ساخت این جاده به مصوبهای در سال 82 از سوی دولت وقت برمیگردد که به علت تخریب جاده قدیمی پارک ملی گلستان بر اثر سیل سال 80، مقرر شد برای افزایش دسترسی به پارک و امداد رسانی به برخی روستاهای حاشیه در معرض خطر سیل، این جاده احداث شود.این حادثه موجب تخریب بخشی از جاده ترانزیتی گرگان ـ مشهد و راههای فرعی به طول 194 کیلومتر در سال 80 و 182 کیلومتر در سال 81 شد.این جاده از محورهای شریانی کشور است که قرار بود در مدت کوتاهی تکمیل و به بهرهبرداری برسد اما به علت اختلافات بوجود آمده میان وزارت راه و محیطزیست ساخت و تکمیل آن سالها به طول انجامید. مجموع طول جاده جنگل گلستان از تنگه راه در استان گلستان تا سهراهی دشت در استان خراسان شمالی حدودا 35 کیلومتر است که 22 کیلومتر آن در پی وقوع سیل سال 1380 تخریب شده و اکنون در حال بازسازی است.
عملیات ساخت جاده جدید جنگل گلستان که همواره مورد مناقشه دوستداران محیط زیست و مجریان طرح بود پس از یک دوره رکود از سال 1388 آغاز شد.
شمارش معکوس برای بهره برداری
نماینده ویژه رئیسجمهور در پروژه جاده جنگل گلستان با بیان اینکه در یک سال گذشته تمامی اختلافات میان وزارت راه و محیط زیست که مانع اصلی اتمام پروژه بود، برطرف شده و این دو نهاد توانستهاند به یک نقطه مشترک و مورد تایید برسند به «جامجم» میگوید: در حال حاضر آنچه باعث توقف پروژه شده، عدم تزریق بودجه و اعتبار باقیمانده است.
جواد قناعت با بیان اینکه این طرح با حفظ و رعایت ملاحظات زیست محیطی اجرا شد، میافزاید: تلاش کردیم مسیری انتخاب شود که کمترین اثر تخریبی را بر طبیعت منطقه داشته باشد و در این راستا و با انعطاف هر دو طرف پروژه یعنی وزارت راه و محیط زیست، توافقاتی حاصل و روند اجرایی پروژه از سرگرفته شد.
استاندار گلستان با بیان اینکه این جاده جنگلی به طول 22 کیلومتر به همراه 10 دستگاه پل بزرگ و 12 کیلومتر دیواره هدایت سیلاب هم اکنون در دست احداث است، تصریح میکند: در حال حاضر عملیات اجرایی بیش از 10 کیلومتر از دیواره اجرایی و 9 پل به پایان رسیده و دهمین پل نیز از پیشرفت فیزیکی 80 درصدی برخوردار است.
وی میافزاید: برآورد بودجه کل این پروژه 48 میلیارد تومان بود که تاکنون 30 میلیارد آن پرداخت شده و 18 میلیارد دیگر باقی مانده است که قرار شده 8 میلیارد از طریق وزارت راه پرداخت شود و 10 میلیارد نیز مصوبه دولت در سال 88 بود که از محل ماده 10 و 12 هزینه و پرداخت شود که در صورت تخصیص و دریافت این اعتبار شاهد تکمیل سریع و افتتاح پروژه در سالجاری خواهیم بود.
همزمان با شروع ساخت جاده، مخالفتهای زیادی از طرف علاقهمندان و مسوولان محیطزیست با اجرای این پروژه صورت گرفت که باعث کندی کار و به طول انجامیدن آن تا سال 87 شد.در سال 88 به علت زمانبر شدن پروژه از یک طرف و حل اختلافات میان وزارت راه و محیطزیست از طرف دیگر، دولت طرحی را به تصویب رساند و بر اساس آن نمایندهای را به عنوان نماینده ویژه و تامالاختیار خود (جواد قناعت، استاندار گلستان) برای این پروژه منصوب کرد تا با میانجیگری به اختلافات بین این دو نهاد رسیدگی کرده و به آن پایان دهد. این جاده تاکنون 85 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و مسوولان در حالی از افتتاح و راهاندازی آن تا پایان سال جاری خبر میدهند که علاقهمندان و کارشناسان محیط زیست همچنان معتقدند، این جاده عامل تهدید کننده پارک ملی گلستان است.
صدمه به محیط زیست
برخی کارشناسان می گویند10 سال است که مصوبه جابجایی جاده گلستان به خارج از پارک مطرح است ولی به آن توجه نمیشود.به باور این عده، جادهای که از داخل پارک ملی گلستان میگذرد، موجب تکهتکه شدن نخستین پارک ملی ایران شده و تهدیدی علیه ذخایر طبیعی و گنجینههای کمیاب جانوری آن شده است. همچنین ساخت و تعریض این جاده، تیشهای به ریشه ذخایر طبیعی و جانوری و گیاهی پارک ملی گلستان زده و حیات وحوش نادر و کمیاب در این ذخیرگاه را به مخاطره انداخته است.
به گفته کارشناسان وضعیت کنونی جاده مغایر با مصوبه ابتدایی احداث جاده است و فعالیتهای صورت گرفته در سالهای گذشته این جاده را به اتوبان و بزرگراهی مبدل کرده که اصول زیستمحیطی را نادیده گرفته است.
بر اساس مصوبه اولیه عرض جاده باید حداقل بین6 و حداکثر 11متر باشد اما اکنون عرض موجود در برخی جاها به 50 تا 60 متر رسیده است و شبه 4 بانده شدن جاده را در داخل پارک ملی گلستان تقویت و مایه نگرانی طبیعت دوستان شده است که البته استاندار گلستان در این باره معتقد است بخش عریض جاده تنها متعلق به نقاطی است که در آنجا پل احداث شده است.
فاطمه مرادزاده / گروه ایران
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم