آغاز رقابت بانک‌ها برای جذب سپرده‌ها

به گزارش خبرنگار جام‌جم، کمتر از 4 روز پس از رونمایی رسمی از بسته جدید سیاستی بانک مرکزی برای شبکه بانکی که برخلاف سنت 5‌سال اخیر این بانک، امسال دومین بسته در طول حدود 5/9 ماه به شمار می‌رود، بانک‌های دولتی و خصوصی بلافاصله فرآیند محاسبه و اعلام نرخ سود سپرده‌های بانکی را آغاز کردند.

این در حالی است که بانک مرکزی نیز از دیروز با اعلام نرخ 1226 تومان برای دلار، برنامه کاهش قیمت ارز را آغاز کرده و به نظر می‌رسد اعلام نرخ‌های جدید سود سپرده‌های بانکی در بازگشت نقدینگی سرگردانی که باعث آشفتگی بازار دلار و سکه شده، به بانک‌ها و عنان زدن به آن موثر باشد؛ چرا که بازگشت پول‌های سرگردان به بانک‌ها باعث افت تقاضا در این بازارها و کاهش قیمت‌ها خواهد شد.

رئیس کل بانک مرکزی کمتر از 4 ماه پس از ابلاغ نخستین بسته سیاستی نظام بانکی که سقف نرخ سود سپرده‌ها در آن به 15 درصد کاهش یافته بود، به ناکارآمدی و تاثیر آن در خروج نقدینگی از بانک‌ها پی برد و درصدد اصلاح آن برآمد،اما به دلایلی که هنوز روشن نیست شورای پول و اعتبار دست‌کم 2 بار با پیشنهاد رئیس شورا برای افزایش نرخ سود سپرده‌ها مخالفت کرد تا در نهایت بازار ارز و سکه چنین روزهایی را تجربه کند.

با این حال بانک مرکزی دست از تلاش برنداشت و سرانجام بنابر برخی شایعات حتی تهدید به استعفا و قهر رئیس کل بانک مرکزی کرده بود و در حالی که رئیس‌جمهور در سفر آمریکای لاتین به سر می‌برد، اقدام به تصویب نرخ‌های جدید سود بانکی شامل نرخ سود سپرده‌ها و نرخ سود تسهیلات در قالب دومین بسته سیاستی سال 90 نظام بانکی کرد. با این حال ظاهرا احمدی‌نژاد از تصمیم‌گیری درباره چنین امر مهمی در غیاب خود در کشور دلخور بود، چراکه ابلاغ این بسته که لاجرم از اختیارات رئیس‌جمهور است، چندین هفته به طول انجامید، ولی سرانجام سه‌شنبه هفته گذشته رسما ابلاغ شد.

بسته جدید سیاستی بانک مرکزی مکانیسم پرداخت سود به سپرده‌های بانکی را زیر و رو کرد، اما مکانیسم دریافت سود از تسهیلات پرداختی به مردم به‌‌رغم افزایش رقم، ثابت باقی ماند. براساس مکانیسم جدید، بانک مرکزی هیچ رقمی را برای نرخ سود سپرده‌ها به بانک‌ها تکلیف نمی‌کند و با افزودن لغت «شناور» به آنها اجازه می‌دهد بر پایه نرخ تورم رسمی کشور که برابر آخرین اعلام 21‌درصد است، به طور رقابتی و به تناسب توان خود، رقم‌های متفاوتی را برای سود سپرده‌های بانکی اعلام کنند تا مسابقه‌ای برای جذب هر چه بیشتر سپرده ایجاد شود. به این ترتیب جدولی که در بسته سیاستی نخست امسال برای نرخ سود سپرده‌ها وجود داشت، از اعتبار ساقط شده و بانک‌ها ‌باید نرخ‌های جدید سود سپرده‌های بانکی خود را بر پایه تورم 21 درصدی ارائه دهند.

دیروز 3 بانک خصوصی نرخ‌های جدید سود سپرده‌های بانکی را اعلام کردند. سایر بانک‌ها نیز در تماس خبرنگار ما اعلام کردند که در حال محاسبه نرخ‌های جدیدی بوده و ظرف امروز و فردا نرخ‌های جدید را در جراید آگهی خواهند کرد.

با این حال بانک شهر، بانک قوامین و بانک تجارت ظاهرا زودتر از بقیه تکلیف خود را روشن کرده‌اند. براساس اطلاعیه‌های منتشر شده ظاهرا تاکنون بانک شهر که متعلق به شهرداری تهران است با پرداخت 25 درصد سود به سپرده‌های بلندمدت 5 ساله رکورددار پرداخت بیشترین سود است.البته این بانک ضوابط خاصی را برای دسترسی به این رقم سود تعیین کرده است. بر این اساس هر قدر مبلغ سپرده‌گذاری افزایش یابد، رقم سود نیز افزایش خواهد یافت.

مثلا در بخش سپرده‌گذاری کوتاه‌مدت زیر یک سال، سرمایه‌گذاری تا 50 میلیون تومان برای مدت 9 ماه شامل 17 درصد سود است، برای سپرده‌گذاری یک میلیارد تومان به بالا برای همین مدت 19 درصد سود پرداخت می‌شود. در بخش سپرده‌های بلندمدت نیز سرمایه‌گذاری تا 50 میلیون تومان در یک‌سال 19 درصد و در 5 سال 23 درصد سود دریافت می‌کند. اما حداکثر سود این بانک که 25 درصد است برای سپرده‌گذاری یک‌میلیارد تومان به بالا برای مدت 5 سال خواهد بود. به طور کلی کف سپرده‌های این بانک15 درصد و سقف آن 25 درصد است.

این گزارش می‌افزاید: اما بانک قوامین ـ متعلق به نیروی انتظامی ـ برخلاف بانک شهر که سود بیشتری برای سپرده‌های بلند مدت در نظر گرفته به جذب سپرده کوتاه‌مدت و حداکثر یکساله نگاه می‌کند و سود بیشتری را برای این نوع سپرده می‌پردازد. به این ترتیب حداقل نرخ سود سپرده برای سپرده‌های زیر یک‌سال 18 درصد و سود سپرده‌های یکساله 22 درصد در نظر گرفته شده است. بانک تجارت نیز با وجود آن که در سایت رسمی خود اعلام کرده نرخ جدید سود سپرده‌هایش مشخص شده اما در تماس ما با مرکز اطلاعات مشتریان این بانک اعلام شد ابلاغیه نرخ‌های جدید سود امروز در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

به این ترتیب احتمال می‌رود سایر بانک‌های دولتی و خصوصی ظرف 2 تا 3 روز آینده تکلیف خود را با افزایش نرخ سود سپرده‌ها روشن کنند، به‌ویژه آن که نخستین بانک‌ها به عنوان پیشقراول نسبت به این اعلام پیش قدم شده‌اند و اگر قرار بود احتیاطی در این باره به منظور آگاهی از برنامه بانک‌های رقیب صورت بگیرد، اکنون دیگر موضوعیت ندارد.