خروج خودروهای فرسوده در دست‌انداز

27‌/‌1‌/‌91 جانشین پلیس راهور تهران: «اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده فعلا عملی نیست و هیچ ممنوعیتی برای تردد این خودروها اعمال نخواهد شد.»

اتفاق تازه‌ای نیست، بازهم همان اختلاف نظرهای همیشگی و به دنبال آن اظهارنظرهای مسوولان دستگاه‌های متولی درباره یک موضوع که به اندک فاصله‌ای از هم گفته‌هایشان تکذیب می‌شود.

این بار نوبت طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده است تا پس از مدت‌ها باردیگر سوژه داغ اختلاف‌نظرها شود، ماجرا از گفته جنجال‌برانگیز چندی پیش قائم مقام سازمان حفاظت محیط زیست آغاز شد، وقتی شاعری از ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در هشت کلانشهر کشور از تیر امسال خبرداد.

هرچند این مقام مسوول در سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌طور دقیق عنوان نکرد که تکلیف مالکان این خودروها چیست و دولت در قبال اجرای این طرح ضربتی چه تسهیلات حمایتی برای صاحبان این خودروها به منظور تعویض خودروهای فرسوده خود در نظر گرفته است؟ اما بصراحت اعلام کرد در این زمینه هماهنگی‌های لازم با مسوولان نیروی انتظامی انجام شده و آنها موظف هستند در زمان تعیین شده از تردد خودروهای فرسوده و دودزا جلوگیری کنند.

اما درست به فاصله یک روز پس از اعلام این خبر، جانشین پلیس راهور تهران در اظهارنظر جنجال‌برانگیز دیگری ضمن رد سخنان قائم مقام سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده فعلا عملی نیست و هیچ ممنوعیتی برای تردد خودروها اعمال نخواهد شد.

اظهارنظرها برسر احتمال اجرایی شدن یا نشدن ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در حالی بالا گرفته است که شاید اگر کمی منصفانه نگاهی به پرونده اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده بیندازیم به واقعیت‌های تلخی پی ببریم، واقعیتی که به نوعی اظهارات مسوولان پلیس راهور مبنی بر امکان‌پذیر نبودن اجرای طرح ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در کشور آن هم در شرایط فعلی را تایید کند.

براساس آخرین آمار پلیس راهور تا سال 1390، یک میلیون و 600 هزار خودرو در کشور در زمره خودروهای فرسوده قرار گرفته‌اند و این در شرایطی است که بنابر اظهارات مجریان طرح جایگزینی خودروهای فرسوده کشور، پرونده این پروژه باید تا پایان سال 1390 بسته می‌شد اما واقعیت این است که طرح خروج خودروهای فرسوده با وجود امیدواری مسوولان و متولیان امر در به سرانجام رساندن این پروژه به دلیل کندی مراحل اجرا از پیشرفت لازم برخوردار نیست.

این در حالی است که شیوه کنونی طرح از رده خارج کردن و جایگزینی خودروهای فرسوده با چالش‌های جدی در زمینه شرایط و چگونگی اجرا، نوع خودروهای جایگزین با توجه به اهداف طرح، دغدغه تامین اعتبار اجرای آن، استطاعت مالی مالکان این خودروها و نیز وظایف و عملکرد خودروسازان و دستگاه‌های دولتی روبه‌روست که همین امر پروژه جایگزینی یک میلیون و 600 هزار خودروی فرسوده‌ای را که قرار بود تا سال 1390 جمع‌آوری شود با مشکلات و موانع جدی مواجه کرد.

از سوی دیگر با این که متولیان تلاش می‌کنند تعامل میان شرکت‌های خودروساز با دیگر سازمان‌های مرتبط را تعاملی مثبت و بدون چالش نشان دهند، اما پروسه طولانی اسقاط خودروی فرسوده تا زمان تحویل خودروی جدید توسط شرکت‌های خودروساز داخلی که موجب گلایه مالکان خودروهای فرسوده شده و از طرفی آنها را به شرکت در طرح جایگزینی بی‌رغبت کرده است، بیانگر کوتاهی شرکت‌های خودروساز در تحویل بموقع خودروهای نو به شرکت‌کنندگان در این طرح است.

اینها تنها بخشی از مشکلات و موانع پیش روی اجرای پروژه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده در کشور است، مشکلاتی که خواه، ناخواه روند اجرای پروژه مذکور را طی سال‌های اخیر از سرعت مورد انتظار انداخته است.

در چنین شرایطی شاید بهتر باشد مسوولان سازمان محیط زیست پیش از اعلام چنین اخباری و ایجاد جو روانی در میان مردم و بخصوص مالکان این خودروها در ابتدا تمام جوانب از جمله این‌که آیا اجرای چنین طرحی در شرایط فعلی امکان‌پذیر است یا خیر را بررسی کرده و ضمن جلوگیری از بروز اختلاف نظرها میان مسوولان دستگاه‌های ذی‌ربط که به نوعی زمینه بی اعتمادی مردم را نیز فراهم می‌آورد، صرفا اجرای طرح‌های ضربتی را تنها راهکار اساسی در پرونده خروج خودروهای فرسوده ندانند.

پوران محمدی - گروه جامعه