رقابت فشرده در بخش خارجی اسکار
با نزدیک شدن پاییز و آغاز نمایش فیلمهای اسکاری در سینماهای آمریکای شمالی،کشورهای مختلف جهان هم فیلمهای منتخب خود را برای حضور در اسکار بهترین فیلم خارجی سال به آکادمی اسکار معرفی میکنند. منتقدان سینمایی از پاییز و زمستان به عنوان فصل اسکار یاد میکنند. در این فصل معمولا فیلمهای کمخرج و غیرمتعارفی روی پرده سینماها میرود که مورد پسند منتقدان سینمایی قرار میگیرد و از آنها به عنوان فیلمهای اسکاری اسم میبرند.
این فیلمها در ردیف محصولاتی قرار میگیرند که قصه و پرداخت خوبی دارند و عوامل اصلی آنها (از کارگردان و فیلمنامه گرفته تا فیلمبرداری و بازیگری) در رشتههای مختلف اسکار نامزد دریافت جایزه میشوند. میان رشتههای مختلف اسکار، رشته بهترین فیلم خارجی سال جایگاه ویژهای دارد و تماشاگران سینما (و همچنین منتقدان) اهمیت زیادی به آن میدهند. حضور فیلمهایی متفاوت و متنوع از کشورهای مختلف در این رشته، حال و هوای ویژهای به آن میدهد و کشف ناشناختهها و فیلمهای جذاب بین مجموع این فیلمها، داوران آکادمی اسکار و تماشاگران پیگیر را به هیجان میآورد. نکته جالب این است که فیلمهای رشته بهترین فیلم خارجیزبان، بعضی وقتها در رشتههای مهم دیگر مراسم اسکار هم نامزد دریافت جایزه میشوند و این مساله شور و هیجان خاصی میان کشورهای شرکتکننده به وجود میآورد. پیش از این، چند بار تعدادی از این فیلمهای خارجی در رشتههای دیگر مراسم اسکار، موفق به دریافت جوایزی شدهاند. فیلمهایی که از سوی کشورهای مختلف به آکادمی اسکار معرفی میشوند تا در رشته بهترین فیلم خارجی سال شرکت کنند، توسط یک هیات داوری از میان هنرمندان و مسوولان فرهنگی این کشورها انتخاب میشوند. این فیلمها معمولا جزو آثار پرسروصدایی هستند که یا در جشنوارههای بینالمللی سینمایی موفقیتهای خوبی کسب کردهاند یا نمایش عمومی بسیار موفقیتآمیزی در سینماهای کشورهای خود داشتهاند.
استقبال منتقدان سینمایی هم یکی از عوامل مهم انتخاب به شمار میرود. به همین دلیل است که رقابتها در رشته بهترین فیلم خارجی سال سخت و فشرده است. آکادمی اسکار در یک اقدام سخت و طاقتفرسا باید از میان تعداد زیادی فیلم سینمایی (که بیش از 50 اثر سینمایی تحسین شده را دربر میگیرد) فقط 5 تای آنها را به عنوان نامزدهای اصلی معرفی کند. به همین دلیل فشردگی رقابت است که هر سال پس از معرفی نامزدهای اصلی رشته بهترین فیلم خارجی سال، اعتراضات شروع میشود و بسیاری از منتقدان و کشورهای جهان به این انتخاب اعتراض میکنند و میگویند فیلمهای بهتر دیگری بودهاند که استحقاق قرار گرفتن در فهرست نهایی نامزدهای این رشته پرسروصدا را داشتهاند. با این حال معمولا توجهی به این اعتراضها نمیشود، زیرا پس از اعلام نام نامزدهای اصلی رشتههای مختلف نمیتوان در این نامها دخل و تصرف کرد و فیلمی را جایگزین فیلم دیگری کرد. کشورهایی که تاکنون فیلمهای منتخب خود را برای حضور در رشته بهترین فیلم خارجی سال به آکادمی اسکار معرفی کردهاند، عبارتند از: نروژ: «خوشحال، خوشحال» اولین ساخته سینمایی آنه سویتسکی که چند ماه پیش یکی از جوایز اصلی جشنواره فیلمهای مستقل ساندنس را گرفت. تا به حال بیش از 50 کشور خارجی این فیلم را برای نمایش عمومی خریدهاند. این کمدی درام درباره یک خانم خانهدار منفعل و تنبل سوئدی است که وقتی یک همسایه جدید، منزل کناری او را میخرد و برای زندگی به آنجا نقل مکان میکند، زندگیاش دستخوش تغییرات تازهای میشود و هیجانات تازهای را تجربه میکند.
مجارستان: «اسب تورین» ساخته بلاتار که اولین نمایش بینالمللی خود را زمستان گذشته در جشنواره برلین داشت، موفق شد جوایز هیات داوران جشنواره و فیپرشی (جایزه منتقدان) را از آن خود کند. این فیلم هشتمین ساخته سینمایی تار و درباره مزرعهداری است که با دخترش زندگی میکند. آنها یک اسب پیر دارند که در حال مرگ است و هیچیک از آنها نمیخواهند او را از دست بدهند.
جمهوری صربستان: «مونته ویدئو: طعم یک رویا» در جشنواره کرواسی دیپلم افتخار گرفت و تماشاگران جشنواره مسکو هم آن را به عنوان بهترین فیلم انتخاب کردند. اولین ساخته سینمایی دراگان بجلوگرلیک ـ که از بازیگران مطرح کشورش است ـ قصه واقعی یک تیم فوتبال یوگسلاوی سابق در اولین جامجهانی در اروگوئه به سال 1930 است.
رومانی: «مورگان» اولین ساخته سینمایی ماریان کریسن است. قصه آن در یک شهر مرزی اتفاق میافتد و درباره مامور پلیسی است که محافظت از یک سوپرمارکت را به عهده دارد و در جریان یک سفر ماهیگیری، موفق به دستگیری یک مهاجر غیرقانونی ترک میشود. خط اصلی قصه فیلم به افشای فساد موجود در مسوولان بالامقام شهرهای مرزی میپردازد.
ونزوئلا: «جنب و جوش سگها» را آلخاندرو بالامه کارگردانی کرده و درباره مادر مجری است که دختر خود را در جریان توفانهای سال 1999 از دست داده است. وی در تلاش است از 2 پسر کوچک خود مراقبت کند و مانع کشته شدن آنها در جریان خشونتهای خیابانی گروههای گنگستری شود.
دانمارک: «پسر آفتابی» یک درام رمانتیک دورهای است که سازندهاش ماریا تپرز، قبل از این تعدادی فیلم برای کودکان و نوجوانان کارگردانی کرده و حالا اولین فیلم خود را برای بزرگسالان ارائه میکند. قصه فیلم درباره ازدواجی است که با مشکلات زیادی روبهروست، در حالی که حزب نازی در آلمان در حال قدرتگیری است. این فیلم براساس قصه نوول خیالی پرخوانندهای است که ماه ژانویه امسال منتشر شد و 3 هفته پی در پی در صدر موفقترین اثر ادبی هفته قرار گرفت.
کیکاووس زیاری
