گذرگاهی مطمئن در چهارراه ترانزیتی جهان

وجود خلیج همیشه فارس در جنوب ایران، دریای خزر در شمال و همسایگی با 15 کشور جهان، جایگاهی راهبردی در سطح دنیا و منطقه به ایران داده است. برای تحقق ظرفیت‌های منحصر به فرد ترانزیتی کشور، کارگروه ترانزیت مرکب از 5 وزیر با هدف ساماندهی و توسعه و تشویق امر خدمات عبور کالا از کشور تشکیل شد که این کارگروه اختیارات هیات وزیران را دارد و مصوبه آن به منزله مصوبه هیات وزیران است. کارگروه یاد شده از زمان تشکیل، اقدامات مؤثری را در جهت رفع مشکلات ترانزیت انجام داده است.

به رغم این‌که ترانزیت کالا از ایران از قدمت مناسبی برخوردار بوده و کشورمان از لحاظ موقعیت جغرافیایی به چهارراه ترانزیتی مشهور است، اما قوانین و مقررات مرتبط با ترانزیت، متناسب با این توانمندی نبوده و ترانزیت کالا را عملا با کندی مواجه می‌کرد که برای جبران این خلأ، دستورالعمل روانسازی و سلامت ترانزیت خارجی از قلمرو کشور تصویب شد. تصویب دستور‌العمل هماهنگی پاس کشتی‌ها، ساخت و توسعه 24 پایانه مرزی، 24 ساعته شدن انجام عملیات ترانزیت در بنادر و فعال‌تر کردن بنادر بزرگ کشور در امر ترانزیت، مدیریت شبکه راه‌های کشور با اولویت نگهداری راه‌های شریانی و ترانزیت، توسعه و راه اندازی محور شرق، افزایش ظرفیت تعویض بوژی در ایستگاه سرخس، کوتاه کردن مسیر سرخس ـ بندرعباس از 2440 به 1611 کیلومتر و احداث راه‌آهن از جمله موارد مورد نظر در توسعه زیرساخت‌ها بوده است. با این اوصاف انتظار می‌رود میزان ترانزیت به 12 میلیون تن تا پایان سال برسد.

بنابراین جمهوری اسلامی ایران با توجه به پتانسیل‌های بالقوه از جمله وجود شبکه‌های گسترده حمل ونقل اعم از جاده‌ای، ریلی و دریایی، دسترسی آسان به آب‌های آزاد و سایر کشورهای آسیاـ اروپا، ثبات سیاسی و امنیت تردد کالا و مسافر باید از این فرصت طلایی برای سهم‌بری بیشتر از هیچ کوششی فروگذار نباشد و به هدف‌گذاری مورد نظر برسد. ترانزیت رابطه مستقیمی با تجارت و مراودات اقتصادی میان کشورها دارد، ایجاد تقاضا در بازار و همگرایی منطقه‌ای برای استفاده از موقعیت جمهوری اسلامی ایران برای کشورهای منطقه جزو اولویت‌های وزارت راه و شهرسازی است.