمره یک هستند
وی بر کلنگری و ارتباط نظام اقتصادی با نظام سیاسی و فرهنگی تاکید کرد و گفت: مقامات کنونی و مسوولان نمره یک مشکلات اقتصاد کشور هستند و بخش خصوصی مطلقا مشکل نیست.این استاد اقتصاد افزود: در واقع این تفکر که بخش خصوصی سفتهباز و دنبال تکاثر و انباشت سود با نظام سیاسی اسلامی تطابق دارد ایجاد مشکل کرده است.
وی در ادامه نقطه شروع اقتصاد مقاومتی را مصرف معرفی کرد و گفت: مصرف است که تولید را جهت میدهد و این هر دو در کنار هم جهت سرمایهگذاری را مشخص میکند.
وی اظهارداشت: بیدلیل نیست که رهبر معظم انقلاب پیش از نامگذاری سالی به نام تولید، سالی را به نام اصلاح الگوی مصرف نامگذاری کردهاند و در اصلاح الگوی مصرف مهمترین کار پاکسازی فرهنگی و اصلاح فرهنگ اقتصادی است.
مصرف؛ اولین خطر
همچنین دکتر ابراهیم رزاقی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران با اعلام این که اولین خطر اقتصاد ایران مصرف است، گفت: ما هزار میلیارد دلار درآمد نفت را صرف واردات کردهایم و 20 تا 30 درصد افراد جامعه اغلب آن را بردهاند و الان هم بقیه آن را میخواهند.
وی افزود: بعد از جنگ تحمیلی اقتصاد نئولیبرالی سرمایهداری آمریکایی در کشور پیاده و با اعتماد مسوولان بهطور کامل اجرا شد.
وی تصریح کرد: ما با دست خودمان فضایی ایجاد کردیم که نهتنها مقاومتی نیست بلکه با تمام وجود به تهاجمی بیرونی مشروعیت میدهد.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران گفت: آنچه الان باید بکنیم شناخت مشکلات اقتصاد، شناخت تفکر پشتسر سیستم اقتصادی فعلی و شناخت تفکر مصرفکننده است.
تحریم ارزی راهحل دارد
از سوی دیگر دبیر ستاد تدابیر اقتصادی شورای عالی امنیت ملی در این همایش با اشاره به راهحلهای تحریم ارزی و با بیان اینکه روشهای جایگزین فارکس و سوئیفت برای مبادلات ارزی وجود دارد، گفت: چین با 18 کشور براساس یوان معامله میکند و ما نیز میتوانیم با ارزهای خاص هر کشور مبادله کنیم.محراب افزود: تحریمها مطلب جدیدی نیست و از صدر اسلام تاکنون با آن آشنا هستیم.
محراب تاکید کرد: با الگوهای کنونی نمیتوان با استکبار برخورد کرد بلکه باید یک نگاه اقتصاد مقاومتی در پیش گرفت که مبتنی بر الگوهای بومی و اسلامی خودمان باشد. به گفته وی ، یک گروه در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی وجود دارد که هرگاه تحریمها اعمال میشود برای خنثی کردن آن راهحلهای جایگزین پیدا میکنند اما راهبردی که باید در نظر بگیریم رفع تحریمها و اتخاذ روش اقتصاد مقاومتی است.
محراب تأکید کرد: یکی از مواردی که برای مقابله با تحریمها مورد غفلت قرار گرفته فساد اقتصادی است. فساد باید شناسایی و با آن مقابله شود. کسی که با تحریم مقابله میکند اگر از فساد غافل شود مبارزه با تحریم بیاثر خواهد شد.
نظام اداری را اصلاح کنید
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز گفت: نظام اداری فعلی یک نظام اداری پادگانمانند است که در زمان رضاخان ایجاد شده و تغییر نکرده و سد بزرگی در برابر پیشرفت کشور است.
محسن رضایی با بیان اینکه اقتصاد مقاومتی در واقع مقاومتی در برابر یک مقاومت است، افزود: 100 سال است که غرب در برابر پیشرفت ایران مقاومت میکند.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه معنای اقتصاد مقاومتی این نیست که درهای اقتصاد را ببندیم، تصریح کرد: مذاکره با 1+5 اقتدار ما را نشان میدهد، چنان که یک طرف همه دنیا و یک طرف ما نشستهایم.
رضایی اضافه کرد: البته باید این مسائل را جدی بگیریم، نباید تصور کنیم همه چیز فریب است و همچنین همه فرصتها را نباید از دست بدهیم، چرا که اقتصاد مقاومتی با یک دیپلماسی منطقی منافات ندارد.دستیابی به این دو عنصر بدون تغییر در ساختارهای مدیریتی کشور امکانپذیر نیست.
وی گفت: فرهنگ اقتصادی کشور نیز همراه سیستم اداری باید تغییر کند، چرا که همه در اقتصاد به مصرف فکر میکنند و به همین دلیل فرهنگ اقتصادی مردم، دولت، مجلس و قوه قضاییه باید تغییر کند.