دستاورد‌های جهانی اعلام روز قدس

ابعادی همه‌جانبه که اکنون و با گذشت چند دهه همچنان رو به گسترش است و دستاورد‌های گوناگون و همه‌جانبه‌ای بویژه در حوزه سیاسی و بین‌المللی داشته و دارد. در این بین اگر بخواهیم به برخی از مهم‌ترین دستاورهای اعلام روز جهانی قدس اشاره‌ای داشته باشیم باید آنها را در چند محور خلاصه کنیم:

یکی از اثرات بنیادین و کلیدی اعلام روز قدس، ایجاد حس جمعی و وحدت اسلامی میان مسلمانان جهان بود. در حقیقت، عملکرد فرافرقه‌ای و جهانی رهبر انقلاب اسلامی در سطح جهان اسلام، بویژه مساله قدس شریف، موجب وحدت و همدلی مسلمانان بر محور اسلام و آرمان‌های بلند دینی شد. در این بین هرچند در دهه‌های گذشته برخی از جریان‌های موجود در خاورمیانه کوشیده‌اند تا اعلام روز قدس را بیشتر به شیعیان مربوط سازند و حتی محدودیت‌های گوناگونی نیز در راه برگزاری آن ایجاد کرده‌اند، اما اگر از منظر نشانه‌شناسی به برگزاری 3 دهه روز قدس در گستره منطقه نگاهی داشته باشیم درمی‌یابیم این امر بیش از آن که رنگی مذهبی و تعلق به نوعی خاص از دین اسلام داشته باشد جریانی فراگیر و متعلق به مسلمانان است که در جای خود به یکپارچگی و اتحاد آنان کمک می‌کند، چرا که وجه مشترک همه مسلمانان از همه طیف‌ها را در برگرفته و مساله‌ای فرا مذهبی و فرقه‌ای را در میان گذاشته است که خود باعث انسجام و وحدت کلمه در درون جامعه اسلامی می‌شود.

در واقع با اعلام روز قدس این امر مهم که سالیانی در پرتو ایدئولوژی پان عربیسم در جهان عرب مطرح و تنها به صورت موضوعی عربی معرفی می‌شد، از امری عربی به امری اسلامی تبدیل گشت. در این بین خارج کردن مساله فلسطین از بعد ملی و عربی و تبدیل آن به مساله‌ای جهانی و اسلامی باعث افزایش توجه به آن در سطح جهان شد. هر چند رژیم صهیونیستی تا پیش از این سعی داشت مساله قدس را صرفا به یک منازعه قومی و نژادی بین اعراب و اسرائیل تبدیل کند، اما با اعلام روز قدس، روحی تازه به بعد اسلامی فراموش شده فلسطین و قدس شریف دمیده شد به گونه‌ای که مبارزان فلسطینی به جای انتخاب گزینه‌های پیشینی چون چپگرایی، ملی‌گرایی، ‌پان عربیسم، ناسیونالیستی وحتی گرایش به غرب و سازش، در اندیشه بهره گرفتن از پتانسیل اسلامی قدس و فلسطین برآمدند. امری که در نوع خود کمک بسیاری به قدرت گرفتن جریان‌های اسلامی در منطقه بویژه در فلسطین و لبنان در مقابل تل آویو کرد و تاثیری شگرف برگروه‌ها و جریان‌هایی همچون حماس و جهاد اسلامی در فلسطین و حزب‌الله در لبنان داشت. گذشته از این باید گفت نامگذاری روز قدس و تغییر این مساله از مقوله‌ای صرفا عربی به مقوله‌ای اسلامی، جهان اسلام را به وحدت در برابر خطر بزرگ رژیم صهیونیستی فراخواند.

ابتکار ماندگار روز قدس در کنار نشان دادن مخالفت همگانی و عمومی ملت‌های مسلمان و دنیای اسلام با موجودیت رژیم اشغالگر قدس بتدریج باعث شد تا تاثیرات مهمی در جهان اسلام بر جا گذارد؛ از یک سو در کشور‌هایی که حکومت‌های مردمی تری داشتند این نگاه باعث شد تا در سیاست خارجی این کشور‌ها تغییراتی به وجود آمده و تضاد‌ها با تل‌آویو تشدید شود و از سوی دیگر حتی در کشور‌هایی که حاکمان دست نشانده و وابسته‌تری داشتند ملاحظات جدیدی در نظر گرفته شد.

در واقع با افزایش مخالفت‌ها با رژیم صهیونیستی (به تاسی از اعلام و برگزاری روز قدس) این حکومت‌ها نیز ناگزیرشدند از دامنه روابط گسترده و رو به توسعه خود با تل آویو بکاهند و در جهت جلوگیری از افزایش نیافتن مخالفت‌های داخلی در سیاست خارجی خویش تجدیدنظر کنند. برخی از این کشورها حتی رویکرد‌هایی ناهمگون و حتی به ظاهر عنادآمیز را با اسرائیل در پیش گرفتند.

اعلام روز قدس که به نوعی احیای این روز در سطح جهان اسلام و همچنین درسراسر گیتی بود اهرم‌های فشار بیشتری را بر تل‌آویو وارد کرد. روز قدس در واقع عاملی شد که باعث از بین بردن مشروعیت رژیم صهیونیستی در دنیا ‌شده و تکرار هر ساله آن باعث می‌شود تا هرگز آرمان فلسطینی‌ها فراموش نشود. یهودیان و لابی‌های قدرتمند آنها در غرب به ویژه بعد از جنگ جهانی دوم همواره سعی می‌کردند تصویری از مظلومیت و رنج‌هایی را نشان دهند که به گفته آنها یهودیان در جنگ جهانی دوم (همانند قضیه هولوکاست) متحمل شده‌اند بدون این‌که در این باره مدرک یا سندی را ارائه کنند. آنها پیوسته با طرح مساله «سرزمینی بدون ملت برای ملتی بدون سرزمین» سعی می‌کردند توجه و نفوذ رسانه‌های گروهی غرب اعم از روزنامه، شبکه‌های تلویزیونی و... افکار عمومی را با خود همراه کرده و تحت تاثیر قرار دهند، اما این رویکرد با اعلام روز جهانی قدس و آشنا شدن مردم جهان با مصیبت‌های وارده بر مردم فلسطین تا حد زیادی رنگ و لعاب خود را از دست داد وحتی در مواردی برخی از فشارهای تبلیغاتی را در سراسر جهان متوجه اسرائیل کرد، امری که به کاهش شدید مشروعیت این رژیم در سطح جهان انجامید. تداوم روزهای قدس در هرسال و در هر نقطه از این کره خاکی، این روند مشروعیت‌زدایی از رژیم صهیونیستی را ادامه خواهد داد.

اعلام روز قدس در جهان خودآگاهی و بیداری جدیدی را در سطح منطقه به وجود آورد و همگان را به این نتیجه رساند که رویکرد مقاومت بر علیه رژیم صهیونیستی اهمیتی بیشتر از رویکرد سازش دارد. تجربه جنگ‌های 33 روزه لبنان و 22 روزه غزه نیز درستی این رویکرد را به اثبات رساند و تایید کرد. نتیجه تقویت چنین رویکردی موجب شد تا از تمایل مهاجران یهود برای سفر به اسرائیل کاسته شود و حتی در پاره‌ای از اوقات این روند منفی نیز شده است. گذشته از این افزایش دامنه مقاومت، موجبات ناامنی بیشتر در داخل مرزهای فلسطین اشغالی و شهرک‌های صهیونیست‌نشین را فراهم کرده است. با تداوم روزهای قدس، در آینده شاهد آن خواهیم بود که جبهه مقاومت تقویت خواهد شد و فروپاشی رژیم‌های وابسته به غرب در منطقه نیز به این روند کمک می‌کند تا قدس و لزوم آزادی آن به عنوان نمادی از مبارزه با اشغالگری و صهیونیسم هر روز پررنگ‌تر و مهم‌تر جلوه کند.