نگاهی به چرایی به اجرا گذاشتن مهریه زنان علیه شوهران
نگاهش میکند. مصمم است و پشت سر هم تکرار میکند. من که کاری نکردم. فقط حقم را میخواهم. مرد اما به حرف او گوش نمیدهد. عصبی است و زیر لب زمزمه میکند: تو که میدانی وضع مالی من چگونه است. دست و بالم بسته است.
زن به قاضی میگوید:هیچ وقت نداشته، گوشم از این حرفها پر است. خسته شدم، حا هم که کار خف نکردم. مهریهام را میخواهم.
آمار غیر رسمی از سوی سازمان زندانها به این نکته اشاره دارد که تعداد مردانی که به خطر عدم پرداخت مهریه به زندان افتاده اند، بسیار زیاد شده است.
هر چند با نگاهی حقوقی میتوان به این شکل به مساله پرداخت که مهریه برای زن یک حق است و نمیتوان به کسی که حق خود را مطالبه میکند، خرده گرفت.
زهرا نژادبهرام، مشاور امور زنان در فرمانداری تهران در این خصوص میگوید: درخصوص به اجرا گذاشته شدن مهریه زن باید گفت گذاشتن بنای مادی ازدواج کاری فردگرایانه است، زیرا مهریه یک وجه عندالمطالبه است که زن میتواند به محض آغاز زندگی مشترک آن را طلب کند، ولی از آنجا که در عرف ما پرداخت سریع مهریه امری غریب است، وقوع چنین عملی باعث شگفتی و تعجب میشود.
آسیب شناسان اجتماعی معتقدند بروز چنین رفتارهایی از سوی زنان میتواند عوامل مختلفی داشته باشد که یکی از آن وجود اختلاف بین زن و مرد در زندگی مشترک باشد، زیرا زن ایرانی نشان داده است که صبر و تحمل دارد و در نهایت زمانی دست به این کار میزند که به نوعی انزجار و یا لجاجت و سختی در زندگی با همسرش رسیده باشد.
بهرامنژاد معتقد است که تا به حال مشاهده نشده خانوادهای زندگی آرام و بدون تنشی داشته باشد و زن به دادگاه مراجعه و مطالبه مهریه کرده باشد.
وی در ادامه میگوید: هر چند برخی مهریه های سنگین این فرصت را به افراد سودجو میدهد که دست به اخاذی بزنند، ولی چنین افرادی جزو نوادر هستند و نمیتوان برخی از این موارد را به کل آن تعمیم داد.
سایه جنتی 52 ساله میگوید،مهریه ام 1000 سکه طلا بود. بعد از مدتی که با همسرم زندگی کردم. متوجه شدم پای زن دیگری وسط است. خیلی ناراحت شدم و هیچ کاری از دستم بر نمی آمد.
با او صحبت کردم، خواهش و التماس کردم اما بی نتیجه بود. تنها چیزی که به فکرم رسید این بود که میتوانم با مهریه ام او را تهدید کنم که این کار هم نتیجه داد و ناچار آن را به اجرا گذاشتم.
این کار را هم کردم و او روانه زندان شد، خدا خواست بچه نداشتم.
مسائل اقتصادی، از مهمترین عواملی است که آسیب شناسان به آن اشاره میکنند زیرا در مواقعی که زن از لحاظ اقتصادی به مرد وابسته است و از سوی دیگر نیازهای مالی و رفاهی و یا عاطفی او تامین نشود، ممکن است در شرایط حاد اقدام به اجراگذاشتن مهریه خود کند.
این در حالی است که گروهی دیگر از جامعه شناسان معتقدند مهریه های بای بدون پشتوانه و تنها به خاطر چشم و همچشمی باعث میشود عدهای به فکر سوءاستفاده و کلاه برداری بیفتند.
مشاور امور زنان در فرمانداری تهران در این باره متذکر میشود: مشکلات اقتصادی وجود دارد و نقش مهمی را در این خصوص ایفا میکند، ولی باید توجه داشت که قبل از بررسی عوامل اقتصادی باید به آموزه های اجتماعی توجه داشت زیرا اگر فردی آموزه های اجتماعی را درست فرا نگرفته باشد، برای منابع شخصی دست به هر کار میزند.
بنابراین از آنجا که مسائل اقتصادی زیرساختی اجتماعی دارند اگر این زیرساخت دچار مشکل باشد، آن را نیز با مشکل مواجه میکند و در اینجاست که مسائل و موارد مشابه آن چیزی که به اجراگذاشتن مهریه برای اخاذی است، مطرح میشود.
هر چند کارشناسان به مسائل دیگر از جمله خئ برخی قوانین حقوقی یا نداشتن خانواده سالم زوجین اشاره میکنند، ولی تمامی این بحثها در جایی جلوه گر میشود که زندگی مشترک دچار اختل است.
کاظم حیدری 73 ساله میگوید: همسرم بعد از 10 سال زندگی مهریه اش را اجرا گذاشته.
راستش شوکه شدم، هر چند میتوانم مهریه اش را کامل پرداخت کنم، ولی از این نکته متعجب شدم که چرا این کار را کرد.
وقتی ازش پرسیدم، گفت بداخلاق هستم و بددهنم و حتی دست بزن دارم. به او توجهی نمیکنم و دیگر توان و تحمل ندارد وقتی فکر کردم دیدم او چند بار به همین بهانه درخواست طق کرد ولی هر بار من به دادگاه نرفته بودم و او هم پیگیری نکرده بود، تا حا که مهریه اش را به اجرا گذاشته است.
یکی از آسیب شناسان معتقد است: زن در خیلی از موارد در برابر مسائل همسرش کوتاه می آید ولی زمانی که عرصه بر او تنگ میشود، تنها عاملی که میتواند به آن متوسل شود، به اجراگذاشتن مهریه است.
بهرامنژاد در همین ارتباط تاکید میکند: به نظر من اجرا گذاشتن مهریه زن اص جزو حقوقی نیست که عین خود حقوق است و همان طور که میدانید، عندالمطالبه است و زوج موظف است مهریه همسرش را پرداخت کند.
با تمام این تفاصیل آسیب شناسان در تحلیل مناسبات یک زوج میگویند اگر تربیت خانواده ها در قبال فرزندانشان درست باشد و آنان را برای مقابله با مشکلات زندگی زناشویی آشنا کنند حل اختلافات مسیر دیگری خواهد داشت.
مشاور امور زنان فرمانداری تهران میگوید: اگر به پدیده مهریه با تامل دقت شود متوجه میشوید که بحث مهریه نیست بلکه بحث یک زندگی و تداوم زناشویی و نقش خانواده در حیات اجتماعی جامعه است.
انسان تنها زندگی نمیکند. رفتارهای خانوادهای، عشیرهای، قبیله ای و مجموعه این عوامل باعث میشود زیرساخت ارتباطات در چهارچوب خاصی قرار بگیرد.
نقش خانواده در این شرایط تعدیل، آموزش و هدایت این ارتباطات است. در اینجاست که تربیت درست به فرد کمک میکند تا در تفاهم مجدد و همراهی زوج خود برای رسیدن به روش درست فکر کردن، در راه موفقیت گام بردارد.
وی در ادامه مثالی نیز در این خصوص می آورد و میگوید: یک دختر یا پسر وقتی ارتباطی خارج از چارچوب عرف و قوانین میگیرند، همواره مواظب هستند تا کسی آنها را نبیند و شاید بتوان گفت همین ابزارهای کنترل است که به شخص کمک میکند کمتر اشتباه کند و کمتر دچار خطا شود.
بنابراین خانواده رکن اصلی را در این امر دارد، زیرا می تواند به فرزندان صبر و تحمل بیاموزد تا در مشکلات و گرفتاری ها این مسائل پیش نیاید.
هادی کریمپور، 73 ساله و کارمند میگوید:بعضی اوقات عصبی و بداخق هستم و همسری فداکار و صبور دارم. میدانم این صبر و پایداری را از مادرش یاد گرفته است.
در هر حال تربیت خیلی مهم است. خوشحال هستم که فرزندانم چنین مادری دارند چون با چشم خود دیده اند که مادرشان چگونه با بردباری از کنار مسائل جزیی و حتی کلی میگذرد و کانون خانواده را حفظ میکند. واقعا سعی میکنم از عصبانیت خود بکاهم.
پاکسیما مجوزی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
