انتقاد از توزیع نامتناسب دندانپزشکان

کار به‌جایی رسید که اواخر همین دهه اعلام شد که داوطلبان کنکور سراسری در رشته علوم تجربی، دندانپزشکی را به پزشکی ترجیح می‌دهند اما حالا که در سال اول دهه 90 هستیم، همان ماجرا، به گونه دیگری در حال تکرار شدن است اما این بار برای دندانپزشکان.

دبیر علمی سومین همایش سراسری دندانپزشکان کشور پیش از این در نشستی خبری در جمع خبرنگاران اعلام کرده بود: بزودی دندانپزشکان کشور به سرنوشت شغل‌های کاذب دچار شده و مجبور می‌شوند راننده تاکسی بشوند.

به گفته علی یزدانی متاسفانه امکان تقسیم‌بندی صحیح نیروی دندانپزشک در کشور وجود ندارد. به طوری که تمامی فارغ‌التحصیلان دندانپزشکی فقط به دنبال این هستند که خیلی زود طرح خودشان را بگذرانند و به تهران بیایند.

او افزود: تعداد دندانپزشکان حاضر در تهران 10 برابر استاندارد جهانی است و تقریبا بیش از 50 درصد دندانپزشکان کشور در تهران فعالیت می‌کنند.

مساله‌ای که از سوی یزدانی، مطرح می‌شود، در واقع موضوعی چندپهلو است، یعنی از یک سو دندانپزشکانی هستند که بیکارند اما از سوی دیگر این دندانپزشکان در بیکاری خود بی تقصیر هم نیستند چرا که اغلب ترجیح می‌دهند به جای کار در شهرهای کوچک و مناطق محروم در کلان شهر‌ها مشغول باشند تا در ازای کار انجام شده مبلغ بیشتری دریافت کنند.

وزارت بهداشت هم در نهایت زورش به دو سال طرح فارغ‌التحصیلان دندانپزشکی می‌رسد که آن هم بخاطر تجهیزات محدود دندانپزشکی در بخش دولتی چندان به مناطق محروم نمی‌رسد.

سید شهاب‌الدین صدر، رییس این سازمان نیز در مراسم افتتاحیه سومین همایش علمی دندانپزشکان اعلام می‌کند: در حال حاضر حدود 25 هزار دندانپزشک در کل کشور فعالیت می‌کنند بنابراین به ازای هر 3000 نفر یک دندانپزشک وجود دارد اما متاسفانه توزیع دندانپزشکان در همه نقاط کشور مطلوب نیست، به گونه‌ای که در برخی از نقاط به ازای هر 10 هزار نفر و در برخی دیگر از نقاط به ازای هر 100 هزار نفر، یک دندانپزشک قابل دسترسی است.

صدر می‌افزاید: متاسفانه دستگاه‌های اجرایی گمان می‌کنند توزیع نیروی انسانی مانند توزیع سایر مواد و اقلام معیشتی است. این در حالی است که برای توزیع بهتر دندانپزشک لازم است شرایط استقرار او و خانواده‌اش و ارائه خدمات تخصصی فراهم شود بنابراین با اقداماتی مانند اعزام پزشک به مناطق دیگر یا طرح نیروی انسانی در مناطق محروم مشکل حل نشده و نمی‌شود.

یکی دیگر از مسائلی که در حوزه دندانپزشکی حائز اهمیت است، ظرفیت پذیرش دانشجوی دندانپزشکی به نسبت مشکلات موجود در این حوزه است تا جایی که یزدانی معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی ضمن این‌که امکانات بیشتر برای داشتن مطب و فشار خانواده را از مهم‌ترین دلایل حضور فارغ‌التحصیلان دندانپزشکی در تهران و سایر کلانشهرهای ایران می‌داند، می‌گوید: قطعا با توجه به وجود بیش از 50 دانشکده دندانپزشکی در کشور که هر کدام آنها سالی 40 تا 50 فارغ‌التحصیل دندانپزشکی تحویل جامعه می‌دهند، به 10 سال نمی‌کشد که این دانشکده‌ها تعطیل می‌شود.

رییس کل سازمان نظام پزشکی کشور نیز با طرح این پرسش که آیا ضرورت دارد که با توجه به هزینه‌های سنگین راه‌اندازی دانشکده‌های دندانپزشکی، برای خوش آمد عده‌ای این کار را انجام بدهیم و به سرنوشت فارغ‌التحصیلان این رشته توجه کافی نکنیم، می‌افزاید: به جای افزایش کمی دانشکده‌ها به نظر می‌رسد لازم است که دانشکده‌های قوی داشته باشیم و روی آنان سرمایه‌گذاری خوبی صورت گیرد تا به نتایج مطلوب دست یابیم چرا که برای راه اندازی دانشکده‌های دندانپزشکی باید از بیت المال هزینه صرف کرد.

به گفته وی در سال 57 حدود شش دانشکده دندانپزشکی در ایران فعالیت می‌کرد ولی هم‌اکنون به 40 دانشکده افزایش یافته است.

گذشته از این، موضوع گران بودن هزینه‌های تاسیس یک مطب دندانپزشکی یکی از دلایل بیکاری دندانپزشکان محسوب می‌شود.

دکتر محمدامین نریمانی، عضو هیات علمی دانشگاه و متخصص ارتودنسی با تایید این مطلب،به «جام‌جم» می‌گوید: تجهیزات یک مطب دندانپزشکی حدود 30 میلیون تومان است که هزینه اجاره مطب هم حدود 20 میلیون تومان تخمین زده می‌شود که بر این اساس یک فارغ‌التحصیل دندانپزشکی باید حدود 50 میلیون تومان برای تاسیس مطب داشته باشد.

این دندانپزشک معتقد است مشکلات این حوزه از ابعاد مختلف دچار چالش است، چرا که از ابتدا توجه به بهداشت دهان و دندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد و آموزش‌های لازم دراین خصوص محدود است.دکتر نریمانی می‌افزاید: علاوه بر موضوع بی‌توجهی به آموزش بهداشت دهان و دندان، مشکلات بیمه‌ای، تجهیزات و نحوه عملکرد برخی از دندانپزشکان هم به مشکلات این بخش دامن می‌زند و حل این مشکلات منوط به برنامه‌ریزی درست و پایه‌ای است.

این در حالی است که دولت ظرف چند سال اخیر در قالب «صندوق قرض‌الحسنه مهر امام‌رضا (ع)» اقدام به اعطای وام با مبالغ بالا برای ایجاد اشتغالزایی در کشور کرده و این فرصت برای دندانپزشکان نیز تا حد زیادی فراهم بوده است.

متاسفانه دندانپزشکی در ایران تعرفه شفاف و درستی ندارد و اگر دندانپزشکی باشد که در منطقه مرفه‌نشین شهری مطب داشته باشد، مسلما می‌تواند بیشتر از متوسط تعرفه متصور، دریافت کند.

از طرفی تعرفه زمانی معنا پیدا می‌کند که خدماتش از سوی بیمه حمایت شود در حالی که در ایران 90 درصد از هزینه‌های دندانپزشکی از سوی مردم پرداخت می‌شود و بیمه نقشی در این خدمات ندارد.

رییس کل سازمان نظام پزشکی نیز در این خصوص معتقد است: لازم است صندوق‌های بیمه نسبت به تحت پوشش قرار دادن خدمات حوزه دندانپزشکی توجه بیشتری داشته باشند و عملکرد خود را در این زمینه بازنگری کنند چرا که در حال حاضر این صندوق‌ها تنها دو تا سه درصد هزینه‌های خدمات دهان و دندان را می‌پردازند.

به گفته صدر منظور تحت پوشش کامل بیمه قرار دادن همه خدمات دهان و دندان نیست اما بیمه‌های کارآمد در کنار اعتبارات مطلوب تخصیص یافته می‌توانند باعث کاهش تحمیل بار هزینه‌های درمانی بر دوش مردم شوند.

در واقع بیمه‌ها می‌توانند خدمات مربوط به حوزه پیشگیری و غربالگری دهان و دندان را تحت پوشش قرار دهند و با این کار 50 درصد از بار هزینه‌ها از دوش مردم برداشته می‌شود.

مستوره برادران‌نصیری - گروه جامعه