چرا‌ چشم‌ها هنگام‌عطسه‌بسته ‌می‌شود؟

اما به نظر شما آیا این باور قدیمی واقعیت دارد؟‌برای این که در این باره تحقیقات بیشتری انجام دهیم، بهتر است آنچه را که هنگام عطسه در بدن اتفاق می‌‌افتد، بدقت مورد بررسی قرار دهیم. در حقیقت عطسه یک مکانیسم دفاعی است که بدن از آن به عنوان راهکاری برای خارج کردن ذرات گرد و غبار، گرده گل‌ها و دیگر مواد آلرژی‌زا از مجاری تنفسی استفاده می‌کند. گاهی قرار گرفتن در معرض هوای سرد هم موجب عطسه می‌شود. عطسه کردن هنگام سرماخوردگی نیز طبیعی است. چرا که هنگام ابتلا به سرماخوردگی، مجرای بینی متورم می‌شود و در نتیجه، حساسیت آن در مقایسه با دیگر مواقع افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر، احساس سوزش در بینی موجب عطسه می‌شود. گرچه عطسه یک واکنش غیرارادی است، اما هنگام عطسه، در بدن مجموعه فعالیت‌های منظم و خودکار انجام می‌شود. وقتی پوشش داخلی مجرای بینی تحت تاثیر یک ماده محرک قرار می‌گیرد، عصب‌های این قسمت از بینی تحریک می‌شوند و پیام‌هایی را به قسمت پایینی مغز ارسال می‌کنند و به این ترتیب، مغز فعالیت‌های لازم برای واکنش بدن نسبت به عامل محرک را که موجب عطسه می‌شود، راه‌اندازی می‌کند. ماهیچه‌ها و عضلات قفسه سینه بازشده، پرده دیافراگم که پرده‌ای ماهیچه‌ای بین حفره شکمی و سینه‌ای است، بسته و ریه‌ها پر از هوا می‌شود؛ عضلاتی که پشت گلو و تارهای صوتی قرار دارند نیز منقبض می‌شوند و به این ترتیب، عضلات شکم و سینه نیز با چنین تغییراتی مواجه می‌شود و سرانجام با عطسه کردن حدود 2 هزار تا 5 هزار ذرات بسیار کوچک از هوا و مایع مخاطی مجرای تنفسی با سرعت متوسط 112 تا 160 کیلومتر بر ساعت از دهان فردی که در حال عطسه کردن است، خارج می‌شود. ممکن است چنین تصور کنید که بسته شدن غیرارادی چشم‌ها هنگام عطسه هم یک مکانیسم دفاعی است تا از ورود ذرات آلوده خروجی از مجرای تنفسی به داخل چشم‌ها جلوگیری کند، اما در حقیقت بسته شدن چشم‌‌ها ناشی از واکنش عضلات پلک چشم در واکنش به عطسه است.

مریم وکیلی