مسجد شاه طهماسب یزد بنایی فراموش شده

اندازه‌ سنگ محراب به 76 در 145 سانتی‌متر می‌رسد. سنگ مرمر دیگر نیز کتیبه‌ای شامل فرمانی حکومتی و از جلوه‌های قابل توجه ضلع شمالی مسجد است. در قسمتی از این‌ فرمان که‌ توسط شاه طهماسب‌ صفوی (984 ـ 930 هجری قمری) صادر شده، آمده است که ‌این‌ فرمان‌ در مسجد جامع یزد نصب‌ شود.

بنابراین می‌توان گفت‌ که‌ پس از مسجد جامع کبیر یزد، مسجد جامع ‌شاه طهماسب از اهمیت بسیاری برخوردار است.برای دیدن این مسجد تاریخی باید به مرکز شهر، جایی که بیشتر بناهای تاریخی همچون تکیه امیر چخماق و بازار تاریخی یزد قرار دارد بروید تا به میدان تاریخی «سیدمصطفی خمینی» برسید. البته در این مکان که محله بعثت نام دارد ابنیه و آثار تاریخی فراوانی وجود دارد که همین آثار تاریخی مشهور شاید مهم‌ترین دلیل منزوی بودن و ناشناخته ماندن مسجد شاه طهماسب برای دوستداران میراث فرهنگی باشد.

این‌ مسجد در سال‌های‌ اخیر به طور کامل تجدیدبنا شده‌ و شامل‌ یک‌ تابستان‌خانه، گرم‌خانه‌، سالن‌ بزرگ‌، گنبد و مقصوره‌ است که‌ همه‌ بخش‌های آن به‌ سبک‌ جدید ساخته‌ شده‌اند‌. در بخش‌ سردخانه‌، هشت‌ ستون‌ گچی‌ ساده‌ که‌ حدود یک‌ متر آنها با سنگ‌ پوشیده‌ شده است، به چشم‌ می‌خورد. پوشش‌ داخلی‌ گرم‌خانه‌ و سردخانه‌ از گچ‌ است و مقصوره‌ در وسط تابستان‌خانه‌ ساخته شده‌ است‌.

پوشش‌ داخلی‌ گنبد نیز به صورت‌ رسمی‌بندی‌ (کاربندی‌) با خطوط بنایی‌ مزین‌ شده‌ است‌ و در اربانه‌ گنبد، 8 نورگیر فلزی‌ نصب‌ شده است‌ و چند تاق‌نمای‌ گچی‌ ساده‌ در تابستان‌خانه‌ دیده‌ می‌شود ولی در ضلع‌ جنوبی‌ تابستان‌خانه،‌ محرابی‌ با کاشی‌ معرق‌ و نقش‌های‌ گل‌ و بوته‌ اسلیمی‌، ختایی‌، ترنجی‌ و خطوط ثلث‌ مزین‌ رنگین وجود دارد.

در تابستان‌ خانه‌ این مسجد 3‌ در فلزی بزرگ وجود دارد که‌ ورودی میانی‌، مشبک‌ و رنگی است و پشت‌‌بام‌ و کف‌ مسجد با موزاییک‌ فرش شده‌ و نمای‌ ظاهری‌ مسجد گواه وجود سه‌ در ورودی‌ فلزی‌ است‌ و سردر ورودی‌ اصلی‌ با خطوط رگ‌ جین آجری‌ و حاشیه‌ آن‌ با کاشی‌ معرق‌ و نقوش‌ اسلیمی‌، ختایی‌ و ترنجی‌ مزین‌ شده‌ است‌ و گنبدی‌ دوپوسته و پوشیده شده با آجر دارد.

امیرترقی نژاد / جام‌جم