قالیبافان فارس، دارهای قالی را پایین کشیدند

به گزارش مهر، دیر زمانی نمی‌شود که اگر در هر خانه روستایی استان فارس حضور پیدا می‌کردیم، نشانی از دار قالی بود و زنان و دختران روستایی هنر خود را در رنگ‌های تار و پود قالی نمایش می‌دادند. گرچه چنین هنرنمایی‌ای در اکثر مواقع به ضرر بافندگان بود زیرا حضور چندین ساعته یا شبانه روزی آنها در مکان‌های نمدار و نزدیک بودن به نخ‌های رنگ ‌شده و تنفس هوا در چنین مکان‌هایی باعث بروز ناراحتی‌های تنفسی و حتی بیماری سل برای بافندگان جوان می‌شد که بدلیل ناتوانی مالی، اکثر بافندگان با همین مریضی‌ها دست و پنجه نرم می‌کردند.

البته این مشکلات و مریضی‌ها باعث نشد که این هنر موروثی از میان قالیبافان خارج شود و تا همین چند سال پیش هم در این استان شاهد حضور پررنگ آنها بودیم که هرچند دستمزد اندکی دریافت می‌کردند، اما باز هم هنر خود را برای حضور در دنیای داخل و خارج به نمایش می‌گذاشتند تا این که ورود فرش‌های ماشینی به زندگی ماشینی مردم جا را برای فرش‌های دستی تنگ کرد.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قالی دستبافت استان فارس در این مورد گفت: طی 6 ماه گذشته قیمت فرش دستبافت در این استان حدود 35 درصد رشد داشته که گران‌شدن دستمزد، افزایش قیمت مواد اولیه و کم‌شدن نیروی متخصص از دلایل این افزایش قیمت است.

غلامرضا پایدار افزود: قالی دستبافت استان فارس با مشکلات فراوانی روبه‌رو شده که از جمله آنها باید به کمبود نیروی متخصص و کاهش تمایل افراد بافنده برای حفظ این میراث خانوادگی اشاره کرد.

وی با بیان این‌که دختران و پسران روستایی تمایل بیشتری برای حضور در شهر و استفاده از امکانات تحصیلی و رفاهی دارند، یادآور شد: این هنر به صورت ارث از مادر به دختر در روستاها منتقل می‌شد، اما طی چند سال گذشته، دختران و پسران روستایی تمایلی برای نشستن پای دار قالی نشان نمی‌دهند و از این رو روند بافت فرش با مشکل مواجه شده است.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان قالی دستبافت استان فارس تاکید کرد: از طرفی نداشتن بیمه مناسب و کاهش دستمزد قالیبافان باعث ‌شده تمایلی برای ادامه تولید قالی دستبافت در استان وجود نداشته باشد.

پایدار با اشاره به این‌که دو سوم دارهای قالی استان جمع‌آوری شده، گفت: اکنون تنها یک سوم دارهای قالی در استان فارس پا برجا مانده و مابقی به دلایل مختلف دارهای خود را جمع کرده‌اند و به سمت کارهای دیگر رو آورده‌اند.

وی با بیان این‌که نبود هماهنگی میان عرضه و تقاضا باعث شده تا قالیبافان با مشکلات مالی مواجه باشند، تصریح کرد: زمانی که مردم توان خرید قالی دستبافت را نداشته باشند مزدی هم به تولیدکننده نمی‌رسد و از طرفی فروشندگان و سفارش‌دهندگان نیز نمی‌توانند از جیب خود به تولیدکنندگان دستمزد‌های بالاتری بدهند.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستبافت استان فارس ادامه داد: مزد 8 ساعت کار پای دار قالی 300 هزار تومان است در حالی که این افراد بینایی، وضعیت تنفسی و دستان خود را پای دار قالی می‌گذارند و هیچ‌کس هم به فکر مریضی و مشکلات آنها نیست.

پایدار همچنین با اشاره به این‌که فروش قالی دستبافت به صورت اقساطی ممکن نیست، گفت: یک بافنده خوب سالی یک یا دو قالی دستبافت را تولید و پول خود را نیز نقد دریافت می‌کند و به این ترتیب فروشندگان قالی دستبافت نمی‌توانند مثل قالی ماشینی به صورت اقساط با مردم کار کنند.‌ وی پیشنهاد کرد: بافندگان قالی دستبافت باید به عنوان هنرمند شناخته شوند، چرا که آنان اگر به عنوان یک هنرمند شناخته شوند راه فراری برای آنان از این بحران وجود دارد، اما اگر این افراد به عنوان کارگر شناخته شوند مشکلات قالی دستبافت ادامه خواهد داشت.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستبافت استان فارس افزود: باید به این هنرمندان توجه و مشکلات آنان را برطرف کرد تا این‌که بتوانیم شاهد رونق گرفتن این هنر اصیل ایرانی فارسی باشیم.

معاون تجارت خارجی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس نیز با اشاره به وضعیت 10 ماه گذشته استان درخصوص قالی دستبافت گفت: طی 10 ماه گذشته 42 میلیون دلار صادرات قالی دستبافت از این استان صورت گرفته که نسبت به سطح کشور 12 درصد صادرات کشور بوده است.

علی عوض پور افزود: در بحث صادرات قالی طی 10 ماه گذشته از لحاظ وزنی صادرات فرش 11 درصد افزایش و از لحاظ ارزش 4 درصد کاهش داشته است.

البته بیشترین صادرات قالی استان فارس به کشورهای حاشیه خلیج فارس، آلمان و ژاپن است.

وی با اشاره به این‌که وجود کشورهای رقیب باعث شده که برخی از بازارها را از دست بدهیم، گفت: کشورهای افغانستان، هند، پاکستان و چین به عنوان رقبای قالی دستبافت فارس مطرح هستند که البته کیفیت قالی استان فارس به مراتب از آنها بالاتر است.