دانشجویان در انتظار تحقق وعده‌ها

هرچند تردید داشتند که مبادا حرف‌های دانشجویان نمونه کشوری سال‌های گذشته حقیقت داشته باشد و وعده‌ مربوط به ارائه تسهیلات به آنها، فقط در حد قول‌هایی بی‌عمل بماند.

این دانشجویان از میان 5022 نفر داوطلب انتخاب شده بودند که 50 نفر آنها از دانشگاه‌های وزارت علوم و 30 نفر دیگر از وزارت بهداشت بودند.

قول ارتقای تحصیلی بدون آزمون، پر!

«جام‌جم» در طول این مراسم با دانشجویان نمونه درباره مسائل و مشکلاتشان گفت‌وگو کرد و آنها به نکاتی اشاره کردند که ظاهرا هنوز حتی به گوش مسوولان وزارت علوم هم نرسیده است.

وجه مشترک همه دانشجویانی که ما با آنها گفت‌وگو کرده‌ایم، بی‌میلی به درج نامشان در گزارش این گفت‌وگوست، مثل س.‌الف که پیشتر هم یک بار به عنوان دانشجوی نمونه معرفی شده است.

او می‌گوید: «براساس ماده 2 آیین‌نامه ارائه تسهیلات به برگزیدگان علمی برای ورود به دوره‌های تحصیلی بالاتر، دانشجویان نمونه باید بتوانند بدون شرکت در آزمون ورودی در دوره بالاتر ثبت‌نام کنند، اما این وعده صحت ندارد و دانشگاه‌ها با حق ادامه تحصیل دانشجویان نمونه، کاملا سلیقه‌ای برخورد می‌کنند.»

این موضوع را دانشجویی دیگر هم تایید می‌کند و توضیح می‌دهد که سال گذشته دو نفر از دوستانش به عنوان دانشجوی نمونه برگزیده شدند، اما پس از ماه‌ها دوندگی میان دانشگاه‌های مختلف یکی از آنها از ادامه تحصیل منصرف شد و دیگری فقط ازسوی دانشگاهی رده پایین اجازه ادامه تحصیل پیدا کرد و دانشگاه‌های معتبر او را نپذیرفتند.

او تاکید می‌کند که بسیاری از رشته‌های برتر دانشگاهی بخصوص در مقطع کارشناسی ارشد ستاره‌دار هستند و جالب است که دانشجویان نمونه حق انتخاب این رشته‌ها را نیز ندارند.

رشته‌های ستاره‌دار در دوره کارشناسی ارشد، رشته‌هایی هستند که داوطلب می‌تواند علاوه بر رشته‌های اصلی پس از انتخاب رشته اول، یکی از آنها را نیز به‌عنوان رشته امتحانی دوم انتخاب کند.

دانشجوی نمونه دیگری که همراه همسرش به مراسم آمده است درباره مشکل دانشجویان نمونه با بنیاد ملی نخبگان می‌گوید: «بنیاد ملی نخبگان، دانشجویان نمونه را به عنوان نخبه قبول ندارد و به همین دلیل تنها شمار معدودی از آنها را به عضویت در می‌آورد.»

ممانعت از عضویت دانشجویان نمونه در بنیاد ملی نخبگان در حالی صورت می‌گیرد که در آیین‌نامه انتخاب و معرفی دانشجوی نمونه قید شده است «آنها که از نظر وی‍ژگی‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی و رعایت شوون دانشجویی سرآمد دانشجویان دیگر محسوب می‌شوند.»

زیر این آیین‌نامه را هم کامران دانشجو، وزیر علوم امضا کرده است و هم دکتر مرضیه وحیددستجردی، وزیر بهداشت که یعنی آن را کاملا تایید می‌کنند و با این حساب نخبه بودن از نظر بنیاد ملی نخبگان باید چیزی فراتر از این تعریف باشد، اما این بنیاد هنوز دقیقا اعلام نمی‌کند که ملاکش برای پذیرفتن عضو چیست و چرا این دانشجویان را به عنوان نخبه قبول ندارد.

دانشجویان پزشکی نیز گله‌هایی دارند. ن.الف با اشاره به این‌که هر دانشجوی پزشکی حق دارد دوره‌های تخصصی را نیز در دانشگاه‌های معتبر کشورهای دیگر بگذراند، توضیح می‌دهد: «ما چه جور دانشجویان نمونه‌ای هستیم که حتی دانشگاه‌های خودمان هم حاضر نیستند گواهی مبنی بر این که دانشجویشان هستیم برای ارائه به دانشگاه‌های خارج از کشور به ما ارائه بدهند.»

آن‌طور که این دانشجو پیگیری کرده، دانشجوی نمونه‌شدن هیچ امتیازی برای او ندارد، آنها قرار نیست به واسطه نمونه شدن وام یا بودجه‌ای برای ادامه تحقیقات علمی‌شان بگیرند، قرار نیست شرایط پذیرششان به عنوان هیات علمی در دانشگاه تسهیل شود و حتی قرار نیست بورس تحصیلی به آنها تعلق بگیرد، در حالی که اگر واقعا وزارت علوم و بهداشت، 80 دانشجو از دانشگاه‌های سراسر کشور را به عنوان دانشجویان نمونه برگزیده باید ساز و کاری برای پرورششان و حتی استفاده از آنها به عنوان نیروهای حرفه‌ای داشته باشند.

به اعتقاد خیلی از آنها که روز گذشته در این مراسم شرکت کردند مهم‌ترین بخش آن، زمانی بود که مجتبی بذرافشان، مدیرکل دانشجویان داخل پشت تریبون قرار گرفت و از دانشجویان خواست پرسش‌ها و مسائل خود را روی کاغذهایی که میان حضار پخش می‌شد بنویسند و او به آنها پاسخ دهد.

از آنجا که در این برنامه هیچ خبرنگاری دعوت نشده بود، «جام‌جم» هم پرسش‌هایش را مانند دانشجویان حاضر در جمع روی تکه‌کاغذی نوشت و به بذرافشان سپرد.

پرسش‌های ما بخشی از همان مسائل و مشکلاتی را پوشش می‌داد که دانشجویان نمونه آنها را به عنوان دغدغه‌های اصلی‌شان مطرح کرده بودند.

نخستین پرسش ما درباره چرایی پذیرفته نشدن دانشجویان در رشته‌های ستاره‌دار دانشگاه‌ها بود، که بذرافشان گفت: «من تاکنون درباره رشته‌های ستاره‌دار چیزی نشنیده‌ام و نمی‌دانم چیست.»

مدیرکل امور دانشجویان داخل درباره پذیرفته‌نشدن دانشجویان نمونه در بنیاد ملی نخبگان توضیح داد: «درحال برگزاری جلساتی با بنیاد ملی نخبگان هستیم تا شرایط پذیرش دانشجویان نمونه را در آن تسهیل کنیم.»

وی تصریح کرد: «اعتراف می‌کنم که نتوانسته‌ایم نظام جامعی برای استفاده از ظرفیت‌های دانشجویان نمونه تعریف کنیم، اما قصد داریم سال آینده آیین‌نامه مربوط به این دانشجویان را به نفع آنها بازنگری و اصلاح کنیم.»

هر چند مراسم دانشجویان نمونه هر سال برگزار می‌شود، اما حرف‌های بذرافشان و گلایه‌های دانشجویان گویای آن است که هنوز وزارت علوم و بهداشت برنامه خاصی برای حمایت و حتی ارائه تسهیلات خاص به آنها ندارد و تنها به معرفی آنها و اعطای چند سکه و سفر عمره بسنده شده و حتی دانشگاه‌های تابع وزارت علوم نیز، نمونه بودن آنها را معتبر و شایسته اعطای تسهیلات نمی‌دانند.

آخرین امید دانشجویان نمونه امسال و سال‌های گذشته، دفتر حمایت و پشتیبانی از فعالیت‌های دانشجویی وزارت علوم است که مدیرکل امور دانشجویان داخل وزارت علوم می‌گوید: کمتر از یک ماه از راه‌اندازی‌اش می‌گذرد و قرار است به مسائل و مشکلات دانشجویان نمونه رسیدگی کند.

مریم یوشی‌زاده -‌ گروه جامعه