تاکسی‌های آبی، راه‌حل شهرهای آینده

این تغییرات دامنه وسیعی را در بر می‌گیرد که از زندگی در چارچوب خانه و کار در خارج از خانه تا سیستم حمل و نقل و خرید از فروشگاه‌ها را در بر می‌گیرد. احتمالا در آن دوران کمتر کسی برای خرید از خانه خارج می‌شود، چراکه به احتمال فراوان تمامی مایحتاج خانه از طریق اینترنت و سیستم تحویل در محل تهیه می‌شود. در میان تمامی این تغییر و تحولات، سیستم حمل و نقل عمومی که در شهرهای آینده به کار گرفته خواهند شد، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های طراحان این شهرهاست. پرسش‌هایی از این دست که رفت و آمد در شهرهایی که اکثر کارها از طریق سیستم‌های اینترنتی یا نسخه ارتقایافته‌تری از آن انجام می‌شود چگونه خواهد بود یا این‌که با توجه به تحولات گسترده‌ای که در معماری بناها و ارتباط آنها با سایر نقاط شهری صورت می‌گیرد، دسترسی به آنها از طریق سیستم حمل و نقل عمومی چگونه است، مطرح می‌شوند که همگی نشان از اهمیت این فاکتور اساسی در طراحی شهرهای آینده دارد. تاکسی‌ها بخشی از این نگرش هستند.

در سال‌های اخیر طراحان خوش‌ذوق زیادی از سراسر جهان ایده‌های جالب توجهی درخصوص تاکسی‌های آینده و نحوه گردش آنها در شهرها ارائه کرده‌اند که برخی از آنها به جهت برخورداری از مشخصه‌هایی بارز، شاخص‌تر به نظر می‌رسند. تاکسی‌های پرنده که در آسمان شهرهای آینده از این سو به آن سو می‌روند یا تاکسی‌های آبی که در آبراهه‌ها حرکت می‌کنند از جمله تاکسی‌های آینده خواهند بود.

به تازگی طراحان یک گروه اتریشی از طراحی یک تاکسی خبر داده‌اند که استفاده از آن صرفا در محیط‌های آبی میسر خواهد بود. C.A.T نامی است که برای این تاکسی آبی انتخاب شده است و مخفف حمل و نقل آبی شهری (City Aquatic Transport) است. این تاکسی مفهومی تفاوت‌های زیادی با تاکسی‌های امروزی دارد که مهم‌ترین آنها شخصی بودن آنهاست. به عبارت دیگر شخصی که به عنوان مسافر سوار این تاکسی می‌شود در نقش هدایت‌کننده آن نیز عمل می‌کند چون در این تاکسی خبری از راننده نیست.

طراحان گروه Curve Creative امیدوارند که در آینده از این تاکسی یا ایده‌های مشابه آن برای تسهیل در جابه‌جایی مردم استفاده شود و به جای این‌که ترافیک سنگین خیابان‌ها و جاده مشکلات زیادی را برای مردم ایجاد کند، بخشی از آن به مسیرهای آبی منتقل شود.

فلسفه طراحی این تاکسی آبی چیزی نیست، جز ارائه یک سیستم ساده حمل و نقل عمومی که با استفاده از آن افراد بتوانند دسترسی سریعی به نقاط مختلف شهر داشته باشند و در عین حال از حضور در مناطق آبی لذت ببرند.

این تاکسی به گونه‌ای طراحی شده است که تا 4 نفر براحتی در آن جای گیرند. از نکات جالب توجه آن می‌توان به دکوراسیون داخل آن اشاره کرد، جایی که در آن به جای 2 ردیف صندلی به هم فشرده (که در تاکسی‌های امروزی دیده می‌شود) فضایی نسبتا باز به همراه امکان استفاده از میز دیده می‌شود.

صندلی‌هایی که در این تاکسی به کار گرفته می‌شوند از نوع چرخان با قابیلت گردش 360 درجه هستند. ممکن است افرادی که سوار بر این تاکسی‌ها می‌شوند قرار باشد مدت زیادی را در آن سپری کنند که به این ترتیب می‌توان از این میز به عنوان میز کنفرانس نیز استفاده کرد. حتی میزی که در وسط این تاکسی نصب شده از نوع تاشو است تا در مواقعی که نیازی به آن نیست فضای بیشتری در اختیار مسافران تاکسی باشد. همچنین سقف این سیستم نوین حرکتی از نوعی شیشه مقاوم است. این ابتکار عمل موجب می‌شود تا نور طبیعی به درون فضای تاکسی راه پیدا کرده و در حالی که ممکن است باران شدید یا حتی برف مناطق اطراف را در برگرفته باشد، مسافران تاکسی بدون هیچ نگرانی به مسیر خود ادامه دهند. تاکسی براحتی در اسکله‌های پراکنده در سراسر شهر پهلو می‌گیرد و پس از پیاده شدن مسافر یا مسافران قبلی، مهمانان جدیدی وارد آن می‌شوند. یکی از چشمگیرترین ابتکار عمل‌هایی که در این طرح خلاقانه دیده می‌شود حق انتخابی است که فراروی استفاده‌کنندگان از این تاکسی‌ها قرار گرفته است. این تاکسی‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به صورت انتخاب دنده یا سیستم حرکتی خودکار می‌توانند به مسیر حرکتی خود ادامه دهند. افرادی که سوار بر آن می‌شوند عملا در یک محیط کاری کوچک قرار می‌گیرند که نه‌تنها مجهز به فناوری Wi-Fi است، بلکه پورت‌های مخصوصی نیز برای استفاده از رایانه همراه یا سایر تجهیزات الکترونیکی همراه آن در نظر گرفته شده است.

سیستم حرکتی این تاکسی‌ها نیز مبتنی بر نیرومحرکه تمام الکتریکی است. پس می‌توان گفت این دسته از تاکسی‌ها یکی از دوست‌دارترین سیستم‌های حرکتی در آینده خواهند بود. این ادعایی است که از سوی طراحان این تاکسی مطرح شده است و به نظر می‌رسد حقیقت هم داشته باشد.

اما اکنون پرسش مهمی مطرح می‌شود که توجیه ارائه این ایده خلاقانه را زیر سوال می‌برد: آیا استفاده از این تاکسی‌ها در شهرهای آینده براحتی صورت می‌گیرد؟ آیا قرار است تمامی شهرهایی که در آینده ساخته می‌شوند یا شهرهای امروز با انجام برخی اصلاحات به شهرهایی تبدیل شوند که در نقاط مختلف آنها مسیرهای آبی وجود دارد؟ اینجاست که برخی از کارشناسان نسبت به کاربردی بودن این ایده ابراز تردید و نگرانی می‌کنند. به نظر می‌رسد ایده‌هایی از این دست عمدتا برای مناطق شهری آبی نظیر ونیز مثمرثمر خواهند بود.

گذشته از این چنین پروژه‌ای هزینه‌های زیادی به همراه خواهد داشت و به همین خاطر شاید تنها عده کمی امکان استفاده از آن را داشته باشند. البته مناطق شلوغ شهری زیادی در سراسر دنیا وجود دارند که با دارا بودن مناطق متعدد آبی می‌توان به کارآمد بودن این سیستم حمل و نقل امیدوار بود. فلوریدا از جمله این مناطق است که در بسیاری از آن، آبراهه‌های زیادی دیده می‌شود.

طرح‌هایی نظیر C.A.T متفاوت از تمامی پروژه‌هایی هستند که هم‌اکنون در شهرهای سراسر جهان دیده می‌شوند. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان طراحی و معماری بافت‌های شهری به این نکته مهم اشاره می‌کنند که اگر قرار باشد به کارگیری چنین پروژه‌هایی در شهرهای آینده به عنوان یک اصل بنیادین مدنظر قرار گیرد، راهی نیست جز این‌که در طراحی شهرهای آینده به مواردی نظیر آبراهه‌ها نیز توجه جدی شود.

پیش‌بینی می‌شود در 2 دهه آینده برخی از طرح‌هایی از این دست بتدریج به مرحله اجرا درآیند. بدون شک در این شهرها سیستم حمل و نقل عمومی یکی از فاکتورهای تعیین‌کننده در موفقیت آنها به شمار می‌آید.