شب‌نشینی با فارسی زبان‌های دنیا

مهدی مرادعلی، مدیر گروه ورزش و سرگرمی شبکه جهانی جام‌جم می‌گوید: شبکه جهانی جام‌جم شبکه برون‌مرزی سیمای جمهوری اسلامی ایران است که برای ایرانیان و فارسی‌زبان‌های دنیا برنامه پخش می‌کند. هدف این شبکه نشان دادن میراث گرانبهای فرهنگی ـ اسلامی ایران زمین، بیان پیشرفت‌های اجتماعی ایران در عرصه‌های مختلف، شناساندن هویت تاریخی ایران به نسل جوان بخصوص به نسلی که خارج از ایران متولد شده، است. با توجه به گسترش حضور ایرانیان نسل دوم و سوم در سراسر جهان و نیز افزایش فارسی‌زبان‌ها در دنیا این موضوع بسیار اهمیت دارد.

مدیر گروه ورزش و سرگرمی شبکه جهانی جام‌جم اظهار می‌کند: البته با تاکید بر اهداف راهبردی همانند حفظ ارتباط ایرانیان خارج از کشور با وطن، تقویت و تحکیم هویت ایرانی و اسلامی ایرانیان خارج از کشور، گسترش زبان فارسی بین ایرانی‌ها و فارسی‌زبانان خارج از کشور، همچنین اطلاع‌رسانی بموقع و پاسخ‌دهی به پرسش‌ها و شبهات مخاطبان بخشی از سیاست‌های کلی شبکه جهانی جام‌جم است. با توجه به این اهداف گروه ورزش و سرگرمی شبکه جهانی جام‌جم نیز در بخش ورزشی همه رویدادهای رشته‌های ورزشی را 3 روز در هفته در قالب برنامه‌های مختلف ورزشی ارائه می‌کند. بخش دیگری از فعالیت‌های گروه به برنامه‌هایی شاد و مفرح نظیر برنامه شب‌نشینی مربوط است. این برنامه از سال گذشته روی آنتن رفته که از چند هفته پیش تیم برنامه‌ساز تغییر کرده است. هدف از ارائه چنین برنامه‌ای ایجاد حس شادی و نشاط برای ایرانیان مقیم خارج از کشور است تا احساس غربت و دلتنگی نکنند. در ضمن از طریق این برنامه تلاش می‌کنیم پل ارتباطی میان ایرانیان مقیم خارج از کشور و ایرانیان داخل کشور باشیم تا فرهنگ کهن فارسی و جشن‌ها و آیین‌های فرهنگی ایران را به تصویر بکشیم.

مهدی مرادعلی در پاسخ به این سوال که برنامه‌های گروه ورزش و سرگرمی شبکه جهانی جام‌جم در میان مخاطبان خارج از ایران چه جایگاهی دارد؟ می‌گوید: هر روز صدها تماس از سوی مخاطبان خارج از کشور داریم. این افراد با واحدی به نام امور مخاطبان در تماس هستند که به منظور جمع‌آوری آرا و نظرات بینندگان شبکه جهانی جام‌جم تشکیل شده است. همچنین در طول هفته چند هزار پیام در وب‌سایت شبکه گذاشته می‌شود.

علاوه بر این در نظرسنجی‌های متعددی که به وسیله شبکه صورت می‌گیرد، میزان رضایت مخاطبان بررسی می‌شود. با توجه به این ارتباط و نظرسنجی‌ها موفقیت شبکه جهانی جام‌جم بسیار چشمگیر است که در این میان نظر مخاطبان برنامه‌های گروه ورزش و سرگرمی نیز تفکیک و براساس اسم برنامه دسته‌بندی می‌شود و در اختیار برنامه‌سازان قرار می‌گیرد.

بر همین اساس معتقدم برنامه‌های گروه ورزش و سرگرمی توانسته نظر مخاطبان را جلب و جایگاهی مناسب به دست آورد. هم‌اکنون می‌خواهیم اسم برنامه شب‌نشینی را تغییر دهیم و از مخاطبان برنامه خواسته‌ایم بهترین اسم را از میان اسم‌های پیشنهادی انتخاب کنند، زیرا به مشارکت بینندگان با برنامه اطمینان داریم.

مسلم سالاری، تهیه‌کننده برنامه شب‌نشینی سال 70 وارد رادیو شد و از آن زمان تاکنون ده‌ها کار در زمینه نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی ارائه کرده است؛ برنامه‌هایی همچون به سوی افتخار، خنده بازار (سری اول) و... کرد.

وی معتقد است: با توجه به این که رسانه‌های بیگانه به انهدام ارزش‌ها و استانداردهای فرهنگی و اخلاقی مردم ایران می‌پردازند. برای تحقق اهدافی چون حفظ و گسترش ارتباط و همچنین پیوند فرهنگی و هویتی مهاجران ایرانی که مقیم خارج از کشور هستند، شبکه جهانی جام‌جم می‌کوشد مروج فرهنگ غنی و اصیل ایرانی ـ اسلامی و انتقال دهنده آن به نسل‌های بعدی از طریق ساخت و ارائه برنامه باشد، زیرا ویژگی‌های فرهنگی یک جامعه و ارزش‌های مورد تایید آن از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهی به نیازها و خواسته‌های رفتاری افراد آن جامعه است و جامعه به چیزهایی روی می‌آورد که جزو ارزش‌های محوری، اصلی و بنیادی جامعه محسوب می‌شود. به طور کلی، مردم به روش‌های گوناگونی از رسانه‌ها استفاده می‌کنند که به جنسیت، طبقات اجتماعی و اقتصادی، نژاد، مذهب و پیشینه‌های تاریخی آنها از یک سو و ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی آنها از سوی دیگر بستگی دارد. در اینجا میزان استفاده از رسانه تا حد زیادی به این مساله بستگی دارد که رسانه تا چه میزان از ارزش‌های اجتماعی و هویت فرهنگی و دینی مردم جامعه حراست کرده و بویژه از طریق نظام اطلاع‌رسانی و تبلیغی چگونه رضایت مخاطبان را با توجه به انتظارات‌شان جلب می‌کند.

سالاری می‌گوید: مخاطب به دنبال محتوای برنامه است. خنده و شادی نیاز زندگی است و مخاطب خوراک روحی خود را در مواردی باید از رسانه بگیرد و این مهم زمانی میسر می‌شود که برنامه‌ساز در قالب برنامه شاد و مفرح، پیامی هم برای گفتن داشته باشد.

وی خاطرنشان می‌کند: با خلاقیت در برنامه‌سازی می‌توان عطش و اشتیاق مخاطبان را بیشتر کرد. با بکارگیری مولفه‌های مناسب و تاثیرگذار همچون موسیقی‌هایی که براساس بخش‌ها انتخاب می‌شود و همچنین طراحی قسمت‌های متنوع می‌توان مخاطب را جذب کرد.

سالاری می‌گوید: برای یک تهیه‌کننده مهم است که بداند برای چه گروه سنی و چه قشری از جامعه برنامه‌سازی می‌کند، زیرا با در نظر گرفتن گروه هدف نیمی از کار مشخص می‌شود. در ضمن برنامه‌های برون‌مرزی مخاطب‌های ویژه دارند که هر کدام با دلیل و علاقه‌ای خاص برنامه مورد نظر خود را انتخاب می کنند. پس یکی از دلایل انتخاب نوع برنامه علاوه بر موضوع و محورهای آن می‌تواند نوع چینش آیتم‌های برنامه باشد. به همین دلیل در سری جدید برنامه شب‌نشینی که از اول اردیبهشت روی آنتن رفته است 12 بخش طراحی کردیم که از هفته پیش بتدریج در برنامه گنجانده می‌شود و لازم است در همین جا این نکته را توضیح دهم که هیچ بخشی در برنامه به صورت روتین و ثابت پخش نمی‌شود؛ زیرا نمی‌خواهیم روند برنامه تکراری شود، بلکه تلاش می‌کنیم در هر برنامه چند بخش را به تصویر بکشیم تا بیننده تا آخر برنامه با ما همراه باشد.

وی درباره بخش‌های مختلف برنامه شب‌نشینی می‌افزاید: یکی از این بخش‌ها، مشارکت مردم در انتخاب اسم جدید برنامه است که از بین حدود 50 اسمی که پیشنهاد کردیم مردم اسم انتخاب می‌کنند و ما برخی از آنها را در برنامه پخش می‌کنیم. برخی از اسامی عبارتند از شب‌های فارسی، شب ایرانی، قرار شبانه، باهم، جنگ شبانه و چند اسم دیگر که انتخاب نهایی به عهده مخاطبان برنامه است.

بخش زیر پلک شب که به فعالیت شبانه آتش‌نشانی، بیمارستان‌ها و سازمان‌هایی که در شب فعالیت می‌کنند، مربوط می‌شود. بخش چهره‌ها به معرفی هنرمندان می‌پردازد. یادمان هست، شور جوانی، دیگران، دالان تاریخ، عصر تلاش، چشم‌نواز، قاب و چند بخش دیگر که در هر بخش به معرفی ایران از زوایای مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی پرداخته می‌شود. در هر برنامه از افراد نخبه و خاص علمی‌‌، ورزشکاران‌، خوانندگان و هنرمندان عرصه سینما و تئاتر دعوت می‌شود. در برنامه‌های آینده از فرزاد حسنی، پوریا پورسرخ، حمید حامی، مانی رهنما و دیگر عزیزانی که مخاطبان برنامه بخواهند دعوت می‌کنیم در برنامه حضور داشته باشند. یکی از بخش‌های این برنامه پخش اذان مغرب به افق وین است. سالاری تهیه‌کننده برنامه در پایان بر این نکته تاکید دارد که بدون کمک و مساعدت مدیر پخش شبکه جهانی جام‌جم، محمدتقی درفشان و بهنام خالقی، مشاور تهیه‌کننده و بخش‌های مختلف پخش، تولید، گروه‌های مختلف هنری و فنی برنامه روی آنتن نمی‌رود.

محسن غلام‌زاده، مهمان برنامه می‌گوید: حدود 19 سال است که با همکاری همسرم مستند اجتماعی می‌سازم. در همه پروژه‌ها همسرم تهیه‌کننده و مشاور من است. غلام‌زاده سعی می‌کند با زبانی ساده مستندسازی را تعریف و مخاطب را به دیدن فیلم مستند ترغیب کند.

او می‌افزاید: مستند به ثبت اتفاقات در لحظه می‌پردازد و در ساخت فیلم مستند همیشه مستندساز در معرض خطر است.

سیدابوالفضل موسوی کارهای تولیدی برنامه را تهیه و تدوین می‌کند. او می‌گوید: در همه کارها سعی داریم گزارش‌ها به گونه‌ای تهیه شود که در قالب مستند کوتاه 5 دقیقه‌ای بیانگر زندگی واقعی مردم باشد و زندگی و تحرک ایرانیان داخل کشور را به تصویر می‌کشیم.

سیدعلی ضیا مجری برنامه است. وی می‌گوید: برنامه شب‌نشینی یکی از سخت‌ترین اجراهاست، چون به دلیل تحرک و شوخی گاهی محتوای برنامه فراموش می‌شود. برعکس گاهی به دلیل توجه به محتوا لبخند زدن را فراموش می‌کنی.

در جواب به این پرسش که شبکه جهانی جام‌جم شبکه‌ای بین‌المللی است، پس از چه شیوه‌ای برای جلب مخاطب در سطح بین‌المللی استفاده می‌کنید؟ می‌گوید: مخاطب‌ها بیشتر به خاطر ایرانی بودن با ما ارتباط برقرار می‌کنند. سیدعلی ضیا در پایان برنامه با این جمله با بینندگان خداحافظی می‌کند؛ «شادمانه زیستن حق شماست.»