این شهر قلعههای متعددی را در خود جای داده و به دلیل بهرهمندی از وجود همین قلعههای تاریخی و ارزشمند، شهر قلعههای تاریخی خوانده میشود.
قلعه خورمیز یکی از این بناهاست که قدمت آن به دوران ساسانیان برمیگردد و در سال 1378 به ثبت آثار ملی رسیده است. اما این بنای ارزشمند در حال حاضر به علت عدم توجه و مرمت وضعیت مناسبی ندارد.
این قلعه روی تپهای مشرف بر روستای خورمیز در شهرستان مهریز از خشت و گل و با زیرساختی سنگی بنا شده است.
در وسط قلعه شاهراهی ایجاد شده که مسیرهای دیگری از آن منشعب میشود و امکان دسترسی به قسمتهای مختلف قلعه را میسر میکند. درون قلعه نیز چاه مربعشکل سنگی با عمق 15 متر وجود دارد که به چاه صاحبالزمان معروف است و احتمالا در گذشته به منظور تامین آب آشامیدنی قلعهنشینان حفر شده است.
قلعه دارای 4 برج در 4 گوشه و 2 برج دیگر به صورت قرینه است که در میانه ضلع کشیده قلعه قرار گرفته است. لبه حصار مابین برجها نیز کنگرهایشکل و دارای تیرکشهایی برای مقابله با مهاجمان است. سردر ورودی قلعه در 2 طبقه بنا شده، اما مابقی فضاهای آن در یک طبقه ساخته شده است.
مجید دهقانیزاده، یک دوستدار میراث فرهنگی با اشاره به عدم مرمت مناسب قلعه تاریخی خورمیز به «جامجم» میگوید: سارقان میراث فرهنگی طی حفاریهای متعدد برای یافتن گنج، آسیبهای جدی را به آن وارد کردهاند.
وی با بیان اینکه طی چند سال گذشته از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مرمتی در این بنا صورت نگرفته است، میافزاید: حتی یک دورهای هم که برای مرمت این قلعه اقدام شد، پس از مدت کوتاهی کار نیمه رها شد.
وی به ویژگیها و قدمت تاریخی این قلعه اشاره میکند و میگوید: با مرمت مناسب قلعه خورمیز، این قلعه میتواند مکانی مناسب برای گردشگران باشد.
رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مهریز نیز مهمترین دلیل عدم مرمت قلعه خورمیز را بودجه ناکافی عنوان میکند و میگوید: امیدواریم با تخصیص بودجه مناسب این قلعه تاریخی امسال مرمت و ساماندهی شود.
علیاصغر صمدیانی با بیان اینکه هزینههای مرمت قلعه خورمیز بسیار بالاست، میافزاید: چند سال پیش بخشی از این قلعه مرمت شد، اما به دلیل عدم تخصیص بودجه، ادامه مرمت به وقتی دیگر موکول شد.
امیر ترقینژاد / جامجم یزد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم