شمارش معکوس برای میمون فضانورد ایرانی

کاوشگر 5 که قرار است همراه با سرنشین خود که یک میمون است به ارتفاع 120 کیلومتری پرتاب شود، با هدف انجام تحقیقات زیستی و ارسال موجود زنده به فضا و بازگشت سالم آن، طراحی و ساخته شده و این توانایی را باید نخستین گام عملی در اجرای طرح بزرگ اعزام فضانورد ایرانی به فضا دانست. به گفته دکتر حمید فاضلی، این کاوشگر شامل کپسول زیستی حامل میمونی از نژاد رزوس است که طی مدت یک‌سال مراحل آماده‌سازی و آموزش‌های فضانوردی را طی کرده است. در طرح پرتاب کاوشگر حامل میمون به فضا، 5 میمون تحت آموزش قرار گرفته‌اند تا بتوانند از نظر تحمل فشارهای فیزیکی، شتاب‌ها و ارتعاشات پروازی، سروصدای پرتاب و سایر عوامل این سفر تاریخی، آماده شوند و در نهایت از میان آنها بهترین وآماده‌ترین گزینه برای پرتاب انتخاب شود. فاضلی همچنین تاکید می‌کند برای حفظ و تضمین سلامت موجود زنده در ارسال به فضا و بازگشت از آن، باید قابلیت اطمینان سامانه‌های حامل موجود زنده، بسیار بالا باشد؛ از این رو، تمامی مراحل طراحی، ساخت و آزمایش این سامانه باید مطابق با استانداردهای فضایی خاص سامانه‌های سرنشین‌دار صورت پذیرد. در طول پرواز و در تمامی مراحل پرتاب، تصاویر محفظه زیستی، علائم حیاتی موجود زنده، داده‌های محیطی و علمی زیادی جمع‌آوری و ضمن مخابره به ایستگاه زمینی، در جعبه سیاه نخستین کپسول زیستی ایران نیز ثبت خواهند ‌شد. کاوشگرهای فضایی، راکت‌های عمود پروازی هستند که برای حمل آزمایشگاه‌های فضایی به ارتفاعات بالای جو غلیظ که معمولا بین 50 تا 300 کیلومتر سطح زمین هستند و بازیابی سالم آنها به کار می‌روند.

سرپرست سازمان فضایی ایران، در گفت و گو با « جام جم» پرتاب کاوشگر 5 را دستاورد مهمی در حوزه تحقیقات زیستی و تکنولوژی‌های پشتیبانی از حیات، عملیات رهگیری و بازیابی محموله‌های فضایی می‌داند که با طراحی و ساخت آن فناوری‌های کلیدی زیادی در اختیار کشور قرار گرفته است. از جمله این فناوری‌ها می‌توان به آماده‌سازی تجهیزات آموزشی فضانوردی برای موجود زنده،‌ طراحی و ساخت محفظه زیستی شامل عایق صوتی، حرارتی و ضربه‌گیر و تجهیزات لازم برای تامین اکسیژن و سنجش علائم حیاتی موجود زنده و بازیابی سالم محموله در مسیر برگشت به زمین توسط چتر نجات، اشاره کرد. از آنجا که کشور ما درصدد ارسال نخستین فضانورد ایرانی تا سال 1404‌به فضاست، طرح پرتاب کاوشگر 5 و بازگشت محموله زیستی آن در صورت موفقیت، نقطه عطف مهمی در مسیر رسیدن به چشم‌اندازهای ترسیم شده فضایی کشور خواهد بود.

بهاره صفوی / گروه دانش