ضعف سیستم ایمنی با‌تغییر‌ساعت‌بیولوژیکی

طبق پژوهش‌هایی که اخیرا صورت گرفته، تغییر در ساعت بیولوژیکی انسان می‌تواند در تضعیف سیستم ایمنی بدن نقش داشته باشد. سیستم ایمنی بدن به طور خودکار مقابل بیماری‌ها و عوامل آلاینده مقاومت می‌کند و همانند دژی محکم باعث مصونیت انسان در مقابل بیماری‌ها می‌شود. این سیستم برای ایجاد مصونیت از مکانیسم‌های مختلفی بهره می‌برد.

کد خبر: ۴۶۴۵۴۴

ساعت بیولوژیکی انسان به طور مستقیم تحت تاثیر فرآیند‌های ژنتیکی قرار دارد که کار تنظیم فعالیت‌های بدنی را به‌عهده دارد. این فرآیند‌ها که شامل برنامه زمان‌بندی برای خواب و سوخت و ساز بدن است، از یک الگوی 24 ساعته پیروی می‌کند. درواقع تمام فعالیت‌های روزانه ما به نحوی وابسته به این چرخه طبیعی زمانی است و اختلال در هریک از این مسیر‌ها می‌تواند بیماری و حتی مرگ را در پی داشته باشد. هم‌اکنون محققان با پژوهش‌هایی که انجام داده‌اند، متوجه این نکته شده‌اند که این تغییرات با تاثیری که روی سیستم ایمنی بر جای می‌گذارد در ایجاد بیماری در انسان نقش دارد.

دکتر ارول فیکریگ و همکارانش روی موش آزمایشگاهی بررسی‌هایی انجام دادند و متوجه شدند ساعت بیولوژیکی می‌تواند باعث مهار یک ژن پذیرنده به نام تی.ال.ارـ9(TLR-9) شود و جلوی فعالیت این ژن را بگیرد. تی.ال.ارـ9 ژن مهمی در سیستم ایمنی است که در صورت وجود دی.ان.ای باکتری و ویروس‌ها در مقابل آنها واکنش داده و باعث حذف این عوامل مزاحم و خطرناک می‌شود.

همه ما در زندگی روزمره با تعداد زیادی از این میکروب‌ها و ویروس‌ها مواجه می‌شویم و دلیل اصلی مصونیت ما همین سیستم دفاعی است که با تضعیف آن پتانسیل ایجاد بیماری در بدن افزایش می‌یابد. این نکته زنگ خطری برای حیات انسان محسوب می‌شود.

پژوهشگران در نقطه مقابل و در حالتی که میزان ژن تی.ال.ارـ9 موشی در بالاترین حد خود بود، اقدام به ورود عوامل بیماری‌زا به بدن موش کردند و متوجه شدند در این حالت، بدن موش با رشد پاسخ به واکسیناسیون و افزایش توانایی آنتی‌بادی‌ها در کنترل عفونت همراه بود.

درواقع با این پژوهش، نقش شفابخش تی.ال.ارـ9 تایید شد و حال باید به بررسی علل ایجاد ضعف در عملکرد این ژن مفید بپردازیم. در ادامه تحقیق آنها متوجه شدند اگر برنامه زمانی روزانه موثر را دچار اختلال کنند، عملکرد ژن تی.ال.ارـ9 بشدت کاهش می‌یابد.

از آنجا که موش‌های آزمایشگاهی از نظر رفتاری و ساختار بدنی تشابهاتی با بدن انسان دارند، به نظر می‌رسد می‌توان اطلاعات حاصل از این مطالعات را در انسان نیز به اثبات رساند و به این نتیجه رسید که برهم خوردن ساعت فیزیولوژیک بدن می‌تواند انسان را مستعد بیماری کند.

دانشمندان در بررسی‌های خود متوجه شدند حتی الگوی خواب افراد بستری در بخش مراقبت‌های ویژه می‌تواند بر اثر سروصدا و مواجهه طولانی‌مدت با نور مصنوعی تغییر کند. این نتایج برای بررسی این قضیه که چگونه این عوامل روی سیستم ایمنی بیمار اثر می‌گذارند، اهمیت زیادی دارد.