دعوت تلویزیون از فیلمسازان برای ساخت نماهنگ

همه می‌دانیم که موسیقی و تصویر، دنیای امروز را به تسخیر خود درآورده‌اند. با این دو نشانه می‌توان مهم‌ترین و تاثیرگذارترین حرف‌ها و پیام‌ها را در کوتاه‌ترین زمان به سمت مخاطب پرتاب کرد و او را تحت تاثیر قرار داد. مرکز موسیقی صدا و سیما نیز این امتیاز رسانه‌ای را نادیده نگرفته و اداره کل تولید نماهنگ(ویدئو کلیپ) را فعال کرده است. در این اداره کل قرار است انواع موزیک ـ ویدئو تولید و پخش شود. نماهنگ‌هایی با تصاویر بدیع و موسیقی‌های گوش‌نواز. البته همه اینها زمانی واقعیت پیدا می‌کند که در جدول پخش فشرده شبکه‌ها، ردیفی هم برای پخش نماهنگ در نظر گرفته شود.

حسین تقی‌پور، رئیس مرکز موسیقی سازمان صدا و سیما در گفت‌وگو با خبرنگار جام‌جم گفت: از ابتدای سال تاکنون حدود 250 نماهنگ آماده کرده و برای پخش به شبکه‌های مختلف داده‌ایم. برخی از این آثار صددرصد تولیدی هستند؛ یعنی هم تصاویر و هم موسیقی کاملا تولیدی است و ساخته شده است. در تولید برخی از این نماهنگ‌ها از آرشیو هم استفاده شده است. گاهی موسیقی آرشیوی است و برای آن تصویر ساخته می‌شود و گاهی هم تصاویر انتخابی هستند و برای آنها موسیقی ساخته می‌شود. البته در این میان آثاری هم هستند که صد در صد آرشیوی هستند و از طریق مونتاژ صدا و تصویر روی آنتن رفته‌اند.

تقی‌پور معتقد است که زمانه عوض شده و دیگر نباید انیمیشن را مختص کودکان دانست. همین اعتقاد باعث شده تا اداره تولید نماهنگ، بخش موزیک ـ ویدئوهای انیمیشنی را هم فعال کند. بنا به آماری که تقی‌پور اعلام می‌کند تاکنون حدود 30 نماهنگ در قالب انیمیشن با موضوعات مختلف تولید شده‌اند.

دهه 70 را می‌توان دهه طلایی تولید نماهنگ در تلویزیون دانست. در این دهه موزیک ـ ویدئوهایی با موضوعات مختلف و گاه با حضور بازیگران مطرح تولید و پخش می‌شد. در دهه 70 نماهنگی مانند نوایی مطرح شد که رامین فاروقی آن را ساخته بود و رویا نونهالی در آن بازی می‌کرد. این نماهنگ بر اساس موسیقی سنتی خراسان جنوبی تولید شد یا شاهرخ دلکو نماهنگی با موضوع اعتیاد روانه آنتن کرد که در نوع خود کم‌نظیر بود. ترانه قدیمی «مرغ سحر» هم یکی از ترانه‌های محبوبی بود که به موزیک ـ ویدئو تبدیل شد و بسیار مورد استقبال قرار گرفت. اما از آن سال‌های طلایی حدود 10، 15 سالی می‌گذرد. آیا قرار است در دوره جدید تولید نماهنگ بازهم آن دوره طلایی تکرار شود؟

تقی‌پور در پاسخ به این پرسش گفت: برنامه‌‌ریزی ما برای تولید نماهنگ‌های فاخر خوب است؛ آثاری که فیلمنامه منسجم و زیبایی داشته باشند، کارگردانان کاربلد آنها را بسازند، تدوین خلاقانه داشته باشند و موسیقی در آنها تکمیل‌کننده تصویر باشد. به همین دلیل طی فراخوانی از همه کارگردانانی که در این زمینه فعالیت‌ دارند، دعوت کرده‌ایم که طرح‌های خود را به اداره تولید نماهنگ ارائه کنند.

تقی‌پور با تاکید بر این نکته که در این آثار قرار است همه جور موسیقی اعم از سنتی، مقامی، نواحی، پاپ‌ و... استفاده شود، می‌گوید: مشکل اصلی ما تولید نماهنگ نیست بلکه زمان پخش این‌گونه آثار از شبکه‌های مختلف تلویزیون است. واقعیت این است که جدول پخش شبکه‌ها آنقدر پُر است که جایی برای پخش نماهنگ وجود ندارد. این درحالی است که برای تولید یک موزیک ـ ویدئوی خوب و فاخر شاید بیش از 10 میلیون تومان هزینه شده باشد اما این اثر نه در زمان مناسب و مشخصی پخش می‌شود و نه مخاطب می‌داند که در چه زمان‌هایی می‌تواند این موزیک ـ ویدئو را تماشا کند.

رئیس مرکز موسیقی و سرود صدا و سیما با ذکر این نکته که سرعت انتقال پیام در رسانه‌های دنیا روز به روز بیشتر می‌شود، می‌گوید: یک نماهنگ می‌تواند پیامی را که قرار است یک سریال یا یک فیلم در زمان طولانی به مخاطب ارائه کند، حداکثر در 5 دقیقه به بیننده منتقل کند بنابراین نادیده گرفتن تاثیر نماهنگ بر مخاطب می‌تواند مردم را به سمت موزیک‌ ـ ویدئوهایی که از صدها کانال ماهواره‌ای به زبان فارسی پخش می‌شوند، سوق دهد.

تقی‌پور معتقد است که جنبه سرگرمی‌سازی نماهنگ فقط بخشی از وظایف این‌گونه آثار است و می‌گوید: موزیک ـ ویدئوها از نظر زمانی منطبق با حوصله مخاطب امروزی است و زمان پخش مناسب برای این آثار می‌تواند بینندگان شبکه‌های مختلف تلویزیون را هم افزایش دهد.

رامین حیدری فاروقی از مستندسازانی است که تصویر را خوب می‌شناسد و با اشرافی که به ریتم دارد، می‌تواند آثار تاثیرگذاری را روانه آنتن تلویزیون کند. فاروقی از کارگردانانی است که چراغ نماهنگ‌سازی را در تلویزیون روشن کرد و اکنون هم امیدوار است که با تصمیمات موثری که در مرکز موسیقی صداوسیما گرفته می‌شود، کورسوی تولید این آثار دوباره جان تازه‌ای بگیرد.

فاروقی درباره تاثیر پخش نماهنگ از تلویزیون می‌گوید: ویدئو ـ کلیپ‌ها با بیان شاعرانه‌، ایجازی که در روایت دارند و ریتم مناسبشان، برای مخاطبان جوان جذابیت دارند، اما واقعیت این است که بهترین زمان پخش این‌گونه آثار زمان میان پخش دو برنامه است اما سال‌هاست میان‌برنامه‌ها با آگهی‌های تلویزیونی پر می‌شوند و دیگر جایی برای پخش نماهنگ نمانده است. بنابراین اگر قرار است به این آثار توجه شود در ابتدا باید در جدول پخش، زمانی برای این آثار در نظر گرفته شود.

نماهنگ‌ها می‌توانند با موضوعات مختلفی اعم از مذهبی، مناسبتی، ملی، بومی و... تولید و پخش شوند. با همین آثار می‌توان موسیقی‌های خوب و فاخر را هم به مردم معرفی کرد. ملاک انتخاب آثار هنری برای بسیاری از مردم کشور ما، آثاری است که از تلویزیون پخش می‌شوند، بنابراین تلویزیون با نمایش نماهنگ‌های زیبا که بر اساس موسیقی‌های فاخر تولید می‌شوند، می‌تواند آثار موسیقایی خوب و ارزشمند را به مردم معرفی کند.فاروقی بر این باور است که مرکز موسیقی و سرود تلویزیون گام‌های خوب و جدی در جهت تولید نماهنگ برداشته است. اگر قرار است تولید این آثار تداوم پیدا کند باید برنامه‌ریزی طولانی مدت برای آنها درنظر گرفت، بودجه خوبی به آنها داد و از همه مهم‌تر این‌که زمان پخش موزیک ـ ویدئوها هم مشخص شود.

نماهنگ‌ها می‌توانند سطح سلیقه بصری و شنوایی مخاطبان تلویزیون را ارتقا بخشند. بنابراین اختصاص دادن زمان پخش برای این آثار که زمان زیادی را هم لازم ندارند، می‌تواند جریان تازه‌ای را در تلویزیون ایجاد کند و به اصطلاح خون تازه‌ای را در رگ‌های تصویر و صدا به جریان اندازد.

طاهره آشیانی‌ / ‌گروه رادیو و تلویزیون