نگرانی از تغییر شتابزده نظام آموزش

دبیرکل شورای عالی آموزش وپرورش در همین راستا دیروز، این سند تحول را سند همه جانبه‌ای خواند که تمامی مولفه‌های آموزش و پرورش را در برمی‌گیرد و ذیل سند چشم‌انداز 20 ساله کشور تدوین و تنظیم شده است.

وی افزود: به‌رغم این‌که این سند رونمایی شد، برخی از برنامه‌های آن نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌هاست اگرچه برخی از زیر ساخت‌های اجرایی آن از دو سال پیش آغاز شده ازجمله تغییر کتب درسی که از سال تحصیلی 89 کلید خورده و تا تغییر کامل کتب نظام آموزشی استمرار خواهد داشت بنابراین با استراتژی مناسبی که آموزش و پرورش در این راستا در پیش گرفته به مرور زمان بخش‌هایی از این سند اجرایی می‌شود.

مهدی نوید ادهم تصریح کرد: تغییر ساختار نظام آموزشی به 6، 3، 3 یکی از بنیادی‌ترین بخش‌های این تحول است که از سال تحصیلی آینده آغاز می‌شود و ششم ابتدایی برای نخستین بار وارد نظام آموزشی می‌شود.

ساختار نظام آموزش در حالی از سال تحصیلی آینده به 6، 3 و 3 تغییر می‌کند و کلاس ششم ابتدایی به دوره ابتدایی اضافه می‌شود که برخی معتقدند این تغییر ساختار ریشه در بیش از 40 سال قبل دارد و به روزهایی که دوره 12 ساله آموزش عمومی، شش سال ابتدایی و شش سال متوسطه داشت، برمی‌گردد؛ ولی از سال 1346 این نظام به پنج سال ابتدایی و سه سال ابتدایی و چهار سال متوسطه تغییر شکل داد.

از حدود سال 70 نیز چهار ساله دوره متوسطه به سه سال کاهش و یک‌سال پیش دانشگاهی به آن اضافه شد که این روزها با گذشت 20 سال شنیده می‌شود پیش دانشگاهی اشتباهی تاریخی در نظام متوسطه بوده که هیچ گاه به کارایی مورد نظر طراحان دوره نرسیده است.

از سال تحصیلی 91-92 هم ششم ابتدایی به نظام آموزش باز می‌گردد تا کلکسیون تحولات ساختار مدارس تکمیل شود؛ اما از آنجا که برخی مسوولان نظام آموزش معتقدند همواره در برابر هر تغییری مقاومت وجود دارد، برخی منتقدان این روزها از نبود ظرفیت برای شش ساله شدن دوره ابتدایی نگرانند.

یکی از منتقدان این طرح علی عباسپور تهرانی، رئیس کمیسیون آموزش مجلس است که یک روز پس از رونمایی از سند ملی آموزش به محتوای آن واکنش نشان داد و تغییر ساختار مدارس به 6، 3 و 3 را خلاف وعده وزیر و شتابزده خواند.

عباسپور با شرکت در یک نشست مطبوعاتی در مجلس به خبرنگاران گفت: در سند تحول آموزش و پرورش که به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده به هیچ وجه نظام 6، 3، 3 به تصویب نرسیده است، آنچه در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده کلیات این طرح است که بر اساس آن آموزش و پرورش موظف شده است ، ظرف دو ماه راهکارها و آیین‌نامه اجرایی تغییر نظام آموزش و پرورش را تهیه کرده و به شورای انقلاب فرهنگی ارائه دهد.

عباسپور با تاکید بر این‌که عجله وزارت آموزش و پرورش برای اجرای نظام 6، 3 و 3 به هیچ وجه برای ما قابل توجیه نیست، افزود: تدوین کتب پایه ششم ابتدایی هنوز به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش نرسیده است، چطور وزارت آموزش و پرورش می‌خواهد از ابتدای مهرماه سال آینده فضای لازم و کتب آموزشی را برای این پایه جدید فراهم کند.

وی افزود: تعجیل‌های وزارت آموزش و پرورش و اقدامات بدون پشتوانه عمیق کارشناسی این وزارتخانه باعث شده ما نگران آموزش و پرورش فرزندانمان باشیم.

به گفته رییس کمیسیون آموزش مجلس، تاکید وزیر آموزش و پرورش بر اجرای نظام 6، 3 و 3 بدون تصویب جزئیات آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی حرکتی عجولانه، خودسرانه و بدون مطالعه بوده و مورد تایید ما نیست و به ضرر نظام آموزشی کشور خواهد بود.

عباسپور تصریح کرد: برای اجرای این سیستم جدید باید سیستمی طراحی شود که از اول دبستان تا پایان مقطع دبیرستان را اصلاح کند تا پیوستگی لازم را داشته باشد، زیرا در صورتی که تنها دوره ششم ابتدایی را به ساختار نظام آموزش و پرورش اضافه کنیم اصلاح نظام صورت نخواهد گرفت.

علاوه بر رئیس کمیسیون آموزش نورالله حیدری، عضو دیگر این کمیسیون نیز دیروز در گفت‌وگو با فارس، توضیح داد که گزارش ارائه شده از سوی آموزش وپرورش به مجلس، به صورت کلی و عمدتا درباره مبانی فلسفی سند بود و چندان مورد پسند کمیسیون قرار نگرفت، به همین دلیل قرار شد در یک یا دو جلسه آینده کمیسیون گزارش کاملی را از برنامه‌های عملیاتی و اجرایی سند به کمیسیون آموزش و تحقیقات ارائه کنند.

اما گویا به‌رغم این ابهامات وزارت آموزش وپرورش همچنان بر اجرای تغییر ساختار مصر است به طوری که از تدوین کتاب‌های «مهارت و زندگی» و «کار و فناوری» برای کلاس ششمی‌ها خبر می‌دهد. حمیدرضا حاجی‌بابایی در دفاع از سند تحول گفت: در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به دنبال این هستیم که معلم و دانش‌آموز پژوهنده باشند؛ در سند تحول بنیادین به فراوانی ساعت و حجم کتب نمی‌اندیشیم بلکه به تفکر می‌اندیشیم. به جای این‌که دانش‌آموزی 100 فرمول حفظ کند بهتر است 100 فرمول را تمرین کند.

وی با بیان این‌که در دو سال گذشته تعداد دانش‌آموزان هنرستانی شش درصد افزایش پیدا کرده است، افزود: استخدام 12 هزار مهندس در آموزش و پرورش باعث شده است شش درصد از هنرستان‌ها خصوصا در شهر تهران افزایش پیدا کند و با توجه به این‌که 41 درصد دانش‌آموزان دبیرستانی در هنرستان مشغول به تحصیل هستند، تلاش ما بر این است که این میزان را به 50 درصد برسانیم. دانش‌آموزان دیگر مقاطع نیز باید مهارت کسب کنند، چرا که این امر یکی از موارد سند تحول بنیادین است.

حاجی‌بابایی با اشاره به این‌که از سال آینده مقطع ابتدایی شش ساله خواهد شد، تصریح کرد: کتب «مهارت و زندگی» و «کار و فناوری» برای پایه ششم ابتدایی لحاظ خواهد شد، چرا که اعتقاد ما براین است دانش‌آموز در نخستین سال ورودش به مدرسه باید با پژوهش سر و کار داشته باشد.

اما مخالفان همچنان نگرانند، آنها معتقدند مدارس ابتدایی ظرفیت و امکانات کافی برای کلاس ششم را ندارد. برخی مدیران مدارس تنها چند ماه مانده به شروع سال جدید از کمبود امکانات رفاهی برای دانش‌آموزان فعلی خود سخن می‌گویند که در صورت افزایش یک پایه آنها انتظار دارند میزان سرانه واعتبارات رفاهی و عمرانی مدارس افزایش یابد.

کتایون مصری - ‌‌گروه جامعه