این که بگوییم تبلیغات و فعالیتهای زودهنگام در ایران همیشه وجود داشته شاید کلام غریبی نباشد، اما این اتفاق در شرایطی در حال رخدادن است که برخی از کاندیداها با ورود زودهنگام در این گود و میدان، سعی دارند با اعلام عمومی، توانمندیهای خود را بزرگنمایی و قابلیتهای رقیب را زیر سوال ببرند. که این خود به مثابه دویدن پیش از به صدا در آمدن سوت آغاز رقابت است.
مجلس شورای اسلامی یکی از قوای مهم کشور در بحث قانونگذاری و نظارت بر حسن اجرای آن است و کسانی که به این قوه راه پیدا میکنند باید بر مبنای وزن و جایگاهی که این قوه به آنان میبخشد، تصمیماتی را اتخاذ نمایند که حرکت شتابان نظام به سمت پیشرفت، اعتلا و عدالت را فراهم آورد. اما مفهوم کلی قوه مقننه در ذهن بعضی از رقبای انتخاباتی رنگ و بوی دیگری گرفته و به یکباره این دسته از کاندیداها قصد دارند از کنار روشهای متعدد تبلیغاتی اعم از دید و بازدید، حضور در فضای مجازی، نصب بنرهای قدردانی و تشکر یا دادن مهمانی اعم از افطاری یا حضور در مساجد و خلاصه به هر ترتیب به خانه ملتی راه یابند که بناست در پشت صندلیهای سبز آن به تصویب قوانینی بپردازند که گرهی از مشکلات مردم و تمشیت امور کشور بگشاید.
بر اساس اخباری که سایتهای خبری از شروع زودهنگام تبلیغاتی برای حضور در مجلس نهم در برخی شهرهای کوچک و بزرگ کشور دادهاند، برخی از نمایندگان فعلی مجلس و رقبای انتخاباتی آنها که بعضا از سمتهای دولتی خود استعفا دادهاند، فرصت را تا اسفندماه غنیمت شمرده و تلاش میکنند با هزینههای گزاف در میان مردم برای خودشان جایگاهی دست و پا کنند و عرصه خدمترسانی به مردم را با رنگ و بوی داد و ستدی و بدهبستان، آمیخته کنند.
تبلیغات از چه نوع؟
شیوههای تبلیغاتی قبل از موعد قانونی، همراه با فناوریهای روز و توانمندیهای اجتماعی کاندیداها تعاریف جداگانهای بر حسب سلیقه مردم در حوزههای انتخابیه پیدا کرده است.
بنا بر اطلاعات دریافتی تعدادی از کاندیداها بخصوص در شهرهای کوچک با راهانداختن ستادهای مردمی در تدارک مهمانیهایی در مناسبتهای مختلف هستند و با سرزدن به همشهریان یا با حضور در اماکن مختلف، اعیاد و عزاداریها «خودی» به مردم نشان میدهند، این کاندیداها حتی بحث هدیهدادن و کمک نقدی به اقشار مختلف را در دستور کار خود قرار دادهاند و با جنب و جوش در حال مهیاکردن زمینه برای حضور قطعی خود در انتخابات آینده و راهیابی به مجلس نهم هستند.
برخی نیز با بهرهگیری از تخصصهای خود از جمله خدمات پزشکی به ارائه سرویس به مردم پرداختهاند و حتی با توزیع مبالغی در میان محرومان قول مساعد برای ساخت بیمارستان یا تحت پوشش قراردادن اقشار بیبضاعت توسط بهزیستی را به مردم حوزههای انتخابیه میدهند.
تعدادی هم با نصب پلاکاردهای بزرگ در سطح شهرها از زبان مردم از اقداماتی که در طول مدت خدمتشان در مجلس یا دستگاههای دولتی داشتهاند قدردانی میکنند یا با چاپ تقویم و پوسترهای گرانقیمت با طرحهای گرافیکی خاص به همراه چاپ عکسی از خودشان در قطعات کوچک آنها را به صورت هدایای دمدستی به هر دوست و آشنا و رهگذران میدهند.
بیژن نوباوه، نماینده تهران عقیده دارد که اینگونه تبلیغات بخصوص در شهرهای کوچک در همه دورههای برگزاری انتخاباتها وجود داشته است و کاندیداها بر حسب نیاز منطقه و حوزه انتخابیهای که قصد دارند از آن به مجلس راه یابند، با انجام این شیوهها دست روی مشکلاتی میگذارند که هنوز حل نشده است.
شیوههای متنوع اتخاذی از سوی برخی کاندیداهای این دوره به فضای اینترنتی کشور هم کشیده شده و برخی به راهاندازی انواع و اقسام سایتها و وبلاگها پرداخته و با انتشار پیامکهای متنوع در تکاپوی معرفی خود به مردم هستند
وی استفاده از احساسات مردم را کار غیراخلاقی عنوان کرد و یادآور شد: مردم آگاه در کشور باید با این شیوهها برخورد عقلانی کنند.
البته شیوههای اتخاذی از سوی برخی کاندیداهای این دوره به فضای اینترنتی کشور هم کشیده شده و برخی با راهاندازی انواع و اقسام سایتها و وبلاگها به درج نظرات و اقدامات خود به عنوان مدیران سابق پرداختهاند، این افراد حتی در مناسبتهای متفاوت با انتشار پیامکهای متنوع اعم از تبریک عید یا تسلیت ایام سوگواری و ارسال آنها به تلفنهای همراه یا صندوقهای پست الکترونیکی در تکاپوی معرفی خود به مردم هستند.
محمدمهدی شهریاری، نماینده بجنورد تبلیغات زودهنگام برخی کاندیداها در شهرهای کوچک را ناشی از بهرهگیری برخی مدیران مستعفی دستگاههای اجرایی از امکانات بیتالمال میداند و تاکید دارد که این افراد با برگزاری سخنرانیها، بازدیدها و ... کاری میکنند که نمایندگان فعلی این شهرها نیز به صورت ناخواسته به این وادی کشیده شوند.
وی تاکید کرد: البته به سبب تبلیغات زودهنگام برخی رقبای انتخاباتی، هرگونه اقدام مهم و اجرایی نمایندگان متاسفانه به عنوان تبلیغ محسوب میشود و همین امر موجب نوعی نگرانی در میان مردم شده است.
در عین حال کاندیداهای رقیب و کسانی که قصد دارند امسال راهی به مجلس باز کنند نیز به قوانین انتخاباتی اعتراض دارند و آن را تبعیضآمیز میدانند.
این افراد میگویند، چطور نمایندگان فعلی میتوانند به بزرگنمایی اقداماتشان قبل از فصل تبلیغات پرداخته و به هر بهانهای در سطح شهر به نصب پلاکارد آن هم بدون آن که شائبه کار تبلیغاتی متوجه آنان شود، بپردازند، اما کاندیداهای دیگر با توجه به محدودیتهای قانونی تنها مجاز به رعایت زمان درجشده در قانون هستند.
البته سیدجواد زمانی، نماینده کنگاور و مخبر کمیسیون اجتماعی این گلایه را نابجا میداند و میگوید: نمایندگان تا آخرین ساعت کاری حضورشان در مجلس ناچار به انجام مسوولیتهایشان هستند و نباید دیگر نامزدهای انتخاباتی در تبلیغات خود، تخریب نمایندگان فعلی را در دستور کارشان قرار دهند.این نماینده با اشاره به این که برخی از کاندیداها به خاطر پیروزی به جای گفتن نقاط قوت، تخریب نمایندگان فعلی را آن هم خارج از فصل انتخابات در دستور کار دارند یادآور شد که انتخابات، زمان و موعد مشخص برای تبلیغات دارد و نمایندگان فعلی مجلس هم نباید به خاطر کاندیداهای دیگر به چاه بیفتند.
چرا با تخلفات برخورد نمیشود؟
در شرایطی که موضوع تبلیغات زودهنگام انتخاباتی به صراحت در شهرها و روستاهای کشور در حال فراگیرشدن است برخی نیز از عدم قاطعیت دستگاههای اجرایی بخصوص وزارت کشور نسبت به این پدیده انتقاد میکنند.
عسگر جلالیان، نماینده دیر و کنگان با اشاره به اینکه براساس قانون هرگونه تبلیغات انتخاباتی پیش از موعد مقرر و قانونی ممنوع است، تاکید دارد افرادی متاسفانه با استفاده از خلأ نظارتی در دستگاههای اجرایی قانون را دور میزنند.
وی با دعوت همگانی به رعایت اخلاق انتخاباتی افزود: همه باید تلاش کنیم که کسی سوءاستفاده نکند و خلاف قانون انجام ندهد.
وی در این زمینه به نقش رسانههای گروهی نیز اشاره کرد و گفت: باید در این زمینه حساسیتهایی ایجاد شود تا زمینههای سوءاستفاده از بین برود و در مجلس آینده افراد کارشناس و مقتدر برای منافع کشور حضور پیدا کنند.
از سوی دیگر مسوولان نظارتی ازجمله عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در گفتوگو با رسانهها در خصوص تبلیغات انتخاباتی اعلام کرد: احزاب و جریانهای سیاسی باید در چارچوب قوانین و مقررات به تبلیغ بپردازند و فعالیت انتخاباتی زودهنگام احزاب اگر جنبه تبلیغاتی نداشته باشد در چارچوب قانون منع قانونی ندارد.
محمود عباسزاده مشکینی، مدیرکل سابق سیاسی وزارت کشور نیز در خصوص تبلیغات زودهنگام انتخاباتی، اقدام برخی چهرهها را مصداق بارز قانونگریزی دانست و تاکید کرد براساس قانون این روشها با برخورد سیاسی، قضایی و انتظامی روبهرو خواهد شد.
وی یادآور شد که این رفتارها باعث رویگردانی مردم از این گونه افراد میشود و هرگونه تبلیغات خارج از چارچوب زمانی و قواعد تعیین شده تخلف قانونی است. وی قضاوت مردم را بهترین میزان دانست.
از سوی دیگر مقامات و مسوولان محلی در استانهای کوچک و بزرگ نیز خواستار پرهیز از تبلیغات زودهنگام شده و آن را جرم مسلم عنوان کردهاند.
این مقامات با تکیه بر قوانین جاری، بر نقش رسانهها در این خصوص و اطلاعرسانی بموقع در زمینه تبلیغات زودهنگام برخی از کاندیداهایی که به قانونشکنی روی آوردهاند، پرداختند و البته قضاوت نهایی مردم برای این انتخابات را مهم دانستند.
تبلیغات زودرس، خسران به کشور
حال با گذشت یک دوره سخت سیاسی در انتخابات دوره گذشته کشور این طور به نظر میرسد که تبلیغات زودهنگام فضای آرام کشور را که به دور از هیجانات کاذب سیاسی در حال حرکت است با مانع جدی روبهرو خواهد کرد و توصیههای رهبر معظم انقلاب درخصوص عدم ورود زودهنگام به مقوله انتخابات را نادیده میگیرد و امکانات و انرژی کشور را ضایع میکند.
از آنجا که مدت زمان برای نامنویسی در انتخابات و فرصت تبلیغات در قانون مشخص شده است، این طور به نظر میرسد که درگیرکردن مردم در خارج از فصل انتخابات خسران و زیان را برای کل کشور به همراه دارد و البته ایجاد هیجان در زمان و فصل خود نوعی شور و نشاط را در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی در سطح جامعه ایجاد خواهد کرد.
فاطمه امیری
گروه سیاسی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم