احکام انضباطی را روی شن می‌نویسند

اما آنچه مهم‌تر به نظر می‌رسد اختلاف پنهان کمیته استیناف و کمیته انضباطی است که به بهانه این موضوع سر باز کرده و آشکار شده است. شاید مهم‌ترین دلیل نداشتن قاطعیت عوامل انضباطی فوتبال در ایران در برخورد با ناهنجاری‌های رفتاری و اخلاقی همین اختلاف‌نظرها باشد. آخر تا زمانی که دست روی دست زیاد باشد و به قولی هر فرد ساز خود را بزند این وضعیت آشفته نه‌تنها بهبود پیدا نمی‌کند، بلکه فرصتی را به خلافکاران می‌دهد تا اخلاق، فرهنگ و ارزش را بیشتر از قبل زیر سوال ببرند. به طور طبیعی با این قانون آشفته، متخلفان به حاتم‌بخشی مدیران انضباطی فوتبال امیدوارند و خطری را احساس نمی‌کنند، ضمن این‌که با این اتفاق می‌توانند براحتی آرای صادره کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال را زیرسوال ببرند.

وقتی رفتار غیراخلاقی 2 بازیکن پرسپولیس به‌سرعت بازتاب داخلی و خارجی گسترده‌ای پیدا کرد به نظر می‌رسید تب احساسات برای برخورد با این حرکت اخلاقی بالا برود. این موضوع از برخورد اهالی فوتبال کاملا مشخص بود که سعی داشتند در محکوم کردن این حرکت از یکدیگر سبقت بگیرند، بدون شک این اتفاق یکی از نقاط تاریک لیگ یازدهم فوتبال کشورمان است، هر چند فوتبال ما بخصوص بعد از صدور رای کمیته استیناف با چالشی جدی‌تر مواجه شده است. اختلاف نظری که سال‌ها بین کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال، کمیته استیناف و هیات رسیدگی به تخلفات حرفه‌ای (همان ستاد منشور اخلاقی) به صورت پنهان وجود داشت آشکار شده و ضمن آن یک سوال باقی مانده است که هنوز پاسخ روشنی برای آن نیست، آیا فدراسیون علی کفاشیان در آخرین ماه‌های حیات خود برای چندمین بار دچار شتابزدگی و اشتباه در تصمیم‌گیری شده است؟

صدور رای کمیته استیناف در آخرین روز پاییز به دلیل کاهش چشمگیر محرومیت بازیکنان خاطی پرسپولیس به نوعی جامعه فوتبال را شگفت‌زده کرد، چراکه پیش از این مدیران فدراسیون فوتبال و کمیته انضباطی هر چند طی یک پروسه طولانی مدت اما با صدور حکمی سنگین سعی کردند تا نشان دهند در برخورد با متخلفان اخلاقی حساسیت‌های جامعه را درک کرده و در این راستا مماشاتی نخواهند کرد.

وقتی رئیس کمیته استیناف صراحتا اعلام می‌کند که کمیته انضباطی در صدور این رای اشتباه کرده است، باید به دنبال واقعیت گشت، واقعیتی که نشان بدهد قانون در مورد این تخلف چه می‌گوید و چرا رای کمیته انضباطی با کمیته استیناف تا این حد تفاوت دارد، اختلافی که در چند روز اخیر به اظهارنظر مسوولان فدراسیون و کمیته انضباطی از یک سو و کمیته استیناف از سوی دیگر کشیده شده تا اصل موضوع به فراموشی سپرده شود و علاقه‌مندان به فوتبال بار دیگر شاهد درگیری لفظی مسوولان در رسانه‌ها باشند که خود تصویری از بی‌اخلاقی است.

به این کلاف سر در گم نگاهی بیندازیم، کمیته استیناف خود را بالاترین مرجع رسیدگی به این موضوع می‌داند و بر این باور است که مدیران فدراسیون فوتبال حق اظهارنظر درباره این موضوع را ندارند، کمیته انضباطی و در راس آن حسن‌زاده از یک طرف می‌گوید خوشحال است که رای تغییر کرده چون بعضی اوقات بد نیست، این اتفاق بیفتد و از طرف دیگر بر این باور است که از نظر آکادمیک و حقوقی رای صادر شده کمیته انضباطی درست است.

علیپور هم به عنوان دبیر هیات رسیدگی به تخلفات فوتبال نسبت به این رای موضع می‌گیرد و آن را حتی از نظر قانونی غیرقابل قبول می‌داند، به نظر شما چه کسی درست می‌گوید؟ فدراسیون فوتبال حالا به جای یک مجموعه واحد به شبه جزایری می‌ماند که بسختی در کنار هم قرار گرفته است!

هوشنگ نصیرزاده، کارشناس مسائل حقوقی در فوتبال در گفت‌وگو با «جام‌جم» رای درست را رای کمیته استیناف می‌داند و معتقد است کمیته انضباطی از ابتدا در صدور این رای دچار اشتباه شده و حالا به تشویش افکار عمومی انجامیده است، وی در این خصوص می‌گوید: از روز اول، رای کمیته انضباطی به دلیل استفاده از ماده 42 غیرقانونی بوده است، چراکه سرفصل این ماده مربوط به تخلفاتی است که بازیکنان از بیرون زمین فوتبال در فعالیت اجتماعی و زندگی غیرفوتبالی مرتکب می‌شوند در حالی که این موضوع دقیقا در زمین فوتبال اتفاق افتاده است و باید از موادی استفاده می‌شد که مربوط به زمان فعال مسابقه باشد. به همین دلیل بیشترین مدت محرومیت از ماده 42 برداشت شده که با توجه به سرفصل آن در مورد شیث رضایی و محمد نصرتی فاقد موضوعیت و وجاهت قضایی بوده و استیناف بدرستی آن را لغو کرده است.

با گذشت مدت زمانی از این اتفاق برخی از اهالی فوتبال معتقدند کمیته انضباطی تحت تاثیر جو و احساسات این رای را اعلام کرده است. نصیرزاده ازجمله کسانی است که با این موضوع موافق است. وی می‌گوید: بعضی با اتکا به مسائل احساسی فقط به دنبال محرومیت‌های سنگین می‌گردند، کاری هم به این ندارند که ماده قانونی‌اش از کجا می‌آید، ما نباید به جای تطبیق جرایم با آیین‌نامه رفتار بازیکنان را با احساسات خودمان سنجش کنیم. حتی در فیفا رفتار بد شیث و نصرتی طبق ماده 58 تا 5 جلسه محرومیت دارد، به هر صورت همین مدتی که کمیته استیناف در نظر گرفته کافی است و به قول حقوقدانان در یک مورد، 2 نوع ماده قانونی برای جمع تخلف منظور نمی‌شود، اگر کمیته انضباطی از ابتدا درست تصمیم گرفته بود حالا مردم با این وضعیت شوکه و سردرگم نمی‌شدند.

گروهی هم معتقدند رای کمیته انضباطی متاثر از حکمی بوده که باشگاه پرسپولیس بعد از این اتفاق در مورد 2 مدافع خود صادر کرد، اخراج شیث رضایی و محرومیت نصرتی تا نیم‌فصل و جریمه چند صد میلیونی این دو بازیکن، فدراسیون فوتبال را هم در تنگنا گذاشته تا شدیدترین جریمه را برای آنان در نظر بگیرد، اما حالا چرا کمیته انضباطی در رای خود جریمه‌ای را هم برای پرسپولیس به دلیل مسامحه در برخورد با این بازیکنان در نظر گرفته بود، سوالی است که باید از موافقان با این موضوع پرسید. یکی از این مدافعان محروم پرسپولیس در یک محفل خصوصی که اخبار آن به بیرون رسیده بود گفته است که وقتی پرسپولیس برای تامین هزینه‌ها جریمه مالی ما را چندصد میلیونی تعیین می‌کند فدراسیون فوتبال هم مجبور است بیشترین جریمه مالی را بگذارد تا زیرسوال نرود، جریمه‌ای که البته حالا با رای استیناف از 30 میلیون تومان به 10 میلیون تومان کاهش پیدا کرده است.

یکی از دلایلی که باعث می‌شود کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال در برخورد با مسائل اخلاقی در مقاطع مختلف رفتاری دوگانه داشته باشد، دخالت مدیران فدراسیون فوتبال در امور مربوط به کمیته انضباطی است. هر چند فدراسیونی‌ها از رئیس گرفته تا اعضای کمیته انضباطی توصیه‌پذیر بودن را تکذیب می‌کنند، اما کمتر کسی باور می‌کند در تمام تصمیم‌ها این اتفاقات نقشی نداشته باشد. حداقل در دوره ریاست علی کفاشیان تصمیم‌هایی که به نظر می‌رسد سفارشی و براساس توصیه بوده است زیاد داشته‌ایم.

یکی از روسای سابق کمیته انضباطی که پیش‌‌تر یکی از دلایل کناره‌گیری خود را همین موضوع عنوان کرده بود و نمی‌خواهد نامی از او ببریم، می‌گوید: متاسفانه این روابط پشت پرده که آزاردهنده هم هست وجود دارد و به همین دلیل گاهی دیده می‌شود کمیته انضباطی نمی‌تواند روی حرف خود برای اعمال قانون و محرومیت‌ها بایستد، در حقیقت در چنین جوی ناچار به پذیرش برخی مسائل هستند.

اما از نظر فرهنگی و اخلاقی این تغییر رای تا چه حد می‌تواند در جامعه فوتبال تاثیر منفی داشته باشد، عبدالحمید احمدی، رئیس انجمن ورزشی‌نویسان ایران در بیانیه خود آورده است، بعد از آن اتفاق تلخ که لکه سیاهی در این دوره لیگ برتر بود کمیته استیناف تمام رشته‌های کمیته انضباطی را پنبه کرد و کل احکام را تغییر داد و حتی زمینه را برای شکایت متخلفان از کمیته انضباطی فراهم کرد. با این وضعیت انجام کار فرهنگی، تربیتی و اخلاقی که بخش عمده‌ای از ورزش را یدک می‌کشد آب در هاون کوفتن و خانه روی آب ساختن است و با ادامه این روند سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.