فیلم‌های مستقل جای خود را باز می‌کنند

 این حرف به معنی آن است که از این پس تعداد بیشتری سالن نمایش در اختیار این نوع فیلم‌ها قرار می‌گیرد و تماشاگران و دوستداران محصولات متفاوت سینمایی، قدرت انتخاب بیشتری را در اختیار خواهند داشت. اگر چنین اتفاقی بیفتد، این اولین‌بار در تاریخ سینمای آمریکاست که فیلم‌های غیرمتعارف و سنگین امکان یک چنین اکران عمومی گسترده‌ای را در سطح کشور پیدا می‌کنند. از شرکت‌های مستقل فیلمسازی فیلم دیستریکت تا رلیتولی مدیا، توزیع‌کنندگان محصولات غیرمتعارف سینمایی‌ در حال بحث و جدل با شرکت‌های بزرگ فیلمسازی هستند که سال‌هاست با آنها همکاری نزدیک دارند. این شرکت‌ها طی سالیان گذشته به عنوان بازوی اجرایی شرکت‌های بزرگ فیلمسازی کار و فعالیت کرده و با کمک آنها فیلم‌های مستقل را روی پرده سینماها فرستاده‌اند، اما حالا خبر می‌رسد که مسوولان این شرکت‌ها قصد دارند ابتکار عمل را در دست‌های خود گرفته و جان تازه‌ای به وضعیت اکران عمومی فیلم‌های غیرمتعارف بدهند. شعار اصلی آنها هم این است: پیش به سوی جذب انبوه بیشتر تماشاگران معمولی سینما.

توزیع‌کنندگان فیلم‌های مستقل سینمایی در رابطه با فعالیت جدید خود روی 2 گروه حساب ویژه‌ای باز کرده‌اند گروه اول مسوولان شرکت‌های بزرگ فیلمسازی هستند که باید امکان نمایش وسیع‌تر محصولات آنها را در زنجیره‌های سینمایی خود فراهم کنند و گروه دوم، منتقدان سختگیر سینمایی هستند که باید با نقدهای خود، محصولات مستقل را در صدر اخبار هنری قرار دهند تا تماشاگران معمولی سینما را تشویق به تماشای آنها کنند. همه چیز برای کمک به اکران عمومی بهتر محصولات مستقل سینمایی فراهم است و همین نکته، رقابت فشرده‌ای را برای نوع نمایش عمومی این گونه فیلم‌ها به وجود می‌آورد، اما رقابت فقط در همین حد نیست و جنبه‌های دیگری را هم در برمی‌گیرد. برای مثال، شبکه‌های تلویزیونی هم علاقه خاصی برای نمایش محصولات مستقل سینمایی دارند و تماشاگران مورد نظر آنها، دقیقا همان کسانی هستند که توزیع‌کنندگان محصولات مستقل به دنبال آنها هستند. به همین دلیل، میزان موفقیت بالای مالی فیلم‌های غیرمتعارف سینمایی در جدول گیشه نمایش و فروش بیشتر بلیت‌های این سینماها، مثل یک علامت سوال بزرگ است که در جلوی این تحلیل گذاشته می‌شود. این علامت سوال، پرسش‌‌های جدی را پیش روی توزیع‌کنندگان مستقل سینمایی و دوستداران فیلم‌های غیرمتعارف قرار می‌دهد.

با وجود این، تهیه‌کنندگان محصولات مستقل سینمایی همچنان با چالش‌های متعددی برای تولید و توزیع فیلم‌های خود روبه‌رو هستند. هاوارد کوهن، از مدیران شرکت فیلمسازی رودساید می‌گوید: «شرکت‌های بزرگ فیلمسازی با توجه به مبلغی که برای محصولات خود خرج می‌کنند به افتتاحیه‌هایی بالای 20 و 30 میلیون دلار نیاز دارند، اما چنین رقم فروشی برای محصولات مستقل ما بسیار سخت و حتی در بسیاری از مواقع غیرممکن است. برای ما نقدهای منتقدان سینمایی اهمیت خیلی زیادی دارد و تعریف آنها از فیلم‌هایمان، امتیاز بزرگ و مثبتی برای جذب تماشاچی بیشتر است.

در عین حال، تبلیغات شفاهی هم یکی دیگر از ابزار مهمی است که به کمک ما می‌آید. از آنجا که شرکت‌های مستقل فیلمسازی نمی‌توانند مبلغ بالایی را به تبلیغات رسانه‌ای محصولات خود اختصاص دهند، تبلیغات شفاهی تماشاگران اهمیت زیادی پیدا می‌کند. این تبلیغات مجانی است و باعث نمی‌شود ما پولی برای آن پرداخت کنیم، اما شرط این تبلیغات این است که تماشاگران محصولات ما را بپسندند و چنان جذب آن شوند که به صورت تلفنی یا حضوری، دوستان و اطرافیان خود را دعوت و تشویق به تماشای آن فیلم کنند.او ادامه می‌دهد: این همان اثباتی است که 2 ماه قبل برای درام اجتماعی و ضدتبعیض نژادی «کمک» افتاد. قصه و حال و هوای فیلم به قدری موردپسند تماشاگران قرار گرفت که آنها به صورت تبلیغ کننده اصلی آن درآمدند. بسیاری از آنها در اینترنت تبلیغات خوبی را برای فیلم شروع کردند و با دعوت عمومی برای تماشای آن، موجی را به راه انداختند که باعث موفقیت کلان مالی این فیلم کم‌خرج شد. موفقیت مالی «کمک» در حد موفقیت مالی بسیاری از فیلم‌های پرسروصدا و پرخرج تابستان امسال هالیوود بود.

منتقدان سینمایی روی این نکته تاکید می‌کنند که بازار سینما در آمریکا بازار شلوغی است و هر هفته تعداد زیادی فیلم جدید به روی پرده سینما می‌رود و طبق یک سنت قدیمی، آن دسته از فیلم‌ها در وهله اول با استقبال روبه‌رو می‌شوند که تبلیغات بیشتر و پر سر و صداتری داشته باشند. در این حالت، محصولات مستقل شانس کمتری برای دیده شدن دارند و در این بازار شلوغ رقابت، باید تلاش مضاعفی کنند. به گفته منتقدان، خیلی وقت‌ها هم این تلاش صادقانه و مضاعف، نتیجه مورد نظر را نمی‌دهد. اما بسیاری از فیلم‌های مستقل هم با استقبال عمومی روبه‌رو می‌شوند.

برای مثال فیلم «موذی» که سال قبل در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو درخشید، یکی از کارهای مستقل و ترسناک سینماست که در ماه آوریل (فروردین)‌ با یک افتتاحیه 13 میلیون دلاری نمایش عمومی خود را آغاز کرد. هزینه تولید فیلم کمی بیشتر از یک میلیون دلار بود و در مدت نمایش عمومی خود 54 میلیون دلار فروش کرد.

«رانندگی» نیز که چند هفته قبل اکران عمومی شد، طی 2 هفته نمایش 23 میلیون دلار فروش داشته است و تبلیغات شفاهی تماشاگران برای آن باعث شده تا تحلیلگران اقتصادی سینما بگویند، فروش بسیار بالاتری در انتظار این فیلم است. تهیه‌کنندگان «رانندگی» می‌گویند دوستداران فیلم به صورت طرفداران جدی آن درآمده‌اند. آنها عقیده دارند برای تولید فیلم‌‌های مستقل باید به سراغ فیلمسازانی رفت که با بازار محصولات مستقل آشنایی دارند و می‌دانند دوستداران و تماشاگران این نوع فیلم‌ها، به دنبال چه چیزی هستند و از یک فیلم غیرمتعارف چه می‌خواهند و چه انتظاراتی دارند.

آن دسته از فیلم‌های مستقل که در اکران عمومی با موفقیت خوب و بالای مالی همراه شده‌اند، معمولا فیلم‌هایی بوده‌اند که یک قصه ساده و فراگیر را به شکل صمیمی و راحت تعریف کرده‌اند و از شعارگویی یا بیان حرف‌های گنده اجتناب ورزیده‌اند. به گفته منتقدان یکی از مشکلات اصلی فیلم‌های مستقل و غیرمتعارف (و در حقیقت مشکل فیلمسازان این نوع فیلم‌ها)‌ این است که از اول کار در تلاش هستند تا حرف‌های بزرگ را به صورتی کلیشه‌ای و شعاری در دل قصه‌ای بگنجانند که ظرفیت تحمل آنها را ندارد. در این رابطه آنها فیلم نیکول کیدمن «سوراخ روباه» را اسم می‌برند که از همان ابتدا ثابت می‌کند در تلاش است تا فیلمی روشنفکرانه و سطح بالا به نظر برسد. تماشاگران سینما که اتفاقا آدم‌های باهوش و زرنگی هستند، بلافاصله نسبت به این‌گونه فیلم‌ها ‌عکس‌العمل نشان می‌دهند. این در حالی است که فیلم‌هایی مثل «کمک» (که تابستان امسال با فروش 155 میلیون دلاری خود در آمریکای شمالی باعث حیرت همگان شد)‌، «شهر» اولین تجربه کارگردانی بن افلک (با فروشی 92 میلیون دلاری)‌ یا «میلیونر زاغه‌نشین» (فیلم اسکار گرفته دنی بویل)‌ با فروشی 143 میلیون دلاری با قصه‌های ساده، سرراست و صمیمی خود به سرعت مورد توجه دوستداران سینمایی مستقل قرار می‌گیرند و در کنار تحسین منتقدان، فروش‌هایی 100 میلیون دلاری هم در جدول گیشه نمایش می‌کنند. تحلیلگران اقتصادی سینما بر این باورند که افزایش سالن‌های نمایش محصولات غیرمتعارف سینمایی، نوید فروش‌های 200 میلیون دلاری و بیشتر‌ را برای آثار ارزشمند سینمای مستقل را می‌دهد و دیر نیست روزی که فیلم‌های مستقل هم در اکران عمومی خود، از نظر فروش بالا و کلان با محصولات پرسر و صدا و پرخرج هالیوودی رقابت کنند. سینمای مستقل با هزینه‌های پایین تولید خود زنگ خطر را برای سینمای مردم‌پسند (با آن هزینه‌های بالای تولیدی که به همراه دارد)‌ به صدا درآورده است و توانسته جای خود را در اکران سینماها باز کند.

آیا شرکت‌های بزرگ فیلمسازی هم در یک چرخش 180 درجه‌ای به سراغ تولید انبوه فیلم‌های مستقل کم‌خرج خواهند رفت؟

مجله ورایتی/ مترجم‌: کیکاووس زیاری